Jańa oqý jylyna sanaýly kún qalǵanda Oral qalasyndaǵy Sáken Ǵumarov atyndaǵy kórkemsýret mektebiniń ujymy qıyn jaǵdaıda qalyp otyr. Jarty ǵasyrǵa jýyq óz ǵımaraty bolmaı, kóship-qonyp júrgen mektep osydan bir jyl buryn ǵana ornalasqan ǵımaratynan taǵy da aıyrylyp qalýy múmkin.
Batys Qazaqstan oblysyndaǵy jalǵyz balalar kórkemsýret mektebi 1979 jyly ashylǵan eken. Sodan beri mekteptiń basybaıly ǵımaraty bolmaǵan. Osy ýaqyt ishinde bes márte kóship-qonyp, qonys aýdarypty. Sońǵy jyldary Dına Nurpeıisova atyndaǵy balalar saz mektebi ǵımaratynyń bir bóligin jaldap otyrdy. «О́zimizge tıesili mekenjaı bolmaǵan soń kózge shyqqan súıeldeı bolyp, jetim balanyń kúıin keshtik», deıdi osy mektepte talaı jyl ustazdyq etken muǵalimder.
Degenmen mektepte jyl saıyn júzdegen talantty bala bilim alyp keledi. Oqýshylar munda 4 jyl bilim alyp, keskindeme, sýret-grafıka, músin, kompozısııa, óner tarıhy, grafıkalyq dızaın syndy pánderdi oqıdy. Oraldaǵy Sáken Ǵumarov mektebi 2019 jyldan bastap IýNESKO klýbynyń qazaqstandyq ulttyq federasııasynyń múshesi sanalady. Osy mektepte oqyp, búginde óner, arhıtektýra, dızaın salasyn tańdaǵan túlekter de kóp.
Kórkemsýret mektebiniń kóp jylǵy armany jaqynda ǵana oryndalǵandaı bolyp edi. Byltyr, ıaǵnı 2021 jyly 19 sáýirde Oral qalasy Nekrasov kóshesi 16/1 mekenjaıda turǵan ekiqabatty tarıhı ǵımaratty Sáken Ǵumarov atyndaǵy balalar kórkemsýret mektebiniń balansyna berý týraly oblystyq qarjy basqarmasynyń buıryǵy shyqty.
– Bizdiń qýanyshymyzda shek bolmady. Jańa ǵımaratymyzǵa jaıaýlap-jalpylap kóshsek te kóńilimiz kóterińki edi. Memleket qorǵaýyna alynǵan, HIH ǵasyrdyń tarıhı sáýlet eskertkishi bizdiń kórkemsýret mektebi úshin arnaıy salynǵandaı edi. Ǵımaratymyzdyń syrtqy estetıkalyq symbaty men ishki mazmuny úıleskenine erekshe qýandyq, – deıdi osy mektepte 15 jyldan beri ustazdyq etetin Gúlmıra Quspanova.
Alaıda bul qýanysh uzaqqa barmady. Oǵan sebep – osy ǵımarattyń bir buryshyn jaılaǵan Fizmat Primary Uralsk mektebi. «Respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebi» KeAQ jelisine kiretin astanalyq jeke mekteptiń Oraldaǵy fılıaly resmı túrde 2021 jyldyń 1 qyrkúıeginde ashyldy. Onyń alǵashqy qońyraý saltanatyna oblys ákimi Ǵalı Esqalıevtiń ózi qatysty. Qaǵaz júzinde kórkemsýret mektebi ǵımaratynyń bir buryshyn ýaqytsha jalǵa alǵan Fizmat Primary Uralsk alǵashqy kúnnen-aq ózderin qojaıyndaı sezingen. Basynda birneshe bólmeni ıemdengen olar kóp uzamaı-aq ǵımarattyń búkil birinshi qabatyn jaılaǵan. Endi, mine, 2022-2023 oqý jylynda úlkeıip, keńeıip, ǵımarattyń ekinshi qabatyn da alýǵa sheshim shyǵarǵan.
Al kórkemsýret mektebi ujymyna estetıkalyq baǵyttaǵy mektep-gımnazııanyń burynǵy ǵımaratyna kóshetini týraly habar qyrkúıek qyr astyna kelgende ǵana habarlanǵan.
