Mine, táýelsiz, egemen el atanǵanymyzǵa da 30 jylǵa taıap qaldy. Alǵashynda bórkimizdi aspanǵa atyp qýandyq, endi eshkimge táýeldi emespiz, óz bıligimiz óz qolymyzǵa tıdi, ata-babamyzdan mura bolyp qalǵan keń-baıtaq jerimiz bar. Jer qoınaýy ata-babalarymyzdyń peıilderine qaraı Táńir syılaǵan qazba baılyqtarǵa toly. Endi halqymyz jaqsy ómir súrip, urpaq ósirip, mamyrajaı kún keshetin boldy dep marqaıdyq. О́kinishke qaraı, áli de keń kósilip, shaýyp kete almaı jatyrmyz.
Munyń saldary óziniń keri áserin ekiqabat analarǵa da tıgizip jatyr. Olardyń birazy ashqursaq, aýrýshań, toıyp tamaq jemegen soń kez kelgeniniń anemııaǵa (qan azdyqqa) shaldyǵý qaýpi de asa joǵary. Ondaı analardan qaıbir deni saý náreste dúnıege kelsin. Sondyqtan dúnıege urpaq ákeletin ananyń densaýlyǵy da jaqsy bolýy kerek jáne ol qursaǵyndaǵy sharanasyn da qajetti qorektik zattarmen qamtamasyz etýi qajet. Ol úshin tamaǵy toq, ýaıymy joq bolýy kerek. Shyn mánisinde ekiqabat áıel de emizetin áıel sııaqty durys tamaqtanǵanda jáne kóńil kúıi jaqsy bolǵanda ǵana dúnıege densaýlyǵy durys balany ákele alady.
«Ult bolamyn deseń, urpaǵyńdy oıla!» deıdi dana halqymyz. Urpaq tárbıesi – qaı zamannyń, qaı qoǵamnyń bolsyn eń ózekti máseleleriniń biri. Bala tárbıesine enjar qaraǵan ata-ana erteń san soǵary sózsiz. Demek aldyńǵy býyn ókilderi aldyn ala josparly túrde balanyń densaýlyǵyna kóńil bólip, onyń tárbıesin de nazarda ustasa, bul istiń óz nátıjesin beretini esh kúmán týǵyzbaıdy.
Tóle bı babamyzdan aınalasyndaǵy jaqyn júrgen adamdary «Keıingi urpaqtaryńyzǵa qandaı ósıet qaldyrasyz?» dep surapty. Sonda aıtqan babamyzdyń «Júzge bólingenderdiń júzi qara, rýǵa bólingenderdiń qurýǵa asyqqany. Ataǵa bólingender, adyra qalady. Kópti qorlaǵan, kómýsiz qalady. Han azsa, halqyn satady, halyq azsa, handyqqa talasady» degen ósıetti sózderi árbir qazaqtyń júreginiń tórinen oryn alyp, urpaqtan-urpaqqa beriletin asyl qazyna bolyp qalýǵa tıis.
Ábdisabyr О́MEShULY,
balalar hırýrgi, professor
TARAZ