Joldy jóndeıtin jan bar ma?

Aınalma joldyń álegi kóp

Jol, meıli áýe, teńiz, temir jáne avtokólik joldary bolsyn – eko­no­­mıkanyń kúretamyry sanalady. Bul jol ınfraqurylymynyń qan­sha­­lyqty mańyzdy ekenin álemde qalyptasqan qazirgi geosaıası ahýal da baıqatyp otyr. Tipti osy salany damytý arqyly budan túsetin tabys­ty arttyryp, memlekettik qazynany ulǵaıtyp otyrǵan elder de bar. О́ki­nish­­tisi sol, Uly Jibek jolynyń bo­ıynda ornalassaq ta, bul baǵytta aıtar­lyqtaı nátıjege qol jetkize almaı kelemiz. Kerisinshe atalǵan sala sybaılas jemqorlyqtan aryla almaı, aram pıǵyldy azamattar jol qu­ry­lysyna bólingen aqshany jym­qy­rýdy toqtatar emes.

Prezıdenttiń sózine súıensek, jol jón­deýge bólingen qarajattyń 44%-yna memlekettik satyp alý qory­­tyn­dysy jasalmaǵan (464 mlrd teń­­geniń 263 mlrd teńgesi boıynsha mem­­le­kettik satyp alý qorytyndysy bar).

Elimizdiń ózge óńirlerindegi syndy bul problema Abaı oblysynda da ózekti. Ásirese muny jaz mezgilinde anyq baıqaýǵa bolady. Nege deseńiz, óńirde týrıster saıahattap, de­ma­lýǵa arnalǵan kórikti jerler je­ter­lik. Alaıda sol oryndarǵa je­tý­diń mashaqaty kóp. Aıtalyq, Qy­taı­men irgeles jatqan aıdyndy Ala­kóldiń shıpaly sýyna shomylyp, jazǵy demalys­ty paıdaly ótkizýdi qalaı­tyn­dardyń sany jyl saıyn artyp jatyr. Biraq ta avtokólikti tizgindep, kól­di kórýge asyqqan aǵaıynǵa biraz tózim kerek.

«Jeke kóligimizben elordadan Alakólge baryp qaıttyq. Pavlodarǵa deıin jalǵasyp jatqan tórt jolaqty kúre joldyń jaǵdaıy tamasha. Ármen qaraı Semeıge deıin de joldyń sa­pa­­sy óte jaqsy. Semeı men Qal­ba­taýdyń arasy da dál sondaı. Qal­ba­taý­dan Aıagózge deıin 6 ret aınalma jol­ǵa túsýge týra keledi. Onyń uzaq­tyǵy – shamamen 30 shaqyrym. Eki jyl buryn 18 ret aınalyp, oı-shuń­qyrly jol­men qatynap júrdik. Aıagózden Taskeskenge deıin taǵy da 3-4 aınalma joldy artqa tastadyq. Tutastaı alǵanda, jol uzaqtyǵy 16 saǵat­ty aldy», dep Shyǵysqa sapary  jaıly oı bólisken astana­lyq Láılá Musaqan.

Sıyrquıymshaqtanyp ketken Qalbataý-Maıqapshaǵaı baǵyty

Abaı oblysy máslıhatynyń hat­shysy Qýanysh Súleımenov osy óńir­degi joldardyń jón­delýi men sapasyna baılanys­ty «QazAvtoJol» UK» AQ-ǵa­ arnaıy saýalhat ta joldapty. Soǵan­ sáıkes kompanııanyń óńirlik fılıa­ly bylaı dep jaýap bergen:

«Respýblıkalyq mańyzy bar Semeı – Qaınar baǵytyndaǵy avto­mo­­bıl jolyna 2020 jyly jalpy uzyndyǵy 46 shaqyrymdy qu­raıtyn (112-132, 182-208 shaqyrym) ýchas­ke­lerinde ortasha jóndeý júr­gizil­di, sondaı-aq bul jolda 2021 jyly jalpy uzyndyǵy 62 shaqy­rym­dy quraıtyn (132-182 shaqyrym, 208-220 shaqyrym) ýchaskelerinde ortasha jóndeý jumystary aıaqtaldy. Osy jyly jumys jospary boıynsha uzyndyǵy 48 shaqyrymdy quraıtyn (220-268 shaqyrym) ýchaskesinde ortasha jóndeý júrgiziledi. Sondaı-aq Qyzemshek aýylynyń mańyndaǵy Semeı – Qaınar jolynyń 47-51 shaqyrym ýchaskesine ortasha jóndeý júrgizýge baılanysty jumys josparyna smetalyk kujattama ázirlenip, vedomstvolyk saraptamanyń qory­tyn­dysy alyndy.

Aıagóz aýdanyna qarasty respýb­lı­kalyq mańyzy bar Qaraǵandy – Aıagóz – Tarbaǵataı – Buǵaz avtomobıl jolynyń uzyndyǵy 84 shaqy­rym­dy quraıtyn (620-660, 660-704 shaqyrym) ýchaskesin qaıta jańartýǵa jobalaý-smetalyq kujattama ázirle­nip jatyr. Qaıta jańartýǵa arnalǵan jo­balyq-smetalyq qujattamany ázir­leý jumystary 2023 jyldyń basyn­da aıaqtalady.