– Ol ǵımarat ábden tozyǵy jetken, apat jaǵdaıynda, jylytý júıesi isten shyqqan, qalanyń bir túkpirinde, oqýshylardyń baryp-kelýine óte yńǵaısyz jerde ornalasqan. Biz ol jerge kóshýge qarsymyz, – deıdi biraýyzdan mektep ujymy.
Bir qyzyǵy, qazirgi daý bolǵan sándi ǵımarat kórkemsýret mektebiniń balansynda bolǵan bir jyl ishinde 20 mln teńge memleket qarjysy bólinip, Fizmat Primary Uralsk mektebi otyrǵan birinshi qabatqa jóndeý júrgizilgen. Ǵımaratty tolyq jóndeý qujattamasy ázirlengen.
Qazaqstan Halyq partııasy Batys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń tóraǵasy, Qazaqstanda úzdiksiz bilim berý qaýymdastyǵy oblystyq fılıalynyń dırektory Borıs Lavrentev osy oqıǵada jekemenshik mektepti memleket esebinen jarylqaý maqsatynda lobbı kórinisi bolýy múmkin degen kúmánin jasyrmaıdy.
– Oral qalasynyń qaq ortasyndaǵy tarıhı ǵımarattyń jekemenshik kompanııaǵa zańsyz berilgeni jóninde osy daý shyqpas buryn-aq nazar aýdaryp edim. Fızıka-matematıka mektebiniń Oraldaǵy fılıaly resmı túrde byltyr qyrkúıek aıynda ashyldy. Al olar ǵımaratty tek qazan aıynan bastap jalǵa alǵan. Qańtar aıyna deıin kommýnaldyq tólemderdi tólemegen. Kórip otyrǵandaı, áldekimniń jeke bıznesi úshin keremet jaǵdaı jasalǵan. Al ǵımarat kórkemsýret mektebiniń balasynda tur ǵoı. Osy máseleni tereńirek teksergende taǵy da «qyzyq» jaǵdaılarǵa kezdestik. Fizmat Primary Uralsk mektebi ǵımaratty jalǵa alǵanda tender arqyly emes, Oral qalalyq qarjy bólimi arqyly tikeleı qujat jasaǵan. Sondaı-aq zań boıynsha fılıal jergilikti bilim sapasyn baqylaý departamentinen lısenzııa alýy qajet bolǵan. Alaıda olar byltyr astanalyq fılıaldyń lısenzııasymen qyzmet etken. Osylaısha, bir jyl boıy olar memlekettik lısenzııasyz, sanıtarlyq-epıdemıologııalyq jáne órt qyzmetteriniń tıisti sheshiminsiz jumys istegen. Biz bul zańsyzdyqtardyń bárin aıtyp, oblystyq prokýratýraǵa hat joldadyq. Antıkorrýpsııalyq jáne sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmet oryndary da tıisti tekserý júrgizýi qajet, – deıdi B.Lavrentev.
Bir qyzyǵy, ótken mamyr aıynda Fizmat Primary Uralsk mektebi jalǵa alý shartyn úzgen. Iаǵnı sodan beri qazirgi ornynda zańsyz turyp jatyr degen sóz. Muny oblystyq bilim basqarmasy ókili de moıyndady.
Sáken Ǵumarov atyndaǵy balalar kórkemsýret mektebi Qamqorshylar keńesiniń tóraǵasy Álııa Bazarbaeva sońǵy úsh jyl boıy osy mekteptiń múddesi úshin jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı júgirip júrgen jannyń biri.
– О́ńirdegi jalǵyz kórkemsýret mektebiniń máselesin aıtyp barmaǵan jerimiz joq. Oblys ákiminiń burynǵy orynbasary Serik Egizbaevtyń da, qazirgi orynbasary Baqytjan Narymbetovtiń de aldynda boldyq. Oblys ákimi Ǵalı Esqalıevpen de onlaın kezdestim. Kórkemsýret mektebiniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy da syn kótermeıdi. Oqýshylarǵa qajetti quraldardy, molbert taqtalaryn demeýshilerdiń kúshimen alyp berdik. Mektepte búgingi zamannyń eń kerekti mamandyǵynyń biri – grafıkalyq dızaınerler úshin kerekti arnaıy kompıýter joq, mýfel peshimen de qamtylmaǵan. Al endi myna ǵımarat máselesi mektep ujymyn ǵana emes, osy mektepte ul-qyzy oqyp jatqan ata-analardy erekshe ashyndyryp otyr. Biz mundaı ádiletsizdikke qarsymyz! Osy máselege Oqý-aǵartý mınıstri nazar aýdarsa deımiz, – deıdi Álııa Bısenqyzy.
