BEK-tiń iskerlik kongresi

VII Astana ekonomıkalyq forýmy (AEF) 2014 jyldyń 21-23 mamyr aralyǵynda ótedi. Forýmnyń jalpy taqyryby teńdestirilgen ekonomıkalyq ósimdi qamtamasyz etý jáne jahandyq damý máseleleri tóńireginde bolady. VII AEF álemdik ekonomıkanyń ózekti máselelerin talqylap, soǵan baılanysty usynystar belgilep, óńdeý jumystaryn jalǵastyrady. Bıyl forým aıasynda II Daǵdarysqa qarsy dúnıejúzilik konferensııa (DQDK) ótkizý josparlanýda. Sonymen birge, jaqynda úsh memleket – Qazaqstan, Belarýs respýblıkalary men Reseı Federasııasy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly kelisimge qol qoımaq. Osyǵan baılanysty Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq kásipkerler palatasynyń uıymdastyrýymen «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jolynda» atty Birtutas ekonomıkalyq keńistik (BEK) bıznes-dıalogynyń iskerlik kongresi ótkiziledi. Atalmysh shara týraly  biz Ulttyq kásipkerler palatasy basqarma tóraǵasynyń orynbasary – basqarma múshesi  Rahym OShAQBAEVTY áńgimege tartqan edik. – Rahym Sákenuly, VII Astana eko­no­mıkalyq forýmy aıasynda «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jolynda» atty BEK bıznes-dıa­logynyń iskerlik kongresi ótetindigi belgili, sharanyń maqsaty men erekshelikterin tilge tıek etseńiz? – О́zderińizge belgili, 2015 jyldyń 1 qańtarynan bastap Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń (KO jáne BEK elderi –Qazaqstan Respýblıkasy, Belarýs Respýblıkasy men Reseı Federasııasy) tolyqqandy qyzmetin qamtamasyz etý josparlanǵan. Odaq aıasynda taýarlar, qyzmetter, kapıtal men jumys kúshiniń erkin qozǵalysy is júzine asyrylyp, ekonomıka sala­la­rynda úılestirilgen, kelisilgen nemese ortaq saıasat júrgiziletin bolady. Biz ıntegrasııanyń úsh satysynan óttik: aldymen Keden odaǵy (KO), odan keıin Birtutas ekonomıkalyq keńistik (BEK), qazir ekonomıkalyq ıntegrasııanyń eń joǵarǵy satysy – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý aldynda turmyz. Osyǵan oraı, AEF aıasynda ótkiziletin is-sharanyń bas­ty maqsaty – eń aldymen, qazirgi ekono­mıkalyq ıntegrasııany tereńdete damytý boıynsha usynystar ázirleý, KO jáne BEK-ke qatysýshy elder ara­synda ózara tıimdi saýda qarym-qaty­nas­taryn damytý baǵyttaryn aıqyn­dap, osy saladaǵy túıtkildi máse­lelerdi, sondaı-aq, KO jáne BEK aý­maǵynda kásipkerlik qyzmetti júr­gizýde Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııasynyń sheshimderi jobalaryn retteýdi baǵalaý tetikterin engizý arqyly olardyń sheshilý joldaryn talqylaý josparlanýda. Qazirgi ýaqytta bilikti spıkerlerdi tartý máselesi boıynsha belsendi jumystar júrgizilýde. Atalǵan is-shara senimdi ıntegrasııalyq birlestikti qalyptastyrýda tıimdi usynystar ázirleýge jáne ony odan ári damytýǵa múmkindik jasaıdy dep úmittenemiz. – Budan burynǵy VI Astana eko­no­mıkalyq forýmy aıasynda ótken sharalarynyń nátıjesi qandaı boldy? Investısııanyń damýy úshin qan­sha sheteldik bıznes ókilderi jumyl­dyryldy? – VI