Veronıkanyń áý bastaǵy tańdap alǵan kásibi sulýlyq modeleri bolatyn. Oǵan juqaltań kelgen dene bitimine, ádemi túrine qarap úsh qojalyqty qalaı basqaryp júrsiń dep tańdanys bildiretinder joq emes. Janashyr tilekterge, qamqor kóńilderge alǵysy sheksiz. Oblystan, aýdannan óte alys, túkpirde ornalasqan aýylda fermerlikti meńgerýdiń óte qıyn ekeni, júıkege salmaq, aýyrtpalyq túsiretinin ol jaqsy túsinedi. Biraq bylaıǵy ómirin mal sharýashylyǵynsyz elestete almaıtyn sııaqty. Tárbıe arqyly qanyna sińgen ádetke balaıdy.
Tulymshaǵy jelbiregen kezinen bastap atalary men ájeleriniń baýyrynda ósti. Olardyń aıaly alaqanynyń ystyq tabyn áli kúnge deıin saǵynady, ańsaıdy. Úlkenderdiń úı janýarlaryna degen súıispenshiligi keremet bolatyn, malsaq qasıetter solardan juqqan. Naǵashy atasy Anatolıı Golýnesti erekshe maqtan etedi, tebirene eske alady. Naǵashy ájesi ekeýi joldamamen Ýkraınadan Qazaqstanǵa tyń ıgerýge kelip, Kazanka eldi mekeninde birjola turaqtap qalǵan. Atasy egis brıgadıri qyzmetin qaltqysyz atqardy. Jumys dese, janyn salatyn, tynym tappaıtyn. Jaıdary minezimen, jarasymdy ázil-qaljyńymen aınalasyn nurlandyryp turatyn. Adamdarǵa kómek qolyn sozýdan esh bas tartqan emes. 2006 jyly bıdaı ósirýmen shuǵyldanatyn «Zerno» jáne «Arman» atty sharýa qojalyqtaryn quryp, qasyna uly Nıkolaıdy qosyp aldy. Ájesi Valentına fermada saýynshy, mal dárigeri bola júrip, qojalyqtyń aıaǵynan tik turyp ketýine kómegin aıaǵan joq. Anasy da qolǵabys etti. Sóıtip, otbasylyq bıznestiń oıdaǵydaı damýyna bári bir kisideı jumyla eńbek etti. Ákesiniń ata-anasy – Vıktor jáne Tamara Salovtar Reseıge kósherde aýyldastarymen qımaı qoshtasyp, aǵyl-tegil jylaǵandary kóz aldynda. Olar da sanaly ǵumyrynyń kóp bóligin týǵan jerdiń órkendeýine arnady. Tatar dámi taýsylyp, jalǵan dúnıeden ótken atalarynyń qıyndyqty shydamdylyqpen, tózimdilikpen jeńip, tyǵyryqtan shyǵa biletin, óz kúshine ǵana senetin adal eńbekke baýlyǵan quryshtan quıylǵandaı som tulǵalaryn, jarqyn beınelerin eshqashan umytpaıdy, árqaısysy jaıly áńgimeleýden jalyqpaıdy.
Atalary keıin eki sharýashylyqqa jetekshilik etý quqyǵyn tal shybyqtaı buralyp ósken nemeresine tapsyryp, amanattap ketken soń mańdaı terdiń shúmektep aqqan kermek dámin shyn sezindi. Ákesi eginshilik salasyn óz mindetine aldy. Onyń egis tanaptaryn aralaýdan, jyl boıy úzilissiz jalǵasatyn naýqandyq sharalardan moıyn burýǵa murshasy bolmaıtyn. Is qaǵazdary men qajetti qujattardy rásimdeýdi, tap-tuınaqtaı etip retteýdi qyzyna tapsyrdy. Budan bólek, mal sharýshylyǵyna da tikeleı jaýapty boldy. Tájirıbesi ábden tolysyp, alǵa qoıǵan maqsatqa jetpeı qoımaıtyn tabandylyǵyn ańǵardy bilem, birde ákesi mal sharýashylyǵymen túbegeıli aınalysýǵa keńes berdi. Sol-aq eken, boıyna býyrqanǵan kúsh bitip, 2018 jyly «Nıka» dep atalatyn jeke kásipkerlik qurýǵa bel baılady. Bir jaǵynan bilimin jetildirip, ekonomıkalyq mamandyq alyp shyqty. Qazir baǵymynda aberdın-angýs, qazaqtyń aqbas sıyry, gereford tuqymdas júzge jýyq iri qara maly men 30 jylqy bar. 2 100 gektar alqapqa bıdaı, arpa, zyǵyr egiledi. Byltyr óndiris oryndaryn keńeıtip, shaǵyn ferma iske qosyldy. Jaryqtandyrylyp, sý qubyry tartyldy.
