Asyl tuqymdy qoıdyń bereri mol

Memlekettik saıasatqa saı Jetisý je­rinde de mal tuqymyn asyldandyrý ju­mysy júıeli túrde júrgizilýde. Fermer Almasbek Sadyrbaev aýyl sharýashylyǵy salasy ǵalymdarymen birlese ózi bas­qa­ratyn «Kóktem» sharýa qojalyǵynda ınnovasııalyq ǵylymı jumysqa jol ashyp, ekiniń biri táýekel ete almaıtyn tyń qadam jasady. Naqtylaı tússek, Jańa Zelandııa, Avstralııa jáne AQSh-tan «gempshır», «sýffolk» atty asyl tuqymdy qoshqarlardyń muzdatylǵan uryqtaryn  ákelip, óz baǵymyndaǵy Jetisý óńirin jersingen saýlyqtardy uryqtandyryp eki jyldan beri tól alýda. Negizi osyǵan deıin TMD elderinde ósirilmegen qoılardy tóldetip sarqandyqtar erekshelenip otyrǵanyn basa aıtqan durys. Bul rette Sarqan aýdanynyń ákimi Turatbek Sharapıevtiń isker azamattardy birden qoldap, mal basyn kóbeıtýleri úshin aýdan aýmaǵynan zańnama sheńberinde qajetinshe jer telimin bólip bergenin Elbasynyń sarabdal saıasatyna saı jasalǵan batyl qadamy dep te baǵalaǵan lázim. «Gempshır» qoıynyń túr-turpaty týraly aıtsaq, basy men sıraqtary qyzǵylttaý nemese qońyrqaı tústi bolyp keledi, al «sýffolk» qoıynyń basy men tizesinen tómen tirsekteri baqaıshaǵyna deıin qa­ra tústi bolady. Asyl tu­qymdy qoılardyń jon arqasy, ıaǵnı jotalary tegis ári aqshyl keledi. Qoshqary 124 kılo, al saýlyqtary 90 kılo tartady. Eti dıetalyq taǵam tú­rine jatady. Byltyrǵy jyly 250 bas qoshqar satyp edik, bıyl 300 bas asyl tu­qymdy qoshqar satýdy josparlap otyrmyz. Suranys jaqsy, kesimdi baǵamyzdan tú­sirmeı saýdalaspaı alyp ketedi. Sóıtip, elimizde asyl tuqymdy qoı sanyn kóbeıtýge ózindik úlesimdi qosý­damyn. Taǵy bir aıta keter jaıt, alty jyl­dan beri Qazaq mal sharýashylyǵy jáne mal azyǵyn óndirý jónindegi ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdarymen birlese osyndaı jetistikke qol jetkizip otyrmyz», dedi Almasbek Sadyrbaev. Qoryta aıtqanda, Shopan ata tuqymyn ósirý qazaqtyń atakásibi. Yqylym zamannan beri jersingen qazaqy quıryqty qoı, edilbaı tuqymdy qoılary turǵanda muhıttyń arǵy jaǵynan qoı tuqymyn ákelý bar da, sol maldyń jersinýi taǵy bar. Bul aýyl sharýashylyǵy salasynyń ózekti máselesiniń biri bolyp tabylady. Demek, isker azamattar jol taýyp ákelýmen birge sol eńbeginiń jemisin alty jyldan soń pash etkenin ustamdylyq dep baǵalaǵan durys. Qudaıǵa shúkir, san synnan ótkennen keıin  qoılary Jetisý jerin jersingendikten to­lyq­qandy tól alyp, sol tóliniń aldyn sa­typ, jemisin kórsetip otyr. Mundaı fermerlerdi qoldaý arqyly Elbasy aıtqan meje 60 myń tonna etti eksportqa shyǵarý múmkindigine ıe bolarymyz anyq. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy.