Tarıhshylarymyz Taraz ataýynyń Talas sózinen shyqqanyn baıaǵyda-aq dáleldegen. Shynynda, irgesinde arqyrap aǵyp jatqan Talas ózeni men tirshiligi qaınap jatqan kóne qalanyń arasynda bir jaqyndyq, baılanys bolmaýy múmkin emes. Bylaısha aıtqanda, Talas pen Taraz – egiz. Biraq, nege ekenin qaıdam, ótken ǵasyrdyń 50-60-jyldary osy shahardyń bas josparyn jasaǵan sáýletshi mamandar darııa men qarııa qalanyń arasyn alystatyp tastaǵan. Sonaý Lenıngradtan kelgen mamandardy ózennen buryn óndiris máselesi qatty qyzyqtyrǵan bolýy kerek, áıteýir, sol jyldary Talastyń boıynan kóptegen zaýyt pen fabrıkalar turǵyzyldy. Sóıtip, áp-ádemi ózen qala ómirine eshqandaı da sán bere almaı, aralaryn alyp-alyp ǵımarattar bólip tastady.
Osy másele oblys basshylaryn qatty oılandyrǵany anyq. О́zińiz qarańyzshy, Talas pen Tarazdyń qatar jatýy bul Allanyń adam balasyna bergen syıy ǵoı. Álemge áıgili iri qalalar, Máskeý, Sankt-Peterbýrg, tipti ózimizdiń Astanamyzdyń da ajaryn qaq jaryp aǵyp jatqan ózender ashyp, kórkin asyryp otyr emes pe? Mine, osy olqylyqtyń ornyn 2010 jyly bekitilgen Taraz qalasynyń bas jospary toltyratyn boldy. Oblystyq sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Erjan Ahmetovtiń aıtýyna qaraǵanda, kelesi jyly Talas ózeniniń boıynan, ıaǵnı Tarazǵa Almaty qalasy jaǵynan kiretin qaqpa mańynan jańa yqsham aýdannyń qurylysy bastalmaq. Dál qazir jańa úıler túsetin orynnyń jerlerin memlekettik qajettilikke baılanysty sharýashylyqtardan satyp alý jumystary júrip jatyr. Ol maqsatqa 100 mıllıon teńgedeı qarastyrylypty. Árıne, jańa aýdan ózindik kelbetimen erekshelenip, ol úshin sáýlet óneriniń sońǵy jetistikteri paıdalanylatyny aıdan anyq. Basqarma basshysynan ázirge bilgenimiz, bul aýdanda 9 qabatty 28 úı turǵyzý josparlanyp otyr eken. Eń ereksheligi, ózenniń boıynan bıik úılerdi qalqıtyp turǵyza salmaı, osy mańnan úlken saıabaq ashylyp, Talas pen Tarazdyń tirshiligi bite qaınasyp jatatyn bolady.
Kóktemniń kórki erekshe ǵoı. Osynaý kókpeńbek dúnıeni adamdardyń tazalyǵy men mádenıeti tipten shyraılandyra túsedi. Tal-daraǵy mol, kósheleri keń, tazalyqty negizgi mindeti dep sanaıtyn Tarazdyń qazirgi kelbetin kórip tynysyń ashylady. Áıtse de, sáýletshi mamandardyń aıtqanyna sensek, kóne qalanyń kórki men baǵynyń budan da ashyla túsetin sáti áli alda.
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan».
Jambyl oblysy.
Sýretterdi túsirgen Aǵadil RYSMAHAN.