2014 jylǵy 24 aqpan, Astana, Úkimet Úıi
Áskerı qyzmetshilerge, arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa eńbek sińirgen jyldaryn esepteý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Qazaqstan Respýblıkasynda zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly» 2013 jylǵy 21 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 66-babyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Áskerı qyzmetshilerge, arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa eńbek sińirgen jyldaryn esepteý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qosymshaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keıbir sheshimderiniń kúshi joıyldy dep tanylsyn.
3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S. AHMETOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2014 jylǵy 24 aqpandaǵy №129 qaýlysymen bekitilgen
Áskerı qyzmetshilerge, arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa
eńbek sińirgen jyldaryn esepteý qaǵıdalary
1. Osy Áskerı qyzmetshilerge, arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa eńbek sińirgen jyldaryn esepteý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Qazaqstan Respýblıkasynda zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly» 2013 jylǵy 21 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 66-babyna sáıkes ázirlendi jáne keden organdaryn qospaǵanda, áskerı qyzmetshilerge, áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender berilgen quqyq qorǵaý jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerlerine, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa zeınetaqy taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldaryn esepteý tártibin aıqyndaıdy.
2. Eńbek sińirgen jyldar, eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq kelisimdermen ózgeshe belgilenbese, osy Qaǵıdalarda belgilengen tártippen esepteledi.
Zeınetaqy taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldaryna:
1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterindegi, basqa da áskerleri men áskerı quralymdaryndaǵy (budan ári – Qarýly Kúshter) merzimdi jáne kelisimsharttyq áskerı qyzmet jáne burynǵy KSRO-daǵy, Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna (budan ári – TMD) qatysýshy memleketterdegi jáne osy Dostastyqtyń Birikken Qarýly Kúshterindegi mindetti áskerı qyzmet, mindetti merzimdi áskerı qyzmet;
2) qorǵanysqa járdemdesý qoǵamynyń oqý-jattyǵý uıymdarynda ushqyshtar quramynyń zapastaǵy ofıserlerine oqyp-úıretilgen áskerı qyzmetke shaqyrylǵan adamdardyń is júzindegi ushý daıarlyǵynda bolǵan ýaqyty – 1961 jylǵy 1 qańtardan bastap;
3) áskerı-qurylys jasaqtaryndaǵy (bólimderindegi) áskerı qurylysshylar retindegi qyzmet;
4) áskerı qyzmetshi eriniń odan ári áskerı qyzmet ótkerýine (oqýǵa túsýine) baılanysty shetelge ketken áskerı qyzmetshi áıelderdiń shetelde bolǵan ýaqyty;
5) burynǵy KSRO-nyń jáne TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń memlekettik qaýipsizdik organdaryndaǵy áskerı qyzmetshiler laýazymdaryndaǵy, al 1955 jylǵy 1 qazanǵa deıin – burynǵy KSRO Memlekettik qaýipsizdik komıteti bekitken laýazymdar tizbesi boıynsha jedel, jetekshi jáne basshy quramynyń laýazymdaryndaǵy, al basqa da laýazymdarda – áskerı nemese arnaıy ataq berilgen kúnnen bastap; 1955 jylǵy 1 qazannan bastap – áskerı qyzmetshiler laýazymdaryndaǵy qyzmet;
6) Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaýly memlekettik organdaryndaǵy qyzmet;
7) prokýratýra, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi, onyń ishinde burynǵy KSRO-nyń jáne TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń, burynǵy Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tergeý komıtetiniń organdaryndaǵy ofıserler, basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń laýazymdaryndaǵy (onyń ishinde taǵylymgerler laýazymdaryndaǵy) qyzmet – laýazymǵa taǵaıyndalǵan kúninen bastap;
8) áskerı qyzmette nemese arnaýly memlekettik organdardaǵy, prokýratýra, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi jáne burynǵy Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tergeý komıtetiniń organdaryndaǵy qyzmette qaldyrýmen Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti jibergen jaǵdaılarda ókildik jáne atqarýshy organdarda, vedomstvolarda, mekemelerde jáne uıymdarda jumys istegen ýaqyt;
9) Qarýly Kúshterge, arnaýly memlekettik organdarǵa, prokýratýra, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi, sondaı-aq burynǵy Memlekettik tergeý komıtetiniń organdaryna qyzmetke aýysqan jaǵdaılarda sot organdarynda sýdıalar laýazymdarynda jumys istegen ýaqyt;
10) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik komıteti belgilegen tártippen ulttyq qaýipsizdik organdarynyń qyzmetkerleri men áskerı qyzmetshileriniń jekelegen sanattaryna Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy esepteıtin qyzmetke qabyldanǵanǵa deıingi qyzmetiniń eńbek ótili;
11) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kúzet qyzmeti belgilegen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kúzet qyzmeti qyzmetkerleriniń jekelegen sanattaryna Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Kúzet qyzmetiniń bastyǵy esepteıtin qyzmetke qabyldanǵanǵa deıingi qyzmetiniń eńbek ótili;
12) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Syrbar» syrtqy barlaý qyzmeti belgilegen tártippen Qazaqstan Respýblıkasynyń «Syrbar» syrtqy barlaý qyzmeti qyzmetkerleriniń jekelegen sanattaryna Qazaqstan Respýblıkasy «Syrbar» syrtqy barlaý qyzmetiniń dırektory esepteıtin qyzmetke qabyldanǵanǵa deıingi qyzmetiniń eńbek ótili;
13) keden organdaryn qospaǵanda, quqyq qorǵaý organdaryndaǵy memlekettik ákimshilik qyzmetshiler jáne azamattyq qyzmetshiler laýazymdaryndaǵy arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdardyń qyzmeti;
14) 1944 jylǵy 1 qańtardan bastap 1951 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde áskerı bólimder men bólimsheler quramynda Ýkraına, Belorýssııa, Latvııa, Lıtva jáne Estonııa aýmaǵyndaǵy ultshyl astyrtyn uıymdardy joıý jónindegi jaýyngerlik operasııalarǵa qatysqan ýaqyt;
15) Uly Otan soǵysy kezeńinde partızan jasaqtary men quramalaryndaǵy, halyq jasaqtary bólimderi men quramalaryndaǵy qyzmet;
16) eger tutqynǵa erikti túrde túspese jáne kórsetilgen adamdar tutqynda bolǵan kezde Otanyna qarsy qylmys jasamasa, áskerı qyzmetshilerdiń, arnaýly memlekettik organdar qyzmetkerleriniń, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramy adamdarynyń tutqynda, qorshaýda jáne arnaıy tekserýde bolǵan ýaqyty;
17) negizsiz qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan, negizsiz qýǵyn-súrginge ushyraǵan, májbúrlep kóshirilgen jáne keıinnen aqtalǵan áskerı qyzmetshilerdiń, arnaýly memlekettik organdar qyzmetkerleriniń, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi, burynǵy Memlekettik tergeý komıteti organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramy adamdarynyń qamaýda bolǵan ýaqyty, bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda jazasyn ótegen jáne jer aýdarýda bolǵan ýaqyty esepteledi.
3. Qyzmette bolýdyń shekti jasyna tolǵanǵa deıin qyzmetten negizsiz shyǵarylǵan, al keıinnen densaýlyq jaǵdaıy boıynsha qyzmetke shekteýler bolmaǵannan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstriniń, Ishki ister mınıstriniń, Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi (qarjy polısııasy) (Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy polısııasy agenttigi, Salyq polısııasy komıteti (mılısııa) tóraǵasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstriniń, Ádilet mınıstriniń, Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń, «Syrbar» syrtqy barlaý qyzmeti dırektorynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kúzet qyzmeti bastyǵynyń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń basqa da áskerleri men áskerı quralymdary laýazymdy adamdarynyń, Bas prokýrordyń, sondaı-aq Memlekettik tergeý komıteti tóraǵasynyń sheshimi boıynsha zańsyz shyǵarylǵan dep tanylýyna baılanysty qyzmetine qaıta taǵaıyndalǵan Qarýly Kúshter praporshıkteriniń, mıchmandarynyń jáne kelisimshart boıynsha áskerı qyzmetshileriniń, arnaýly memlekettik organdar qyzmetkerleriniń, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi, burynǵy Memlekettik tergeý komıteti, prokýratýra organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramy adamdarynyń eńbek sińirgen jyldaryn aıqyndaý kezinde zeınetaqy taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldaryna olar jumys istemegen qyzmettegi úzilis ýaqyty esepteledi.
4. Áskerı qyzmetshilerge (merzimdi qyzmet áskerı qyzmetshilerinen basqa), arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerlerine, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi, burynǵy Memlekettik tergeý komıteti, prokýratýra organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdaryna, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa zeınetaqylar taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldary jeńildik sharttarynda tómendegideı esepteledi:
1) árekettegi armııa aıyptylar bólimderiniń turaqty quramynda − qyzmettiń bir aıy alty aı bolyp;
2) qyzmettiń bir aıy úsh aı bolyp:
Jaýyngerlik is-qımyldar kezeńinde árekettegi armııa quramyna kirgen áskerı bólimderdegi, shtabtar men mekemelerde, partızan jasaqtaryndaǵy jáne halyq jasaǵynyń quramalaryndaǵy;
Uly Otan soǵysy kezeńinde batyr qalalarda bolǵan árekettegi armııa quramyna kirmegen áskerı bólimderde, shtabtar men mekemelerde, ishki ister jáne memlekettik qaýipsizdik organdaryndaǵy: Odessada − 1941 jylǵy 10 tamyzdan bastap 16 qazanǵa deıin, Lenıngradta − 1941 jylǵy 8 qyrkúıekten bastap 1944 jylǵy 27 qańtarǵa deıin, Sevastopolde − 1941 jylǵy 5 qarashadan bastap 1942 jylǵy 4 shildege deıin, Stalıngradta − 1942 jylǵy 12 shildeden bastap 19 qarashaǵa deıin;
árekettegi armııa quramyna kirgen áskerı bólimderde, shtabtar men mekemelerde jaralanýy, kontýzııa alýy, mertigýi nemese naýqastanýy saldarynan emdeý mekemelerinde emdelýde úzilissiz bolǵan ýaqyt;
1944 jylǵy 1 qańtardan bastap 1951 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde Ýkraına, Belorýssııa, Latvııa, Lıtva jáne Estonııa aýmaǵyndaǵy ultshyl astyrtyn uıymdardy joıý jónindegi jaýyngerlik operasııalarda, al osy operasııalarda jaralanǵan, kontýzııa alǵan nemese mertikken kezde − emdeý mekemelerinde emdelýde úzilissiz bolǵan ýaqyt;
1950 jylǵy qarashadan bastap 1953 jylǵy shildege deıingi kezeńde jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysqan 64-shi joıǵysh avıasııa korpýsynyń quramyndaǵy;
áskerı qyzmetshiler jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysqan basqa elderdiń aýmaǵynda bolǵan áskerı bólimderde, shtabtarda, mekemeler men bólimshelerde: Vengrııada − 1956 jylǵy 24 qazannan bastap 10 qarashaǵa deıin, Soltústik Koreıada (onyń ishinde Soltústik Koreıadaǵy jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysqan keńes áskerı bólimderi men bólimsheleriniń aýmaǵyna ornalastyrylǵan QHR-da) − 1950 jylǵy maýsymnan bastap 1953 jylǵy shildege deıin, Aljırde − 1962 jyldan bastap 1964 jylǵa deıin, Birikken Arab Respýblıkasynda (Egıpet) − 1962 jylǵy 18 qazannan bastap 1963 jylǵy 31 naýryzǵa deıin, 1967 jylǵy maýsymda, 1968 jyly, 1969 jylǵy naýryzdan bastap 1972 jylǵy shildege deıin, 1973 jylǵy 5 qazannan bastap 1974 jylǵy 31 naýryzǵa deıin, 1974 jylǵy maýsymnan bastap 1975 jylǵy aqpanǵa deıin, Iemen Arab Respýblıkasynda − 1962 jylǵy 18 qazannan bastap 1963 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin, 1967 jylǵy qarashadan bastap 1969 jylǵy jeltoqsanǵa deıin, Vetnamda − 1961 jylǵy qańtardan bastap 1974 jylǵy jeltoqsanǵa deıin, Sırııada − 1967 jylǵy maýsymda, 1970 jylǵy naýryzdan bastap shildege deıin, 1972 jylǵy qyrkúıekten bastap qarashaǵa deıin, 1973 jylǵy qazanda, Mozambıkte − 1967 − 1969 jyldary, 1975 jylǵy qarashadan bastap 1979 jylǵy qarashaǵa deıin, 1984 jylǵy naýryzdan bastap 1988 jylǵy tamyzǵa deıin, Efıopııada − 1977 jylǵy 9 jeltoqsannan bastap 1990 jylǵy 30 qarashaǵa deıin, Bangladesh Halyq Respýblıkasynda− 1972 − 1973 jyldary, (ÁTF korablderi men qosalqy kemeleriniń jeke quramy úshin) Kambodjada − 1970 jylǵy sáýirden bastap jeltoqsanǵa deıin, Qytaıda − 1924 jylǵy tamyzdan bastap 1927 jylǵy shildege deıin, 1937 jylǵy shildeden bastap 1944 jylǵy qyrkúıekke deıin, 1945 jylǵy shildeden bastap qyrkúıekke deıin, 1946 jylǵy naýryzdan bastap 1949 jylǵy sáýirge deıin, 1950 jylǵy naýryzdan bastap mamyrǵa deıin (ÁShQQ áskerler toby úshin, Shanhaı qalasynyń aýdany), 1950 jylǵy maýsymnan bastap 1953 jylǵy shildege deıin, Laosta − 1960 jylǵy qańtardan bastap 1963 jylǵy jeltoqsanǵa deıin, 1964 jylǵy tamyzdan bastap 1968 jylǵy qarashaǵa deıin, 1969 jylǵy qarashadan bastap 1970 jylǵy jeltoqsanǵa deıin, Aýǵanstanda − 1978 jylǵy sáýirden bastap 1989 jylǵy 15 aqpanǵa deıin, Angolada − 1975 jylǵy qarashadan bastap 1991 jylǵy jeltoqsanǵa deıin, Sırııada − 1982 jylǵy maýsymda, Lıvanda − 1982 jylǵy maýsymda bolǵan, al jaralanǵan, kontýzııa alǵan nemese mertikken áskerı qyzmetshilerge jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerlerine − emdeý mekemelerinde emdelýde úzilissiz bolǵan ýaqyt;
1993 jylǵy 5 shildeden bastap Tájik-Aýǵan ýchaskesindegi TMD-nyń syrtqy shekaralaryn kúzetýdi kúsheıtý jónindegi mindetterdi oryndaǵandarǵa;
Daman aralyndaǵy jaýyngerlik is-qımyldar − 1969 jylǵy naýryz;
Jalańashkól kóli aýdanyndaǵy jaýyngerlik is-qımyldar − 1969 jylǵy tamyz;
armııalary jaýyngerlik is-qımyldar júrgizgen nemese basqa memleketterge áskerı kómek kórsetken elderde, osy elderge 1961 jylǵy 1 qańtardan bastap 1982 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde issaparǵa jiberilgen ushqyshtar quramynyń áskerı mamandaryna, olardyń jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysqanyna qaramastan;
1949 jylǵy 29 tamyzdan bastap 1963 jylǵy 5 shildege deıingi kezeńde Semeı ıadrolyq synaq polıgonyna irgeles aýdandardaǵy qyzmet;
1986 jylǵy 26 sáýirden bastap 1987 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde Chernobyl AES-indegi avarııa saldaryn joıýǵa jáne turǵyndar kóshirilgen aımaqtaǵy (1986 jyly turǵyndary evakýasııalanǵan aýmaqtaǵy) qorshaǵan ortany lastaýdy boldyrmaýǵa baılanysty jumystardaǵy;
negizsiz qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan, negizsiz qýǵyn-súrginge ushyraǵan, májbúrlep kóshirilgen jáne keıinnen aqtalǵan áskerı qyzmetshilerdiń, arnaýly memlekettik organdar qyzmetkerleriniń, ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi, burynǵy Memlekettik tergeý komıtetiniń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerlik quramy adamdarynyń qamaýda bolǵan ýaqyty, bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda jazasyn ótegen jáne jer aýdarýda bolǵan ýaqyty;
terrorızmge qarsy operasııalarǵa qatysqan kezeńder.
