Qazaqstan naryqtyq ekonomıkaly el degenimen, memleket báribir baǵa saıasatyna aralasýǵa májbúr. Jaqynda memleket áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryna (ÁMAT) bólshek saýda baǵalaryn baqylaýdy engizdi. Onyń maqsaty – ádil jáne boljamdy baǵa belgileýdi qamtamasyz etý.
Aldymen ÁMAT tizimin atap óteıik. Olar – 1-surypty un, 1-surypty unnan jasalǵan nan, tútik kespe (ólshenip satylatyn), qaraqumyq (ólshenip satylatyn), kúrish (ólshenip satylatyn), kartop, sábiz, pııaz, qyryqqabat, qumsheker, kúnbaǵys maıy, sıyr eti (súıekteri bar jaýyryn-tós bóligi), taýyq eti (san jáne jilinshik súıegi), jumsaq qaptamadaǵy sút (maılylyǵy 2,5%), jumsaq qaptamadaǵy aıran (maılylyǵy 2,5%), sary maı (tuzdalmaǵan, maılylyǵy keminde 72,5%), taýyq jumyrtqasy (I sanaty), as tuzy («Ekstra»-dan basqa) jáne súzbe (maılylyǵy 5-9%).
Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginiń habarlaýynsha, shekti saýda ústemesiniń ruqsat etilgen mólsheri óndirýshiniń satý baǵasynyń nemese kóterme saýda jetkizýshiniń satyp alý baǵasynyń 15%-ynan aspaıdy. 15%-dan asyp ketse, ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksiniń 204-4-baby negizinde ákimshilik jaýapkershilikke tartylady.
ÁMAT baǵasynyń negizsiz ósýine jol bermeý maqsatynda Saýda komıteti «úı janyndaǵy» dúkenderdegi saýda ústemesin baqylaý boıynsha ákimdikterdi úılestirýdi júzege asyrmaq. Keıingi aptada júrgizilgen reıd kezinde 40,3 myń «úı janyndaǵy» dúken qamtylyp, onda 734 saýda ústemesin buzýshylyq anyqtalǵan.
«Eń kóp buzýshylyq Nur-Sultan qalasynda (278) jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynda (80) anyqtaldy. Odan ári Túrkistan oblysynda (38), Batys Qazaqstan oblysynda (33), Qostanaı oblysynda jáne Mańǵystaý oblysynda (32-den), Jetisý oblysynda (30) baǵany negizsiz ósirgen. Túsindirý júrgizý nátıjesinde saýda obektileri ÁMAT-qa saýda ústemelerin 5-15%-ǵa deıin tómendetti. Bul rette saýda ústemesin asyra paıdalanǵany úshin ákimshilik sıpattaǵy sharalar qoldanyldy, ishki saýda sýbektilerine qatysty eskertý túrinde 126 ákimshilik hattama toltyryldy, 1 aıyppul salyndy», delingen saýda komıtetiniń habarlamasynda.
Saýda komıtetinde atap ótkendeı, tekserister iri qalalar men oblys ortalyqtary, sondaı-aq aýdan ortalyqtarynda da júrgizilmek. Monıtorıngtik toptardyń quramyna qoǵamdyq uıymdar men partııalardyń ókilderi de kiredi.