­Taldyqorǵan – Qalbataý – О́s­ke­men jáne Qalbataý – Maı­qap­sha­ǵaı avtomobıl jolda­ry­nyń qaıta ja­ńartý jumys­tarynyń aıaqtalý mer­zimi qo­sym­sha kelisimshartka sáı­kes eki dáliz boıynsha 2023 jyldyń sońyna deıin kórsetilgen. Búgingi tańda atalǵan eki baǵyttaǵy avtomobıl joldaryndaǵy ýchaskelerde qurylys jumystary júr­gizilip jatyr. Taldyqorǵan – Qal­bataý – О́skemen avtomobıl jo­lynyń qurylys jumystaryn júr­gizýge jaýapty bas merdiger – qy­taı­lyq kompanııa Citic Construction Co., LTD. Sonymen qatar Qalbataý – Maıqapshaǵaı avtomobıl jolynyń qurylys jumystaryn júrgizýge jaýapty bas merdiger – qytaılyq kompanııa XinXing», delingen ulttyq operatordyń jaýabynda.

Dese de, «QazAvtoJoldyń» bul jaýaby óńir depýtattaryn qanaǵat­tan­dyrmaǵan syndy. О́ıtkeni taǵy eki saýalhat Indýstrııa jáne ınfra­qu­ry­lymdyq damý mınıstri men atal­ǵan vedomstvoǵa qarasty Avtomo­bıl joldary komıtetiniń basshy­sy­nyń atyna joldandy.

250 shaqyrymdaı joldy salýǵa ýáde etti

Taıaýdaǵy Prezıdenttiń aıtqan syny men óńirlerden túsetin shaǵym jıilegen soń jol qurylysyna ja­ýapty uıym joǵarydaǵy ýchaskelerde tıisti jumystar jandanǵanyn ha­barlady.

«Taǵy bir uzaqmerzimdi nysanda qu­rylys jumystary jandandy. Má­se­le Taldyqorǵan – Qalbataý – О́s­kemen tasjolyna baılanysty. Aı­ta­lyq, ótken aptada jol nysanynda asfalt tóseý jumystary bas­taldy.

Atalǵan trassanyń jalpy uzyn­dy­ǵy 768 shaqyrymdy qurap, 16 ýchas­keden turady. Maldyń ótýine jáne sý ótkizetin qubyrlardy ornatý ju­mystary 81%-ǵa, al kópirlerdi orna­tý boıynsha jumystar 63%-ǵa oryn­daldy. Bas merdiger – qytaılyq CITIC Construction kompanııasy.

Negizgi maqsat – jyldyń aıaǵyna deıin barlyq joldyń basym bóligine asfal­tbeton jabynyn tóseý. Budan basqa aınalma joldardyń sanyn qys­­qar­tý boıynsha jumystar júr­gi­zilip jatyr.

Jalpy, elimiz boıynsha respýb­lı­kalyq mańyzy bar joldardyń 95 ýchaskesi qurylys ju­mystarymen qam­tylǵan», dep kór­se­tilgen ulttyq kom­panııa tarat­qan aqparatta.

Atalǵan uıymnyń málimetine súıen­sek, ulttyq operator res­pýb­lıkalyq Qalbataý – Maıqap­sha­ǵaı tasjolyndaǵy qurylys-mon­taj­­daý jumystaryna baılanys­ty kon­sor­sıýmy­nyń quramyn qaıta qa­rap, qosymsha kelisimge qol qoıylý­men qa­tar qajetti kólemdegi arnaıy teh­nıka men mamandar jumyl­dy­ry­lyp otyr.

Osy jyldyń aıaǵyna deıin bas merdiger 250 shaqyrymdaı joldy salyp bitýge tıis. Qazir munda 300-ge jýyq arnaıy tehnıka men 400-den asa adam jumys istep jatyr. Ju­mys­qa tartylǵandardyń 90%-y – jer­gilikti halyq. Olardyń deni – teh­nı­kalyq mamandyqtardy meń­ge­rip shyq­qan azamattar.

Atalǵan avtojoldyń tutastaı uzyndyǵy – 415 shaqyrym. Jańǵyrtý jumystary aıaqtalǵan soń bul kúre jol 2 jolaqtan turyp, II-shi tehnı­ka­lyq sanatqa sáıkes keldi dep sendirip otyr bas merdiger.

Semeıge saıahattaıtyn týrıster min­detti túrde Jıdebaıdaǵy uly Abaı­dyń kesenesine aıaldap, hakimniń rý­hy­na taǵzym etpeı ketpeıtini bel­gili. Bul rette oblys ortalyǵy men Qaraýyldyń arasyndaǵy jol da jań­ǵyrtýdy qajet etetinin aıta ket­ken oryndy. Qýantarlyǵy, oblys ákimi Nurlan Uranhaev Semeı – Qaraýyl baǵytyndaǵy joldy tórtjolaqty etip salý múmkindigi qaras­­­tyrylatynyn jetkizdi. Nátı­je­sinde, kıeli óńirge saparlaıtyn halyqtyń sany artyp, týrıstik klasterdi damytýǵa jol ashylady.

Úkimetti shıratyp alǵan el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev avto­kólik joldary salasyna túbe­geıli reforma júrgizý qajet ekenin aıtyp, «QazAvtoJol» men «Qaza­qav­to­dordy» biriktirip, birtutas avtojol kompanııasyn qurýdy tapsyrdy. Nátıjesinde, qyzmetkerlerdiń sany qysqaryp, bul tutastaı salany keshendi túrde damytýǵa serpin berý­ge­ tıis dedi. Al budan mınıstrler ka­bı­­ne­ti qandaı sabaq túıgenin ýaqyt kór­seter.

Abaı oblysy