4-tarmaqtyń 1) jáne 2) tarmaqshalarynda kózdelgen jeńildik sharttarynda burynǵy KSRO Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń tıisti tizbelerine sáıkes mynadaı kezeńder sheginde árekettegi armııa quramyna kirgen áskerı bólimderdegi, shtabtar men mekemelerdegi áskerı qyzmetshilerdiń qyzmeti zeınetaqy taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldaryna esepteledi:
fashıstik Germanııamen jáne onyń odaqtastarymen bolǵan Uly Otan soǵysynda:
1941 jylǵy 22 maýsymnan bastap 1945 jylǵy 9 (11) mamyrǵa deıin;
ımperıalıstik Japonııamen − 1945 jylǵy 9 tamyzdan bastap 3 qyrkúıekke deıin;
3) qyzmettiń bir aıy eki aı bolyp:
Uly Otan soǵysy kezeńinde árekettegi armııanyń quramyna kirmegen áskerı bólimderdegi, shtabtar men mekemelerdegi, ishki ister jáne memlekettik qaýipsizdik organdaryndaǵy (osy tarmaqtyń besinshi jáne jetinshi abzastarynda kórsetilgen jaǵdaılardan basqa);
eger tutqynǵa erikti túrde túspese jáne kórsetilgen adamdar tutqynda bolǵanda Otanyna qarsy qylmys jasamasa, áskerı qyzmetshilerdiń, arnaýly organdar qyzmetkerleriniń, ishki ister, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramy adamdarynyń jaýyngerlik is-qımyldardy júrgizý kezeńinde tutqynda bolǵan ýaqyty;
tıisinshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy, Ishki ister mınıstri, Respýblıkalyq ulanynyń qolbasshysy jáne Tótenshe jaǵdaılar mınıstri aıqyndaǵan sharttarda reaktıvtik jáne týrbovınttik avıasııadaǵy ushý jumysyndaǵy;
armııalary jaýyngerlik is-qımyldar júrgizgen nemese basqa memleketterge áskerı kómek kórsetken elderde, osy elderge 1961 jylǵy 1 qańtardan bastap 1982 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde maman retinde issaparǵa jiberilgenderge (ushqyshtar quramynan basqa), olardyń jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysqanyna qaramastan;
teńiz deńgeıinen 2500 metr jáne odan da bıik taýly jerlerdegi: áskerı qyzmetshiler jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri úshin − 1976 jylǵy 1 qańtardan bastap; al ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin − 1985 jylǵy 1 mamyrdan bastap;
osy bólimde kórsetilgen merzimderdi eskere otyryp, osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshanyń 1-tarmaǵynda atalǵan shalǵaı jerlerde;
súńgýir qaıyqtardaǵy − osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshanyń 2-tarmaǵyna sáıkes;
qysymy joǵary sý astynda nemese barokameralarda uzaq ýaqyt bolatyn jaǵdaılardaǵy jumysty oryndaıtyn súńgýirler laýazymdaryndaǵy − 1986 jylǵy 1 qańtardan bastap tıisinshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy, Tótenshe jaǵdaılar mınıstri, Ishki ister mınıstri aıqyndaıtyn sharttarda;
alapes jáne oba aýrýyna qarsy mekemelerdegi, adamnyń ımmýnıtet tapshylyǵy vırýsyn juqtyrǵan nemese JITS-pen aýyratyn adamdardy emdeý jónindegi ınfeksııalyq mekemelerdegi qyzmet;
4) qyzmettiń bir aıy bir jarym aı bolyp:
memlekettik organdardyń sheshimderine sáıkes qurylǵan arnaýly áskerı quralymdardaǵy qyzmet;
avıasııadaǵy ushý jumysyndaǵy − tıisinshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy jáne Respýblıkalyq ulanynyń qolbasshysy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jaǵdaılar mınıstri, Ishki ister mınıstri aıqyndaıtyn sharttarda;
sýústi atom korablderindegi − Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri aıqyndaıtyn merzimderde;
súńgýir qaıyqtarda − olar sapta bolǵan kezeńde;
jaýyngerlik mınalardy súzip alý ýaqytynda mına súzýshilerge;
Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri aıqyndaıtyn sharttarda 1952 jylǵy 22 qańtardan bastap saptaǵy súńgýir qaıyqtar quramalarynyń jáne jaýyngerlik mınalardy súzý ýaqytynda mına súzýshiler quramalarynyń basqarmalaryndaǵy;
barlyq ataýlar men mamandyqtardyń súńgýirler laýazymdaryndaǵy (osy tarmaqtyń 3) tarmaqshasynda kórsetilgen súńgýirlerden basqa);
Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri, Ishki ister mınıstri, Tótenshe jaǵdaılar mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy jáne Respýblıkalyq ulanynyń qolbasshysy aıqyndaıtyn jyldyq normalardy oryndaý kezinde mindetterin oryndaý júıeli túrde parashıýtpen sekirýmen baılanysty laýazymdardaǵy;
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy, Ishki ister mınıstri jáne Ádilet mınıstri aıqyndaıtyn sharttarda bólimshelerdiń, laýazymdardyń tizbeleri boıynsha 1991 jylǵy 1 qańtardan bastap ulttyq qaýipsizdik organdarynyń, ishki áskerlerdiń, ishki ister jáne qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń arnaıy maqsattaǵy bólimshelerindegi;
osy bólimde kórsetilgen merzimderdi eskere otyryp, osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshanyń 2-tarmaǵynda atalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Orta Azııanyń klımattyq jaǵdaıy aýyr jerlerinde, sondaı-aq Reseı Federasııasynyń shalǵaı jerlerinde;
osy bólimde kórsetilgen merzimderdi eskere otyryp, osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshanyń 1-tarmaǵyna sáıkes – jekelegen sanattaǵy adamdardyń qyzmeti;
shekaralyq zastavalardaǵy, beketterdegi, komendatýralardaǵy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik shekarasy arqyly ótkizý pýnktterindegi, manevrlik bólimshelerdegi, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik shekarasyn kúzetý boıynsha qyzmet ótkeretin korablderdegi jáne katerlerdegi, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy bekitetin tizbe boıynsha Shekara qyzmetiniń basqa da bólimshelerindegi − 1976 jylǵy 1 qańtardan bastap, al kórsetilgen kúnge deıin − burynǵy KSRO-nyń memlekettik shekarasynda ornalasqan zastavalardaǵy, komendatýralardaǵy jáne olarǵa teńestirilgen shekara áskerleriniń bólimshelerindegi, eger zeınetaqy úshin eńbek sińirgen jyldaryna osy jerlerde atqarǵan qyzmetin esepteýdiń neǵurlym jeńildik sharttary belgilenbese, saptaǵy jáne Memlekettik shekarany kúzetýdi tikeleı atqarǵan shekaralyq teńiz korablderi men katerlerindegi;
1968 jylǵy 22 qarashadan bastap saptaǵy burynǵy KSRO-nyń dızeldik-elektr súńgýir qaıyqtary ekinshi ekıpajdarynyń quramyndaǵy;
Mýrmansk oblysynda bolǵan ýaqytta Soltústik teńiz jolymen korablder men kemelerdiń ornyn aýystyrý jónindegi erekshe maqsattaǵy ekspedısııalar quramynda ekspedısııa aıaqtalǵannan keıin belgilengen porttarǵa aýysý jáne turaqty qyzmet ornyna qaıtyp oralǵanda − 1971 jylǵy 22 qazannan bastap;
teńiz deńgeıinen 1500 metr jáne odan da joǵary bıik taýly jerlerde (2500 metr jáne odan da joǵary bıik jerlerdegi qyzmetten basqa) mynadaı merzimderde: áskerı qyzmetshiler men arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri úshin − 1973 jylǵy 1 sáýirden bastap, al ishki ister, qarjy polısııasy (salyq polısııasy (mılısııa), memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin − 1985 jylǵy 1 mamyrdan bastap;
teńiz deńgeıinen 1000 metrden 1500 metrge deıin bıik taýly jerlerdegi, al erekshe jaǵdaılarda odan tómen jerlerdegi − tıisinshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi, Ishki ister mınıstrligi, Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi (qarjy polısııasy) (Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy polısııasy agenttigi, Salyq polısııasy komıteti (mılısııa), Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi, Ulttyq qaýipsizdik komıteti jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi bekitetin áskerı bólimderdiń, bólimsheler men mekemelerdiń tizbeleri boıynsha − 1988 jylǵy 1 qańtardan bastap;
1974 jylǵy 8 shildeden bastap buryn Baıkal-Amýr temirjol magıstrali men BAM − Tynda − Berkakıt temirjol jelisindegi qurylyspen jáne qyzmet kórsetýmen aınalysqan (qurylys kezeńinde) burynǵy KSRO-nyń temirjol jáne ishki áskerleriniń áskerı bólimderindegi, ishki ister organdaryndaǵy;
1975 jylǵy 10 mamyrdan bastap buryn Baıkal-Amýr temirjol magıstraliniń Shımanovskaıa stansııasyndaǵy qurylys ındýstrııasy kásiporyndarynyń keshenin salýmen aınalysqan burynǵy KSRO temirjol áskerleriniń áskerı bólimderindegi;
