Kez kelgen aımaqtyń damýy aýyl men aýdannyń kórsetkishine tyǵyz baılanysty ekeni belgili. Kórsetkish bolǵanda da burynǵydaı san qýyp, sapany umyt qaldyryp, joǵary sıfrlardy qoıa salatyn ýaqyt ketti. Jýyrda ótken jıynda oblys ákimi Nurlybek Nálibaev alda óńirdegi ózekti máselelerdi saralap, naqty jaǵdaıǵa taldaý júrgizýdi tapsyrǵan bolatyn.
Osy tapsyrmaǵa oraı alǵashqy bolyp Syrdarııa aýdanynyń ákimi Murat Ergeshbaev ózi basqaratyn óńirde atqarylǵan jumystardy baıandady. Májiliske oblystyq, aýdandyq máslıhat depýtattary, ardagerler men qoǵamdyq keńes tóraǵalary, tıisti memlekettik organ basshylary qatysty.
Aýdandar damýyn baǵalaýda áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishke, joǵary turǵan organdar men oblys ákiminiń tapsyrmalarynyń oryndalý barysyna, aýdannyń kadrlyq áleýeti men qoǵamdyq-saıası ahýalǵa basa nazar aýdaryldy.
Osy jylǵy alty aıda negizgi makroekonomıkalyq kórsetkishter reıtınginde Syrdarııa tórtinshi oryn alyp, ortasha damý dınamıkasyn kórsetip otyr. Oblys basshysy jyl basynan beri Syrdarııa qurylys jumystary kóleminiń tómendeýine jol bergen jalǵyz aýdan ekenin eske salyp, alda josparly kórsetkishterge muqııat kóńil bólýdi jáne salynǵan nysandardyń tolyq esebin júrgizip, statıstıkalyq organdarda tirkelýin qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Aýdan bıýdjetindegi kirister bóliginiń oryndalmaý qaýpi baıqalyp tur. Respýblıkalyq bıýdjetten nátıjeli jumyspen qamtý baǵyty boıynsha bólingen qarajat tolyq ıgerilmeýi múmkin.
Aýdanda jumys oryndaryn qurý, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy aıasynda jobalardy iske asyrý boıynsha jumys qarqyny baıaýlaǵan.
– Syrdarııa kásipkerlik salasy boıynsha kenje damyǵan aýdandar qatarynda tur. Onyń sebebin aýdannyń Qyzylorda qalasyna jaqyn ornalasqanynan izdeıtinder bar. Muny qaıta zor múmkindik der edim. Aýdan basshysyna osyndaı geografııalyq ornalasý ereksheligin paıdalanyp, Qyzylorda qalasynyń aınalasynan azyq-túlik beldeýin qurýdy tapsyramyn. Ol úshin aýdanda baqsha, kókónis ónimderin ósirýge jáne mal, qus sharýashylyǵyn damytýǵa jetkilikti jaǵdaı jasalǵan. Osy jumystardyń tıimdi uıymdastyrylýy azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrýǵa oń áserin tıgizeri sózsiz, – dedi óńir basshysy.
Memleket basshysy halyqtyń áleýmettik jaǵynan osal toptaryna keshendi qoldaý kórsetýdi úılestirý maqsatynda barlyq óńirde otbasyn qoldaý ortalyqtaryn ashýdy tapsyrǵany belgili. Biraq Syrdarııa aýdanynda osy ýaqytqa deıin «Baqytty otbasy» áleýmettik bólimi ashylmaǵan. Oblys ákiminiń turǵyndardyń ózin-ózi áleýmettik mańyzy bar baqsha ónimderimen qamtýy úshin qosymsha 464 gektar egistik jer daıyndaý týraly tapsyrmasy da tolyq oryndalmaı otyr. Sondyqtan aýdan ákimine osy baǵyttaǵy jumysty tez arada qolǵa alýdy tapsyrdy. Aýdanda aınalym shemasy arqyly kásipkerlik sýbektilerine zaım berý jumystary múldem uıymdastyrylmaǵany da aıtyldy. Bıýdjet qarajatyn tıimdi ári sapaly ıgerý, aýdanda qurylysy júrgizilip jatqan nysandardy ýaqtyly paıdalanýǵa berý jáne azyq-túliktiń basym bóligi syrttan tasymaldanatyn óńirde eginshilikpen aınalysam deýshilerge jer telimderi tabystalatynyn keńinen aqparattandyrý, kelesi egin maýsymyna qazirden ázirlený mindetteldi. Kadrlyq áleýetti damytýǵa baılanysty aýdandarda keıbir laýazymdy tulǵalar, ásirese mektep jáne balabaqsha dırektorlary bir orynda uzaq jyldar boıy tapjylmaı otyratyny aıtylyp, olardy zańnama aıasynda rotasııalaýdy qarastyrý tapsyryldy. Sońǵy kezderi aýdanda keıbir qylmys túrleri óskeni baıqalady. Bul rette quqyq qorǵaý organdary jergilikti bılik ókilderimen birlesip, jappaı reıd uıymdastyryp, turǵyndarǵa saqtyq sharalary týraly túsindirme jumystaryn júrgizgeni jón. Bul jumystardy iske asyrý barysynda oblystyq jáne aýdandyq máslıhat depýtattary, ardagerler men qoǵamdyq keńes músheleri de belsendi atsalysýy kerek.
Qarmaqshy aýdanynyń ákimi Ádilbek Ersultanov ta túıtkildi máselelerdi sheshý úshin atqarylǵan jumysty baıandady. Jartyjyldyqtaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndysynda Qarmaqshy 6 orynda tur. On kórsetkish arasynda ónerkásip óndirisi, óńdeý ónerkásibi men shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri óndirgen ónim kólemi kóńil kónshitpeıdi. Osyny shıratýdy tapsyrǵan oblys ákimi aýdanda jumys oryndaryn qurý, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasy aıasynda jobalardy iske asyrý boıynsha da qarqyn baıaýlaǵanyn atap ótti.
– Qarmaqshynyń kásipkerlik salasy kenjelep qalǵan aýdandar qatarynda ekeni ındýstrııalyq aımaqta bes jyldan beri jańa joba ornalaspaǵanynan da kórinip tur. Aýdan ákimdigi bıznes bastaımyn, kásibin keńeıtemin degen yntaly azamattarmen tyǵyz jumys istep, olarǵa shynaıy qoldaý kórsetýge tıis. О́ńirde baqsha, kókónis ónimderin ósirýge jáne mal, qus, balyq sharýashylyǵyn damytýǵa jetkilikti jaǵdaı jasalǵan. Sondyqtan osy jumystardy tıisti deńgeıde uıymdastyrý asa mańyzdy, – dedi óńir basshysy.
Sońǵy kezderi Qarmaqshyda jol-kólik oqıǵa saldarynan qaıtys bolǵandar sanynyń kúrt óskenine de nazar aýdaryldy. Bul aýdanda da «Baqytty otbasy» ortalyǵy bóliminiń ashylýy kesheýildep tur. Prezıdent Ákimshiliginiń tikeleı baqylaýyndaǵy múlik ıeleriniń birlestikterin qurý máselesi de tııanaqtylyqty talap etedi. Osy baǵyttaǵy jumysty tez arada qolǵa alý júkteldi.
Barlyq aýdannyń kórsetkishi osylaı saralanady. Árqaısysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy baqylaýda bolyp, mejeli kórsetkishterge qol jetkize almaǵan aýdan ákimderi men ózge de laýazymdy tulǵalarǵa shara qoldanylady.
Qyzylorda oblysy