«Balapan» baǵdarlamasy aıasynda 3-6 jastaǵy balalardy 100 paıyz balabaqshamen qamtý jospary júzege asyrylǵany belgili. Sonyń negizinde jeke balabaqshalar kóptep ashyldy. Jospar oryndalǵanymen, sapa nasharlady. Endi lısenzııa alǵan balabaqshalar ǵana jumys istemek.
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń habarlaýynsha, mektepke deıingi uıymdardy lısenzııalaý kezeń-kezeńimen júrgiziledi jáne ony engizý 2024 jylǵa josparlanǵan. Balabaqshalardy lısenzııalaý mektepke deıingi uıymdardyń jumysyn jaqsartyp, jemqorlyqty azaıtady, degenmen kúrt qysqartýǵa ákelmeıdi. Bul týraly Bilim jáne ǵylym salasyndaǵy sapany qamtamasyz etý komıtetiniń tóraǵasy Gúlzat Kóbenova aıtty.
«Búgingi tańda mektepke deıingi uıymdardy ashýdyń biryńǵaı talaptary joq. Balabaqsha ashqanda qandaı jaǵdaı jasalǵanyn, kimdi jumysqa alady, materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýy qandaı ekenin eshkim teksermeıdi. Keıbir jekemenshik balabaqshalar tipti ashylǵany týraly da habarlamaıdy. Balabaqshalardy lısenzııalaý 2011 jyly toqtatylǵan bolatyn. Ol kezde bul balalardy mektepke deıingi tárbıemen qamtýdy arttyrýǵa múmkindik berdi. Búginde biz balabaqshamen 100 paıyzǵa deıin qamtýǵa qol jetkizdik. Elimizde 11 myńǵa jýyq mektepke deıingi uıym jumys isteıdi, onyń 5 myńnan kóbi – jekemenshik. Endi biz sapa máselesin birinshi orynǵa qoıyp otyrmyz. Eshkim balabaqsha sanyn qysqartýdy maqsat etip otyrǵan joq. Mınıstrlikke ata-analardan aryz-shaǵymdar túsip jatyr. Eger balabaqshanyń jumysy talapqa saı bolsa, onda esh qıyndyqsyz lısenzııa alady. Al eger sáıkessizdikter bolsa, olardy joıý qajet. Mine, bar-joǵy osy. Mınıstrlik 2024 jyldan bastap kezeń-kezeńimen lısenzııalaýdy engizedi. Balabaqshadaǵy jumysy sapaly júrip jatqan kásipkerlerge qorqatyn eshteńe joq. Qalypty, talapqa saı jumys istep júrgen balabaqshalar lısenzııalaýdan qoryqpaıtynyn erekshe atap ótkim keledi. Rásim tolyǵymen avtomattandyrylyp, turaqty túrde jumys isteıdi», dedi G.Kóbenova.
Mınıstrliktiń málimdeýinshe, mektepke deıingi uıymdarǵa jumysty sapa standarttaryna sáıkestendirý úshin ýaqyt beriledi. Lısenzııa alý úshin balabaqshalar eń tómengi biliktilik talaptaryna saı bolýy kerek. Mundaǵy talaptar balabaqshadaǵy jasalǵan jaǵdaıdyń sapasy, kadrlardy irikteý, beınekameralar ornatý, sanıtarlyq jáne órt qaýipsizdigi normalaryn saqtaý jáne t.b. týraly bolyp otyr. Birinshi kezeńde endi ashylyp jatqan mektepke deıingi uıymdar lısenzııa alady. Bul jylyna shamamen 200-deı balabaqshany quraıdy. Kelesi kezeńde – qaıta memlekettik attestattaýdan óte almaǵan mektepke deıingi uıymdar (jylyna 10-15 balabaqsha). Sodan keıin táýekeldi baǵalaý dárejesine baılanysty qalǵan barlyq jumys istep turǵan balabaqsha ótedi.
Negizi balabaqshalardy lısenzııalaý júıesi Germanııa, Aýstralııa, Kanada, Koreıa, Malaızııa, Sıngapýr, Reseı sekildi kóptegen elde engizilgen. Mysaly, Germanııa, Aýstralııa jáne Kanadada balalardyń jaǵdaıyna qaýip tónse nemese uıymnyń jumysy sapa standarttaryna sáıkes kelmese, onda lısenzııa qaıtaryp alynýy múmkin.
Kásipker, «Ádilet» respýblıkalyq mektepke deıingi jáne orta bilim berý qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Dınara Qudaıqulova balabaqshalardyń qyzmeti rettelmegenin aıtady.
«Balabaqshalardyń 93%-y memlekettik tapsyrys (memlekettik qarjylandyrý) alady. Balabaqshanyń ıesi retinde balalardy qalaı oqytatynyn, olardy qalaı tamaqtandyratynyn eshkim bilmeıdi dep aıta alamyn. Ata-analar bizge senedi, biraq balabaqshalarda baqylaý joq. Men – úsh balanyń anasymyn. Búgin men balabaqsha jumysymen aınalysyp otyrmyn, biraq erteń mundaı jumys istemeýim múmkin. Al nemerelerim qandaı balabaqshaǵa barady? Balalar jylynda keler urpaqtyń bolashaǵyn oılaýymyz kerek», deıdi D.Qudaıqulova.