Osy daý shyqqan soń mektep ujymymen jáne ata-analarmen kezdesýge oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Svetlana Temirǵalıeva men Oral qalalyq bilim bóliminiń basshysy Aqjarqyn Temirhanova arnaıy keldi. S.Temirǵalıevanyń aıtýynsha, Oral qalasynda úsh aýysymdy mektepterdi azaıtý úshin jekemenshik mektepterdi kóbeıtý qajet. Sondaı-aq ol bul ǵımarattyń áýelden-aq kórkemsýret mektebine ýaqytsha berilgenin, ol jóninde mektep ujymyna eskertilgenin aıtty. Biraq kórkemsýret mektebi oqytýshylary bir aýyzdan mundaı shart bolmaǵanyn bildirdi. «Sonda qalaı, bul ǵımaratty kórkemsýret mektebine ýaqytsha berýdiń maqsaty qandaı? Ǵımaratty memleket esebinen jóndetip alyp, jekemenshik kompanııaǵa bere salý ma?» degen saýal jaýapsyz qaldy.
Mektep ujymy men ata-analardyń narazylyǵyn kórgen soń oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary S.Temirǵalıeva jınalǵandardy tynyshtandyrýǵa tyrysty. Kórkemsýret mektebine estetıkalyq baǵyttaǵy mektep-gımnazııanyń burynǵy ǵımaraty emes, keshki mektep ǵımaratyn berýge bolatynyn aıtty. Biraq sýret muǵalimderiniń aıtýynsha, bul ǵımarat qala ortalyǵynda bolǵanymen, bólmeleri kishkentaı ári qarańǵy, kórkemsýret mektebi talaptaryna kelmeıdi. «Sáken Ǵumarov mektebi qazirgi ǵımaratynan ketpeıdi». Bul – mektep ujymy men ata-analardyń basty talaby.
Aıta keterlik jaıt, kórkemsýret mektebinde 2021-2022 oqý jylynda 700-800-deı oqýshy bilim aldy. Munda negizinen áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan, tabysy tómen otbasy balalary oqıdy. Olardyń oqý aqysy da qoljetimdi, aıyna 1-2 myń teńgeni quraıdy. Al balasyn jekemenshik «Fizmat Primary Uralsk» mektebinde oqytýǵa ekiniń biriniń shamasy jete bermeıdi. Osyndaı elıtalyq mektep nege óz ǵımaratyn salyp almaıdy? Memlekettik mekteptiń ǵımaratyna nege talasady? Ata-analardyń túsinbeıtin suraǵy osy.
Biz máseleniń mán-jaıyn Fizmat Primary Uralsk mektebi basshylarynan da bilmekke tyrystyq. Alaıda ózin «mektep dırektorynyń orynbasarymyn» dep tanystyrǵan Aıbek Maratuly mektep basshysy ornynda joq ekenin, barlyq máseleni sol kisi ǵana biletinin aıtty.
Talasqa túsip otyrǵan ǵımaratta 10 oqý kabıneti bar. Ǵımarattyń birinshi qabatyndaǵy 728 sharshy metr bólikti fızıka-matematıka mektebi ıemdenip otyr. Endi olar bıylǵy oqý jylynda taǵy da 1 myń sharshy metr aýmaqty almaq nıette.
«Eger fızıka-matematıka mektebi ekinshi qabattaǵy 7 kabınetimizdi alatyn bolsa, onda kórkemsýret mektebine tolyqqandy sabaq ótkizetin jaǵdaı bolmaıdy», deıdi Sáken Ǵumarov atyndaǵy balalar kórkemsýret mektebiniń dırektory Shaımardan Ramazanuly.
Batys Qazaqstan oblysy