Zadynda ózi bir qarapaıym, úlkenge de, kishige de qurmetpen qaraıtyn jandar bolady. Mundaı azamattardyń janyna álbette adamdar úıirsek keledi. Meıli, ol qandaıda bir bıik belesterde júrse de, týabitti qarapaıymdylyǵy olardyń bolmysyn bekzattyqqa jetkizedi. Osyndaı janyna shýaq shashyp júretin abzal jandardyń qatarynda ádebıetshi ǵalym, saıasattanýshy, jýrnalıst Baqyt Rústemov te bar.
Biz sóz etkeli otyrǵan áriptesimiz О́zbekstan Respýblıkasynda týyp-ósip, elimiz táýelsizdik alǵanda atamekenge bir kirpish bop qalansam dep kelgen qandasymyz edi. Sodan bergi ómiriniń jıyrma jyldan astamy memlekettik qyzmette ótti. Jazý-syzýdyń san salasyna qalam tartyp júretin ol eńbekterin qazaq, orys, ózbek tilderinde jazyp, búginde 20-ǵa jýyq kitaptyń avtory atanyp otyr.
О́ziniń tynymsyz zertteýshilik, jýrnalıstik qyzmetiniń arqasynda álemniń ár qıyrynan kóptegen jańa dostar tapty. Mádenıet, ǵylym, óner jáne ádebıet salasyndaǵy qaıratkerlermen kezdesip áńgimelesýi, onyń shyǵarmashylyǵyn odan ári baıyta túskendeı. Halyqaralyq pýblısıstıkaǵa arnalǵan birqatar eńbekteri elimizde akkredıtasııalanǵan sheteldik dıplomatııalyq korpýs arasynda da onyń qarym-qabiletiniń qandaı ekenin tanytty. Bul rette, elshilikter tarapynan qalamgerdiń shyǵarmashylyǵyna baılanysty túrli mádenı sharalar ótkizý jóninde de usynystar tústi. Onyń túrli sheteldik BAQ-tarda maqalalary jarııalansa, qalamgerdiń mundaǵy negizgi maqsat-oıy ózge jurttyń Otanymyz Qazaqstan men eńbeksúıgish halqymyz jaıly barynsha molyraq bile tússe degen ustanymǵa saıady.
«Dostyq úıi» atanǵan Baqyt Tólegenulynyń shańyraǵy bereke men shattyqqa, qaımaǵy buzylmaǵan qazaqy tárbıege tunǵan. Onyń dáleli ósirip otyrǵan altyn asyqtaı ul- qyzdary. «Bul otbasynda ákege degen qurmettiń zor ekendigin baıqadym. Osynyń bári Baqyttyń bergen tájirıbesiniń belgisi bolsa kerek», deıdi Kýba elshisi Karlos Valdes de la Konsepsıon.
О́ziniń Otanǵa degen súıispenshiliginiń bir kórinisin avtor bylaı dep eske alady. «Tashkent ýnıversıtetine oqýǵa kelisilip, sheshilip qoıǵan jerimnen «elimniń ýchılıshesi men tehnıkýmyna túsemin» dep tarıhı Otanyma oralýǵa asyqqam. Tashkentte Sývorov mektebinde (5-6-7 synyptarda) oqyp júrgen kezimde birneshe áskerı paradtarǵa qatysqanym bar-dy. Jas áskerı barabanshylar merekelik sherýdi ashatyn. Sondaı paradtyń birinde bizdiń quram sap túzep ótip bolǵan soń sol kezdegi О́zbekstan Respýblıkasynyń basshysy Sharaf Rashıdov minberge shaqyrtyp alyp arqamyzdan qaǵyp, betimizden súıdi. Sondaı-aq, barlyǵymyzǵa keleshekte jaqsy azamat bolýymyzǵa tilek bildirgen ol senderdi bolashaqta kóp jaqsylyqtar kútip tur dedi. Osydan keıin О́zbekstan basshysy bárimizden: «Sabaqta úlgerimderiń jaqsy ma? Tártipteriń de jaqsy ekenin kórip turmyn», – dedi kúlip. Menen suraǵan kezde óz ana tilimde «jaqsy» dep jaýap berdim. Ol kisi meniń qazaq ekenimdi bilip: «Durys, óz tilińdi bilgeniń jaqsy, qaı tilde oqısyń?» dedi. Men: «orys tilinde oqımyn, biraq ózbek tilinde bizge dáris beredi, sondyqtan ózbekshe oqýdy da, jazýdy da jaqsy bilemin», dedim. Meniń áskerı ekpinmen jigerli túrde naqpa-naq bergen jaýaptaryma Sharaf aka tipten rıza boldy. О́ıtkeni, sol rotadaǵy eń boıy kishkentaıy da jáne jalǵyz qazaq ta men edim...».
Qalamyn ushtaýǵa birjola kirisken B.Rústemovtiń jetpisinshi jyldardyń ortasyn ala bere stýdenttik shaqtarynda jańa sazgerlik qyry ashyldy. Aqyn Márııam Hakimjanovanyń «Balalyq shaq, baqytty shaq» degen óleńine án shyǵaryp, ol sol kezderi aqyn Muzafar Álimbaev redaktorlyq etken «Baldyrǵan» jýrnalynda jarııalanady. Sonda Márııam apanyń án jazylǵan notanyń betine: «Osy óleńniń keıipkeri de óziń sııaqtysyń. Qanatyń talmasyn, samǵaı ber!» dep qoltańba bergen eken.
«Keıingi jas býynǵa rýhanı-mádenı tárbıe berýge basa kóńil bóletin Baqyt izgilik pen kishipeıildiliktiń asyl jibinen attap ótken jan emes. Naǵyz azamattyq-patrıottyq rýhta ómir súrýdiń úlgisin osy azamattan kórýge bolady. Memlekettik qyzmette júrgen kezderinde iskerligimen kózge túsip, abyroıly eńbek etti. Prezıdent Ákimshiligi bólimderinde sektor meńgerýshisi bolyp qyzmet atqarǵan kezderinde de osy qalpynan taıǵan joq. Búginde de sol aqjarqyn, qarapaıym, mádenıetti qalpynda. Qalamyn janyna serik etip, otanshyldyq rýhtaǵy ózin tolǵandyrǵan taqyryptardy kórýge asyǵatyn áriptesimiz Baqyt Tólegenulynan oqyrmandary áli de súbeli dúnıeler kútedi.
Ábdirahman QYDYRBEK,
«Egemen Qazaqstan».
ASTANA.