1975 jylǵy 1 shildeden bastap buryn Baıkal-Amýr temirjol magıstraliniń jáne BAM − Tynda − Berkakıt temirjol jelisindegi qurylysqa qyzmet kórsetýmen aınalysqan burynǵy KSRO-nyń memlekettik qaýipsizdik organdaryndaǵy;
1976 jylǵy 29 shildeden bastap burynǵy KSRO-nyń Baılanys mınıstrligine berilgen jáne buryn Baıkal-Amýr temirjol magıstrali trassasy boıynda radıorelelik baılanys jelilerin salýmen aınalysqan áskerı bólimder men áskerı-qurylys jasaqtaryndaǵy;
1977 jylǵy 4 shildeden bastap buryn Tıýmen oblysy Hanty-Mansıısk avtonomdyq okrýginiń aýmaǵyndaǵy Sýrgýt-Ýrengoı temirjol jelisiniń ýchaskesin salýmen aınalysqan burynǵy KSRO temirjol áskerleriniń áskerı bólimderindegi;
1979 jylǵy 23 tamyzdan bastap buryn Baıkal-Amýr temirjol magıstralin salýmen aınalysqan burynǵy KSRO Qorǵanys mınıstrliginiń áskerı bólimderindegi, quramalaryndaǵy, kásiporyndary men uıymdaryndaǵy;
1980 jylǵy 28 aqpannan bastap buryn Baıkal-Amýr temirjol magıstraliniń jasandy qurylystaryn kúzetýmen aınalysqan burynǵy KSRO ishki áskerleriniń bólimsheleri men áskerı bólimderindegi jáne buryn kórsetilgen magıstralǵa irgeles aýdandardyń memlekettik qaýipsizdigin qamtamasyz etken burynǵy KSRO-nyń memlekettik qaýipsizdik organdaryndaǵy;
1980 jylǵy 1 qańtardan bastap jaýyngerlik eseptoptar quramynda qorǵanystyq bekinister qurylystarynda jaýyngerlik kezekshilik atqaratyn (atqarǵan) kúsheıtilgen aýdandardaǵy áskerı qyzmetshilerge jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerlerine;
1988 jylǵy 1 qańtardan bastap 1990 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde Chernobyl AES-indegi avarııa saldaryn joıýǵa jáne oqshaýlanǵan aımaqtaǵy (1986 jyly turǵyndary evakýasııalanǵan aýmaqtaǵy) qorshaǵan ortany lastaýdy boldyrmaýǵa baılanysty jumystardaǵy;
1963 jylǵy 6 shildeden bastap 1992 jylǵy 1 qańtarǵa deıingi kezeńde Semeı ıadrolyq synaq polıgonyna irgeles aýdandardaǵy qyzmet;
1988 jylǵy 1 sáýirden bastap buryn Reseı Federasııasynyń qara topyraqty emes aımaǵynda avtomobıl joldaryn salýmen jáne rekonstrýksııalaýmen aınalysqan jol-qurylys bólimderindegi jáne olardy qamtamasyz etý bólimderindegi;
tıisinshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstri, Ishki ister mınıstri, Ádilet mınıstri, Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy aıqyndaıtyn kezeńderde jappaı qoǵamǵa qarsy kórinisterge baılanysty tótenshe jaǵdaılar kezinde qoǵamdyq tártipti qorǵaý jáne memlekettik qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi mindetterdi oryndaǵan Qarýly Kúshterdiń, ulttyq qaýipsizdik organdarynyń, ishki ister, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń áskerı bólimderindegi, bólimsheleri men mekemelerindegi;
2002 jylǵy 1 qańtardan bastap qylmystyq-atqarý júıesi vedomstvolaryndaǵy, mekemelerindegi, organdaryndaǵy, kásiporyndaryndaǵy jáne bilim berý uıymdaryndaǵy (joǵary oqý oryndaryn qospaǵanda), al 2004 jylǵy 1 qańtardan bastap qylmystyq-atqarý júıesiniń tergeý ızolıatorlaryndaǵy, 2004 jylǵy 30 shildeden bastap qylmystyq-atqarý júıesiniń joǵary oqý oryndaryndaǵy qyzmet;
ulttyq qaýipsizdik organdarynyń qyzmetkerleri men áskerı qyzmetshileriniń shetel memleketteriniń arnaıy qyzmetteri men uıymdaryndaǵy, sondaı-aq qylmystyq toptardaǵy tapsyrmalardy oryndaý ýaqyty;
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kúzet qyzmetindegi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Respýblıkalyq ulanyndaǵy;
beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaý jónindegi bitimgershilik operasııalaryna qatysqan kezeńder;
5) 1965 jylǵy 1 qyrkúıekten bastap 1990 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıingi kezeńde laýazymdar tizbesi boıynsha jáne Ishki ister mınıstrligi, Ádilet mınıstrligi aıqyndaıtyn sharttarda ishki ister, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń barlaýshy áıelderine qyzmettiń bir aıy 1,25 aı bolyp.
5. Mindetti merzimdi áskerı qyzmet jáne merzimdi áskerı qyzmet arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne áskerı qyzmetshileri jaýyngerlik is-qımyldarǵa qatysqan basqa elderdiń aýmaǵynda bolǵan arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne áskerı bólimderdiń, shtabtardyń, mekemeler men bólimshelerdiń áskerı qyzmetshileri, Chernobyl AES-indegi avarııa saldaryn joıý jónindegi jumystarǵa qatysqan, sondaı-aq Semeı ıadrolyq synaq polıgonyna irgeles aýdandarda qyzmet ótkergen nemese negizsiz qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan ne qýǵyn-súrginge ushyraǵan arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne áskerı qyzmetshileri úshin kózdelgen jeńildik sharttarynda eńbek sińirgen jyldaryna eseptelýge tıis kezeńderdi qospaǵanda, kúntizbelik esepteýmen zeınetaqy taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldaryna esepteledi.
6. Kelisimshart boıynsha áskerı qyzmet ótkergen áskerı qyzmetshilerge jáne sarbazdar, matrostar, serjanttar men starshınalar laýazymdaryna áskerı qyzmetke erikti túrde qabyldanǵan áıelderge osy Qaǵıdalardyń 4-tarmaǵy 4) tarmaqshasynyń tórtinshi jáne besinshi abzastarynda kórsetilgen qyzmet kezeńderi tıisti jeńildik sharttarynda zeınetaqy taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldaryna esepteledi, biraq 1976 jylǵy 5 tamyzdan erte emes.
7. Qyzmet kórsetetin áskerı bólimderdiń jeke quramymen qyzmet ótkerýdiń birdeı jaǵdaılarynda bolatyn Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń áskerı qarsy barlaý jáne áskerı polısııa organdarynyń bólimsheleri áskerı qyzmetshileriniń qyzmeti zeınetaqy taǵaıyndaý úshin osy áskerı bólimderdiń áskerı qyzmetshilerine sııaqty jeńildik sharttarynda jáne osyndaı tártippen eńbek sińirgen jyldaryna esepteledi.
8. Jeńildik sharttarynda zeınetaqyǵa eńbek sińirgen jyldaryn esepteý úshin qyzmettiń sol bir kezeńiniń eki jáne odan da kóp negizi bolǵan kezde eńbek sińirgen jyldary anaǵurlym kóp jeńildik beretin bir negiz boıynsha esepteledi.
9. Zeınetaqylar taǵaıyndaý úshin eńbek sińirgen jyldar qyzmetten shyǵarylǵan sátte qoldanysta bolǵan zańnamaǵa sáıkes esepteledi.
Zeınetaqylar taǵaıyndaý kezinde eńbek sińirgen jyldary osy Qaǵıdalar qoldanysqa engizilgenge deıin eseptelgen zeınetaqy tólemderin alýshylarǵa eńbek sińirgen jyldary qaıta qaralýǵa jatpaıdy.
Áskerı qyzmetshilerge, arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdarǵa eńbek sińirgen jyldaryn esepteý qaǵıdalaryna 1-qosymsha
Keden organdaryn qospaǵanda, áskerı qyzmetshilerdiń, áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender berilgen arnaýly memlekettik jáne quqyq qorǵaý organdary, burynǵy Memlekettik tergeý komıteti qyzmetkerleriniń, sondaı-aq áskerı nemese arnaıy ataqtar, synyptyq shender alý jáne nysandy kıim kıip júrý quqyqtary 2012 jylǵy 1 qańtardan bastap joıylǵan adamdardyń qyzmeti zeınetaqy taǵaıyndaý kezinde jeńildik sharttarynda eńbek sińirgen jyldaryna esepteletin jergilikti jerlerdiń tizbesi
1. Qyzmeti jeńildik sharttarynda eńbek sińirgen jyldaryna qyzmettiń bir aıy eki aı bolyp esepteletin jergilikti jerler:
1) Kýrıl araldarynda jáne Berıng teńizi araldarynda – 1945 jylǵy 14 qyrkúıekten bastap;
2) Ohotskıı teńizi araldarynda: áskerı qyzmetshiler jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri úshin – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
3) Morjoves aralynda: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııanyń jeke quramy úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
4) Soltústik Muzdy muhıt araldaryndaǵy áskerı qyzmetshiler jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri úshin – 1954 jylǵy 30 tamyzdan bastap, al ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
5) Arhangelsk oblysynda – Polıar sheńberinen soltústikke qaraı Nenesk avtonomııalyq okrýginiń jergilikti jerlerinde: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııa jeke quramynyń adamdary úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
