Syr súleıleriniń murasyn dáripteýde Qarmaqshy aýdanyndaǵy Turmaǵambet aýyly azamattarynyń eńbegi erekshe. Jýyrda júzdegen shaıyr shyqqan osy topyraqta «Jyrdyń jampoz júırigi – Tasbergen jyraý» atty oblystyq jyraýlar festıvali uıymdastyryldy.
Jalpy, bul aýyldyń ótkenniń ónegesine sergek qaraıtynyn burynnan biletinbiz. Bul sharýa da artyna mol rýhanı qazyna qaldyrǵan Tasbergen Qulamanulynyń esimi umytylyp bara jatqanyna alańdaǵan aǵaıynnyń usynysymen «Turmaǵambet» JShS jetekshisi, isker azamat Nurjan Pirmantaevtyń jyraýdyń basyna belgi qoıýynan bastalypty. Jyrshylar ónerin tamashalaýdan buryn jıylǵan jurt jyraýdyń zıratyna soǵyp, rýhyna Quran baǵyshtady.
Qazirgi Aldashbaı ahýn aýyly mańynda 1870 jyly dúnıege kelgen Tasbergen Qulamanuly dástúrli ónerdi baıytqan ónerpaz. Alýan júıriktiń arasynan aıryqsha maqamymen erekshelengen onyń murasy sheti kórinbeıtin mol qazyna. Jetpis jasynda dúnıeden ótken Tasbergen Qulamanulynyń súıegi 1940 jyly Turmaǵambet aýylyna qoıylǵan.
Súleıler murasyn zerttep júrgender qazir Syrdyń boıynda saqtalǵan 300-ge tarta maqam-sazdyń jartysynan astamy osy Tasbergen jyraý arqyly bizge órnegi buzylmaı jetkenin aıtady. Jyraýdyń áıgili «Mańyramasy» jyr kómbeniń baǵa jetpes qazynasynyń biri. Kóptegen dastan men tolǵaýdy keıingige jetkizip, burynǵy jyraýlar murasyn nasıhattaǵan ol ónegesi óshpeıtin ónerpaz.
– El aýzyndaǵy derekterde jyraýdyń Kádir esimdi shákirti bolǵany aıtylady. Keshegi qyzyldyń qyspaǵynda Aýǵanstan ótip, jat jerde dúnıeden kóshipti. Aýǵanstanda Kádirdiń daýysyn amerıkalyq óner zertteýshileri jazyp alsa kerek. Osydan biraz jyl buryn belgili jyraý Almas Almatov bastaǵan azamattar sol jazbany taýyp, ortamyzǵa oraltty, – deıdi jyrshy Berik Saımaǵambetov.
Qulaǵy maqam-sazǵa qanyq aýyl turǵyndary ótken ǵasyrdyń sekseninshi jyldarynda jyraýlyq dástúrdiń jolyn jalǵaıtyn úıirmeler ashyp, balalardy saf ónerge baýlı bastaǵan eken. Osyndaı bastamanyń negizinde dúnıege kelgen «Tasbergen jyraý» mektebiniń negizin qalaýshy, osy aýyl mektebiniń muǵalimi Súıinbaı Aqbaev bolypty. Bul kúnde dúnıeden ozyp ketken azamat baǵzy ónerdiń baǵyn ashqan ıgilikti isti aqy-pulsyz, tegin atqara júrip, alǵashqy lekte ondaǵan balanyń basyn toptastyrypty. Solardyń bári búginde súleıler jolyn jalǵaǵan belgili ónerpazǵa aınaldy.
«Jyr degen qulash sermep ǵalamatqa,
Urpaǵym óssin erek salamatta.
Zeıindi ashatyn jyr, sanany sóz,
Qııanat qylmaǵaısyń amanatqa…»,
deıtin Tasbergen jyraýǵa arnalǵan festıvaldi Qazaqstannyń mádenıet qaıratkeri, jyrshy Berik Saımaǵanbetov júrgizip, kóp aldynda Qasarbek Káribaev, Amandyq Búrlibaev, Dinıslam Toqsanbaev, Baltabaı Bedebaev, Aıdos Rahmetov, Serik Jaqsyǵulov sekildi belgili ónerpazdarmen qatar jyr kóshine endi ilesken Álisher Myrzaǵalıev, Dınar Rahman, Almat Azamatov, Ańsuńqar Búrkitbaı, Araı Ońǵarqyzy sııaqty jastar jyrlady. Kópshiliktiń qolqalaýymen jyraýdyń nemeresi Qalabaı Nurmahanov ta óner kórsetti.
– Jalpy, jyr óner ǵana emes, tárbıeniń de qaınar kózi. Syr súleıleriniń murasyn jańǵyrtýdan jamanshylyq kórmeıtinimiz anyq. Sondyqtan da usynysymyzǵa qoldaý tanytqan el azamattaryna alǵystan basqa aıtarymyz joq. El barda, jurt ornynda turǵanda asyl tulǵalarymyzdyń aty óshpek emes, – deıdi Turmaǵambet aýylynyń turǵyny, zeınetker Toǵanas Sarybaev.
Festıval sońynda aýdandyq máslıhat hatshysy Ádil Qoshalaqov rýhanı sharany uıymdastyrǵan azamattarǵa alǵysyn jetkizip, ónerpazdardy marapattady.
Qyzylorda oblysy,
Qarmaqshy aýdany