Ýkraına prezıdenti Vladımır Zelenskıı men Túrkııa prezıdenti Rejep Taııp Erdoǵan jáne BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh kezdesti. Úshtiktiń mańyzdy basqosýy Ýkraınanyń batysyndaǵy Lvov qalasynda uıymdastyryldy.
Erdoǵan aldymen Potoskıı saraıynda Ýkraına prezıdenti Vladımır Zelenskıımen kezdesti. Taraptar strategııalyq seriktestik deńgeıindegi Túrkııa-Ýkraına qarym-qatynastarynyń barlyq aspektisin talqylady. Osydan keıin BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrıshtiń qatysýymen úshjaqty kezdesý ótti. Nebári 40 mınýtqa sozylǵan kezdesý barysynda Ýkraınadaǵy qaqtyǵystan bastap, birqatar mańyzdy másele talqylandy.
Zelenskıı Birikken Ulttar Uıymymen Kıev-Máskeý arasyndaǵy astyq kelisimine muryndyq bolǵan Erdoǵannyń Ýkraınaǵa saparyna qýanyshyn bildirip, «Túrkııa prezıdentiniń Ýkraınaǵa sapary – myqty eldiń myqty qoldaýy» dep baǵalady. Reseı-Ýkraına qaqtyǵysy bastalǵan 24 aqpannan beri Ýkraınaǵa alǵash ret barǵan prezıdent Erdoǵan ortaq baspasóz máslıhatynda: «Ýkraınanyń jer tutastyǵy men egemendigin qoldaıtynymyzdy taǵy bir ret atap óteıin» dep ustanymyn aıqyn kórsetti. Ýkraına men Reseı arasyndaǵy soǵystyń ústel basynda sheshiletinine senim bildirgen Erdoǵan dıplomatııalyq prosesti jandandyrý úshin halyqaralyq qaýymdastyqtyń kóbirek jaýapkershilik alýy keregin alǵa tartty.
Ýkraına prezıdenti Lvovtaǵy kezdesýde Rejep Taııp Erdoǵanmen astyq kásipornyn jaqsartý múmkindigin, Zaporoje AES-y tóńiregindegi jaǵdaıdy jáne basqynshylardyń ıadrolyq qarýmen bopsalaýyn, Reseı ýaqytsha basyp alǵan Ýkraına terrıtorııasynan astyqtyń iri kólemde urlanýy sekildi máseleler talqylaǵanyn aıtty. Taraptar qorǵanys salasyndaǵy yntymaqtastyq máselelerine de toqtalǵan.
Túrkııanyń Anadoly agenttiginiń habarlaýynsha, Ýkraınanyń qaqtyǵys kezinde qıraǵan ınfraqurylymyn qalpyna keltirý úshin Ankara men Kıev arasynda kelisimge qol qoıyldy. Kelisim boıynsha eki el arasynda qalpyna keltirý jumystaryn júrgizý úshin arnaıy jumys toby qurylady. Arnaıy top Ýkraınadaǵy joldar, kópirler, sý jáne elektr ınfraqurylymy, aýrýhanalar men mektepter sııaqty nysandardy qalpyna keltirý boıynsha jumystar atqarady.
Kelissózderdiń basty taqyryptarynyń biri – jahandyq ıadrolyq apat qaýpin arttyratyn Zaporoje atom elektr stansasy tóńiregindegi áskerı belsendilik. Bul týraly Erdoǵan baspasóz máslıhatynda: «Zaporoje atom elektr stansasy tóńireginde jalǵasyp jatqan qaqtyǵystarǵa alańdaýshylyq bildiremiz. Jańa Chernobyldi bastan ótkergimiz kelmeıdi», dedi.
Ýkraına prezıdenti Zelenskıı de beısenbi kúni Birikken Ulttar Uıymyn Zaporoje atom elektr stansasyndaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etýge shaqyrdy.
Zelenskıı Lvovta BUU Bas hatshysy Gýterrıshpen kezdeskennen keıin: «BUU qaýipsizdikti, osy strategııalyq ortalyqty áskerlerden jáne Reseı kúshterinen tolyq bosatýdy qamtamasyz etýi kerek», dedi. Sondaı-aq Ýkraına prezıdenti reseılikterdiń nysanǵa jasaǵan shabýylyn «ádeıi jasalǵan» dep synady.
Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Gýterrısh Reseı basyp alǵan Zaporoje atom elektr stansasyndaǵy jaǵdaıǵa alańdaýshylyq bildirip, ol jerge jasalǵan kez kelgen zalal «sýısıd» bolatynyn jáne áskerlerden bosatylýy keregin alǵa tartty.
Túrkııa prezıdenti Erdoǵan baspasóz máslıhatynda Túrkııanyń Ýkraınaǵa jasaǵan gýmanıtarlyq kómegine de erekshe toqtaldy. «Qaqtyǵys bastalǵannan beri biz ýkraın halqynyń shuǵyl gýmanıtarlyq qajettilikterin qanaǵattandyrý úshin 98 júk kóligi gýmanıtarlyq kómek jiberdik jáne 325 myńǵa jýyq ýkraındyqty ýaqytsha elimizge qabyldadyq», dedi ol.
Sonymen qatar úshjaqty kezdesýde Ýkraına-Reseı qaqtyǵysyn dıplomatııalyq joldarmen toqtatý maqsatynda Ýkraına astyǵyn álemdik naryqqa shyǵarý úshin qurylǵan mehanızmniń belsendiligin arttyrý máselesi jan-jaqty talqylandy.
Gýterrısh BUU-nyń qys kelmeı turyp Ýkraınadan astyq eksportyn arttyrǵysy keletinin aıtty. Gýterrısh Ýkraına men Reseıdiń Túrkııa men Birikken Ulttar Uıymynyń arasynda jasalǵan astyq eksporty kelisimin maqtap: «Aldaǵy qysqa qaraı operasııalarymyzdy keńeıtý úshin bar kúshimizdi salamyz», dedi.
Al beısenbi kúni Kıev jasaǵan málimdemede astyq tasymaldaıtyn 25-shi júk kemesi Ýkraınadan shyqqany týraly aqparat tarady.