6) Komı Respýblıkasynda – Polıar sheńberinen soltústikke qaraı ornalasqan jergilikti jerlerde: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııanyń jeke quramy úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
7) Tıýmen oblysynda – Polıar sheńberinen soltústikke qaraı Iаmalo-Nenesk avtonomııalyq okrýginiń jergilikti jerlerinde, Salehard Halyq depýtattary keńesiniń ákimshilik baǵynysyndaǵy aýmaqpen Salehard qalasynda: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııanyń jeke quramy úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
8) Krasnoıarsk ólkesinde – Taımyr (Dolgano-Nenesk) avtonomııalyq okrýginde, Polıar sheńberinen soltústikke qaraı Evenk avtonomııalyq okrýgi men Týrýhan aýdanynyń jergilikti jerlerinde: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııanyń jeke quramy úshin –1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
9) Iаkýtııa Respýblıkasynda – Polıar sheńberinen soltústikke qaraı ornalasqan jergilikti jerlerde: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııanyń jeke quramy úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap;
10) Magadan oblysynda – Chýkot avtonomııalyq okrýgindegi jáne buryn Kamchatka oblysy Krasnoıarsk avtonomııalyq okrýginiń quramyna kirgen Soltústik-Evenk aýdanynyń aýmaǵynda – 1945 jylǵy 14 qyrkúıekten bastap, Magadan oblysynyń qalǵan aýmaǵynda: áskerı qyzmetshiler jáne arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri úshin – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin – 1953 jylǵy 17 jeltoqsannan bastap;
11) Kamchatka oblysynda – 1945 jylǵy 14 qyrkúıekten bastap;
12) Habarov ólkesindeg – Ohot, Aıan-Maısk jáne Týgýr-Chýmıkan aýdandarynda: áskerı qyzmetshiler, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmetkerleri jáne ishki ister, qarjy polısııasy, memlekettik órtke qarsy qyzmet, qylmystyq-atqarý júıesi organdarynyń basshy jáne qatardaǵy jaýyngerler quramynyń adamdary úshin (mılısııadan basqa) – 1949 jylǵy 25 maýsymnan bastap, al mılısııanyń jeke quramy úshin – 1970 jylǵy 1 qańtardan bastap.
2. Qyzmeti jeńildik sharttarynda eńbek sińirgen jyldaryna qyzmettiń bir aıy bir jarym aı bolyp esepteletin jerler:
Qazaqstan Respýblıkasy
1) Aqmola oblysynda – Arshaly (burynǵy Vıshnevka), Jarqaıyń (burynǵy Derjavın), Esil, Jaqsy1 aýdandarynda, Sileti selolyq okrýginde2 jáne Stepnogor qalasynda – 1985 jylǵy 1 qańtardan bastap, al Qorǵaljyn jáne Selınograd aýdandarynda (Astana qalasyn qospaǵanda) – 1988 jylǵy 1 qańtardan bastap;
2) Aqtóbe oblysynda – Baıǵanın jáne Muǵaljar3 aýdandarynda – 1988 jylǵy 1 qańtardan bastap;
3) Almaty oblysynda – Jambyl, Ile (Kúrti selolyq okrýgin qospaǵanda), Talǵar, Uıǵyr, Eńbekshiqazaq (Shelek selolyq okrýgin qospaǵanda), Raıymbek4, Alakól (Úıgentas selolyq okrýgin qospaǵanda) aýdandarynda, Kerbulaq aýdanynyń Gvardeısk qala úlgisindegi kentinde, Kóksý5, Sarqand6, Taldyqorǵan (Taldyqorǵan qalasyn qospaǵanda), Panfılov aýdandarynda, Tekeli qalasyndaǵy jáne Aqsý aýylyndaǵy – 1985 jylǵy 1 qańtardan bastap, al Qapshaǵaı, Qarasaı (burynǵy Qaskeleń), Balqash, Kerbulaq aýdandarynda, Ile aýdanynyń Kúrti selolyq okrýginde, Eńbekshiqazaq aýdanynyń Shelek selolyq okrýginde – 1988 jylǵy 1 qańtardan bastap;
4) Atyraý oblysynda – Mahambet aýdanynda7 – 1985 jylǵy 1 qańtardan bastap, al oblystyń qalǵan aýmaǵynda – 1988 jylǵy 1 qańtardan bastap;
5) Shyǵys Qazaqstan oblysynda – Qatonqaraǵaı jáne Kúrshim8 aýdandarynda – 1985 jylǵy 1 qańtardan bastap, Aıagóz, Jarma9, Zaısan, Tarbaǵataı10 aýdandarynda – 1988 jylǵy 1 qańtardan bastap, Abaı, Besqaraǵaı, Jańa Semeı, Taskesken aýdandarynda, Úrjar aýdanynyń Maqanshy selolyq okrýginde, Semeı qalasynda jáne Kýrchatov qalasynda – 1992 jylǵy 1 qańtardan bastap;
_________
1Derjavın, Esil jáne Jaqsy aýdandary burynǵy Torǵaı oblysynyń