AEF aıasynda ındýs­trııa­lyq-ınno­vasııalyq jobalar men aqpa­rattyq-kommýnıkasııalyq teh­no­logııalardyń biryńǵaı kór­mesi uıym­dastyrylǵan. Kórmede ınnovasııalyq, ınfraqury­lymdyq jáne áleýmettik baǵyttaǵy 140 joba kópshilikke tanystyrylyp, atal­ǵan jobalarǵa sheteldik iskerlik orta ókilderi asa qyzyǵýshylyq tanytqan bolatyn. Forým aıasynda ekijaqty jáne kópjaqty 100-den astam kezdesýler ótkizilip, osy kezdesýler nátıjesinde jalpy quny 2,7 mlrd. AQSh dollary kólemindegi ınnovasııalyq jobalar qaraldy. Onyń ishinde 500 mln. dollar shamasyndaǵy jobalar boıynsha 85 memorandým men kelisimderge qol qoıyldy. – G-Global alańyndaǵy bel­sendilikterińiz týraly ne aıtasyz? – 2013 jyldyń 1 shildesinen bastap G-Global alańynda VII Astana ekonomıkalyq forýmy men II Daǵdarysqa qarsy dúnıejúzilik konferensııasy qarsańyndaǵy vırtýaldyq jobalar iske qosylǵan bolatyn. Biz Eýrazııalyq ekonomıster klýbynyń qoldaýymen sessııa taqyryby boıynsha birqatar onlaın-konferensııa ótkizýdi josparlap otyrmyz. Syndarly pikirtalas ornatyp, tıisti usynymdar ázirleý maqsatynda osy is-sharalarǵa spıkerlermen qatar, kásipkerlerdi de kóptep qatystyrýdy oılastyrýdamyz. – Astana ekonomıkalyq forýmyn ǵalamdyq sheshimder qa­byl­danatyn alań dep aıtýy­myzǵa bola ma? – Astana ekonomıkalyq forýmy álemniń tanymal ári beldi ǵalymdaryn, bıznesmender men saıasatkerlerin jylyna bir ret jahandyq ekonomıka máselelerin talqylap, osy saladaǵy kókeı­kesti máselelerdi sheshý jolynda syndarly usynys-pikirler qa­byl­daý maqsatynda jınaıtyn álemdik únqatý alańy retinde bar­shaǵa tanyldy. Forým osy ýaqyt aralyǵynda joǵary tıimdiligimen erekshelenip otyr. Atap aıtqanda, mańyzdy memorandýmdar men kelisimderge qol jetkizý, sondaı-aq, BUU jáne G-20, G-8 qatysýshy elder úshin álemdik ekonomıkany damytý máselesine qatysty biryńǵaı usynystar ázirleý sharalary júzege asyrylyp, olarǵa qol qoıý is-sharalary júzege asyrylýda. Sonymen birge jahandyq aýdıtorııa deńgeıine deıin kóterilgen álemdik daǵdarysqa qarsy sheshimder qabyldaýǵa arnalǵan jańa kommýnıkatıvtik G-Global alańy iske qosylǵan bolatyn. – Álemdik daǵdarysqa qar­sy jos­par tujyrymdamasynyń jo­ba­sy týraly pikirińiz qan­daı? – Jahandyq turaqsyzdyq jáne aýmaly-tókpeli jaǵdaılardy eskere otyryp Elbasy Nursultan Nazarbaev BUU-ǵa múshe memleket­terge arnalǵan Daǵdarysqa qarsy dúnıejúzilik konferensııany ót­ki­zý týraly usynys jasaǵan bola­tyn. Atalǵan konferensııa ju­mysynyń qorytyndysy boı­ynsha Daǵdarysqa qarsy dúnıejúzilik jospar ázirleý kózdelgen. Demokratııalyq qaǵı­dat­tarǵa negizdelgen Daǵdarysqa qarsy dúnıejúzilik jospar qar­jylyq-ekonomıkalyq daǵ­da­rystan shyǵýdyń tıimdi joldaryn, sondaı-aq aldaǵy ýaqytta quldyraýdyń aldyn alý, uzaq merzimdi turaqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etý, tıimdi, ári ǵalamdyq úılesimdi saıasat pen álemdik jańa qarjylyq qurylymdy qalyptastyrý sharalaryn belgileýdi kózdeıdi. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan».