Burymdylar Belgradty betke aldy

Áıelder kúresinen álem chempıo­naty 1987 jyldan beri úzdiksiz uıym­dastyrylyp keledi. Tusaýkeser týrnırdi Norvegııanyń Lerenskýg qalasy qabyl­dady. Shyny kerek, ol kezderi sporttyń bul túrimen aınalysatyndar tym az edi. Geografııasy tar bolǵannan keıin túrli jarystarǵa qatysýshy komandalardyń da sany kem boldy. Desek te keıinnen bul olqylyqtyń orny toldy. Áıelder kúresi Olımpııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna enetini jaıynda emis-emis áńgime shyq­qannan keıin-aq boz kilemde beldesýge táýekel etken burymdylardyń qatary kúrt artty. Al Olımpıadanyń alǵashqy júl­deleri 2004 jyly Grekııanyń astanasy – Afınada sarapqa salyndy.

Áıelder kúresi Qazaqstanǵa kesheýil­dep jetkenimen, bul ónerdi bizdiń arýlar jap-jaqsy-aq meńgerdi. Álem chempıonattarynda Qazaqstan quramasy 5 kúmis jáne 7 qola medaldy qorjynǵa saldy. Barlyǵy – 12 júlde. Jerlesterimiz 2007 jyly Ázerbaıjannyń bas shahary – Bakýde alǵash ret jeńis tuǵyryna kóterildi. Sol jarysta Elena Shalygına kúmis me­daldy ıelense, qos Olga – Smırnova men Jánibekova qolaǵa qol sozdy. 2008 jyly Tokıoda Juldyz Eshimova fınalda utylyp, ekinshi oryndy ıelendi. 2009 jyly Hernıngte Shalygına úshinshi satyǵa jaıǵasty. 2010 jyly Máskeýde Elena qaıta kúmis aldy. 2011 jyly Ys­tanbulda Eshimova qola júldeni enshiledi. 2012 jyly Albertada Gıýzel Manıýrova kúmis medaldy moınynda jarqyratty. 2013 jyly Ekaterına Larıonova úzdik úshtikti túıindedi. Odan keıingi eki jarystan qorjynymyz bos qaıtsa, 2016 jyly Býdapeshtte Aıym Ábdildına úshinshi orynǵa taban tiredi. 2017 jyly Parıjde jáne 2018 jyly Býdapeshtte sátsizdikke ushyrasaq, 2019 jyly Nur-Sultanda Valentına Islamova qola me­daldy ıemdendi. Byltyr Osloda shy­myldyǵy túrilgen dúbirli dodada Jámılıa Baqbergenova aqtyq synǵa deıin alqynbaı jetkenimen, sheshýshi tusta Japonııanyń juldyzy Masako Fýrýıtıge jol berdi. Nátıjesinde, qazaq qyzy kúmis júldeni oljalady.

10 qyrkúıekte Belgradta shymyldyǵy tú­riletin jarysta ár jyldary álem chempıonatynda júlde alǵan úsh sportshymyz óner kórsetedi. Olar – Juldyz Eshimova (53 kılo), Elena Shalygına (65 kılo) jáne Jámıla Baqbergenova

(72 kılo). Solardyń arasynan biz Jámılaǵa aıryqsha senim artyp otyrmyz. 26 jas­taǵy qazaq qyzy ózi qatysqan sońǵy tórt Azııa birinshiliginiń barlyǵynan oljaly oraldy. 2020 men 2022 jyldary altynnan alqa taqsa, 2019 jyly qola jáne 2021 jyly kúmis medaldy moınyna ildi.

Al ózge áıgili qos balýanymyz ja­ıyn­da pálendeı boljam aıtýdyń ózi qıyn. Sebebi ekeýi de ardagerler sana­tynda. Máselen, Elena Shalygına álem chempıonatynda úsh ret jeńis tuǵy­ryna kóterilip qana qoımaı, bes birdeı qurlyq birinshiliginen oljaly oraldy (2 altyn, 2 kúmis,1 qola). Azııa oıyn­dary­nyń jeńimpazy atanyp, Beıjiń Olım­pıadasynda qola júldeni ıelendi. Bul ataqtardyń barlyǵyna ol 2007-2012 jyldar aralyǵynda qol jetkizdi. Sodan keıin úlken sporttan qol úzdi. Biraq Elena baýyry ystyq boz kilemdi qımady. Araǵa 10 jyl salyp, qaıta sapqa turdy. Nátıjesi jaman bolǵan joq. 35 jastaǵy sportshy bıyl el chempıonatynda top jaryp, Bakýde ótken Islam yntymaqtastyǵy oıyn­darynda altyn aldy. Sol sebepti de «Shaly­gına shaý tartyp qaldy» dep aıta almaımyz.

34 jastaǵy Juldyz Eshimovanyń jankeshtiligine tamsanbaý múmkin emes. Onyń úlken sportta júrgenine 20 jylǵa jýyqtap qaldy. Sol aralyqta Eshimova álem chempıonaty men Azııa oıyndarynda júldeli oryndardy enshiledi. Azııa birinshiliginde segiz ret jeńis tuǵyrynan qol bulǵady. Ol júldelerdiń bireýi altyn, tórteýi kúmis jáne úsheýi qola. Osy­dan 10 jyl buryn Juldyz Londonda alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndaryna da qatysty. Biraq Tumandy Albıonda onyń joly bolmady.

Jalpy, Serbııadaǵy saıysta Jámıla Baqbergenovanyń syńary – Mádınaǵa da (72 kılo) zor úmit artylyp otyr. Onyń da bir basyna jeterlik ataq-dańqy bar. Bıyl ol Ulanbatyrda ótken Azııa chempıo­natynda aldyna jan salmady. Sondaı-aq aldaǵy dúbirli dodada Svetlana Ankıcheva (50 kılo), Marına Sedneva (55 kılo), Emma Tısına (57 kılo), Dıana Qaıýmova (59 kılo), Aıaýlym Qasymova (62 kılo) jáne Gúlmaral Erkebaeva (76 kılo) syndy balýandarymyz el namysyn qorǵaıdy.

Áıelder kúresi tarıhyna úńilsek, kúrestiń bul túrinde Japonııanyń balýan­dary ústemdik qurýda. 1993-2021 jyldar aralyǵynda uıymdastyrylǵan álem chempıonattarynda Kúnshyǵys eliniń qyzdary 221 (77 altyn+23 kúmis+21 qola) júlde oljalady. Ekinshi satyǵa AQSh quramasy jaıǵasty. Amerıkalyq arýlar 77 (20+26+31) medaldy ıemdendi. Úshinshi orynda – Qytaı. Aspanasty eliniń sportshylary 63 (18+17+28) júlde enshiledi. Sondaı-aq TOP-10 komandanyń qatarynda Kanada (11+11+23), Ýkraına (9+7+19), Fransııa (8+11+7), Reseı (7+28+28), Bol­garııa (7+4+9), Aýstrııa (5+1+1) jáne Shvesııa (4+9+14) quramalary bar.