Onyń tájirıbeden túıgeni, nıet etken, kóńil qalaǵan jumysty jaqsy kórý jetkiliksiz ekenin, jan-dúnıemen berile atqarý qajettigin anyq uǵyndy. Glasha, Tıshka, Imperator, Graf, Sezar dep shaqyrǵanda jas tólder anasyna erkelegendeı jan-jaqtan shapqylaı jetken sátte sharshaǵany lezde umytylyp sala beredi. Eńbektiń shynaıy rahatyn seziný osy bolar. Qaýyrt qarbalasqa toly mal tóldeý naýqany jańa jabdyqtar satyp alý, qoımalar, angarlar salý, jumysshy-qyzmetkerlerge áleýmettik jaǵdaı jasaý, jerdi aramshópterge qarsy óńdeý, tyńaıtqysh sińirý jumystaryna jalǵasady. Aýyl kásipker áıelderiniń birinshi forýmyna qatysty. «Bastaý» bıznestiń jol kartasy, sondaı-aq Nazarbaev zııatkerlik ýnıversıteti men Duke ýnıversıtetiniń (Anglııa) onlaın-baǵdarlamalary sheńberinde bilimin jetildirdi. Kókshetaý qalasynda «Gereford» jáne «Angýs» respýblıkalyq palatalary ótkizgen «Etti mal sharýashylyǵyndaǵy genetıkalyq progrestiń zamanaýı quraldary» degen taqyrypta seleksııa jáne genetıka kýrstaryn támamdady. Qazir qazan aıynda Máskeýde ótetin mal sharýashylyǵy kórmesine daıyndalýda. Bıznes-týr boıynsha kelissóz tıimdi sheshilse, Túrkııaǵa attanady. О́kinishke qaraı, sharýashylyqta mal dárigeri joq, bul mindetti anasy ekeýi birlesip atqarady. Oǵan bilimderi de, biliktilikteri de jetedi. Aýyldyqtar úshin mal mamany óte dilgir máselelerdiń biri. Emdeý quraldary men dári-dármekter de tapshy. Jas kadrlar kelip, ornyǵyp jatsa, etti jáne sútti baǵyttaǵy iri qara malyn ósirýmen aınalyspaq. Aýdan boıynsha bekitilgeni – bir ǵana mal dárigeri. Onyń 10-15 aýyldy júıeli túrde qamtýy qıyn. Jan-jaqtan qysqan qymbatshylyq kásipkerlerdiń eńsesin túsirip, adymyn ashtyrmaı, qolyn qysqartyp qoıǵan jaıy bar. Jeńildikti nesıe rásimdegennen ne paıda, teńge tez arada qunsyzdanyp shyǵa keledi. Ásirese isin jańadan bastaǵan shaǵyn bıznes ókilderi qaryzdanyp-qaýǵalanyp júr. Tehnıka satyp alý, jemazyq ázirleý olar úshin óte qymbat. Sondyqtan osy jaıttarǵa Úkimet, jergilikti bılik oryndary nazar aýdaryp, baqylaýǵa alsa, deıdi fermer qyz.
Armany sulýlyq modeleri bolý edi. Biraq óz qalaýymen basqa kásipti tańdaǵandyqtan, oǵan esh ókinbeıdi. Sonda da bala kezden ańsaǵan asyl muraty ózine tartpaı turmaıdy eken. Bıyl jaz aıynda «Qazaqstannyń bıznes-ledıi» sulýlyq konkýrsyna qatysyp, «Ledı Brend» atalymy boıynsha Gran-prıdi jeńip aldy. Qazylar alqasy da, kórermender de úsh sharýa qojalyǵyna jetekshilik etetinine sener-senbesin bilmeı ári-sári kúı keshkendeı boldy. Sportpen, onyń ishinde basketbol, fýtbol oınaıtynyn, shańǵy tebetinin bilgennen keıin kúdikteri basyldy. Ákesi men anasy da sportpen shuǵyldanady. О́zi bolsa «OK Models» modeldik mektebinde oqyp, «Andres» agenttigimen tyǵyz baılanysta. Parıjge baryp, álemdegi eń kóne kitapty kórý armany.
О́mirdegi basty ustanymy – adal bolý, shynaıy eńbek etý, súıikti isimen aınalysý. Qalaǵa kóshý nemese qyzmet túrin ózgertý oıyna kirip te shyqqan emes. Taǵdyryn aýylmen baılanystyrý fermer qyz Veronıka Salova úshin eń úlken baqyt.
О́mir ESQALI,
jýrnalıst
Soltústik Qazaqstan oblysy,
Aqjar aýdany