Qymyzqala

Qashanda naqty isimen kósh bas­taı biletin jetisýlyqtar dástúrli qymyzhanalaryn bıyl da respýblıkamyzda birinshi bolyp saltanatty túrde ashty. Memlekettik saıa­satqa saı salamatty ómir saltyn nasıhattaýmen qatar, qazaqy qun­dylyqty kúndelikti ómirge engi­zip, halyqtyń kókeıindegi kóp dúnıeni dóp basqan osynaý ıgi sha­ranyń óskeleń urpaqqa bere­ri mol. Eń bastysy, úlkenniń de, ki­shiniń de densaýlyǵyna shıpa bo­lar sary qymyz ben appaq ári qoıý shubat adam aǵzasyna keremet sińimdi. Sondyqtan óńir halqy asy­ǵa kútken ulttyq sýsynǵa al­ǵash­­­­qy kúnnen suranys artyp otyr. Bul qýanarlyq jaıt. Sóıtip, Tal­dyqorǵanda 16 aýdan men 3 qala­nyń árqaısysy óz aqshańqan úı­lerin tigip, qala sánin kirgize tústi. Sonymen, biz atbasyn bur­ǵan Ile aýdandyq shubathana ke­sheniniń ózgelerden birinshi artyq­shylyǵy – munda qymyz ben shubat birdeı satylady. Dámi til úıiretin ulttyq taǵamdar óz aldyna. Saltanatty sharany ashýǵa arnaıy kelgen Almaty oblysy ákiminiń birinshi orynbasary Amandyq Batalov: « Ile aýdanynda birqatar jaqsy ister istelinýde. Sonyń bir tarmaǵy óndiristik klaster jaqsy damyǵandyqtan aýdan oblystyq bıýdjetke túsetin salyqtyń úshten bir bóligin berip otyr. Bul jer ındýstrııalyq aımaq bolǵandyqtan sheteldik jáne qazaqstandyq kásipkerler óz múmkindikterine oraı halyqty jumyspen qamtamasyz etýde. Ile aýdanynda aýyl sharýashylyǵy salasy da jaqsy damyǵandyq­tan óz baǵymyndaǵy túıe shuba­tyn óńirde satyp qana qoımaı, Elbasy qoıyp otyrǵan talapqa saı ulttyq erekshelikti tanytatyn qumyralarǵa quıyp eksport­qa shyǵarý qadamy Máskeýge jiberýden bastaldy», dedi. Bul – ýaqyt talaby. Sony der kezin­de júzege asyryp otyrǵan aýdandaǵy «Dáýlet-Beket» JShS 2001 jyly zańdy tulǵa retinde tirkelgen. Basty baǵyty – mal sharýashylyǵy, onyń ishinde túıe ósirý salasy. Sharýashylyq 2008 jyly «asyl tuqymdy túıe sha­rýashylyǵy» mártebesin aldy. 2014 jyldyń 1 qańtaryndaǵy sa­naqta sharýashylyqta 4412 bas túıe, onyń ishinde ingeni 1000 bas boldy. Byltyrǵy jyly barlyǵy 795 tonna shubat satylsa, onyń ish­inde qumyraǵa quıylǵany 250 ton­naǵa jetti. Mundaǵy óndi­­­ril­­gen shubat Almaty, Astana, Qa­­raǵandy, Oral, Taldyqorǵan qala­­laryndaǵy arnaýly oryndar ar­­qyly satylatyndyǵy týraly maǵ­­lumatty Ile aýdany ákimi­­niń or­yn­basary Máden Musaev málim et­ti. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». TALDYQORǴAN.