• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 07 Qyrkúıek, 2022

Ana tiliniń abyroıyn kótergender marapattaldy

370 ret
kórsetildi

Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń Til saıasaty komıteti Shaısultan Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵymen birlese otyryp uıymdastyrǵan «Memlekettik til jáne BAQ» respýblıkalyq baıqaýy qorytyndylandy.

Quttyqtaý sóz alǵan Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Talǵat Eshenqulov: «Bıylǵy til merekesiniń halqymyzdyń jazý mádenıetiniń jańa deńgeıge kótergen, qazaq álipbıiniń negizin salýshy, ult ustazy, elimizdiń azattyǵy úshin kúresken Alash kó­se­mi, Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyq mereıtoıy aıasynda ótýi ult rýhyn kóteretin rýhanı serpilis boldy. Sebebi kezinde kemeńger Muhtar Áýezov: «Oqyǵan azamattyń tuńǵyshy, alǵashqy shyqqan kósemi» dep baǵalaǵan Ahmet Baıtursynulynyń san salaly asyl murasy ǵylymnyń sara jolyn ashyp, mádenıetimizdi jańa bıikterge kóterse, sizder búgin sol Alash zııa­lylary bastaǵan ult baspasóziniń dás­túrin sátti jalǵastyryp, rýhanı má­denıetimizdiń ajyramas bóligi – mem­lekettik tilimizdi nasıhattaýǵa, onyń qoldanys aıasyn keńeıtýge úl­ken úles qosyp kelesizder», dedi.

Bıyl 75 qatysýshydan 153 materıal usynyldy. Bir ereksheligi, elimizdegi jáne shetelderdegi aq­pa­ratt­yq keńistiktegi buqaralyq aqparat qu­raldarynda jarııalanǵan memle­ket­tik tildiń qoldanys aıasyn keńeıtý maqsatynda Ahmet Baıtursynulynyń shyǵarmashylyq murasyna baılanys­ty memlekettik jáne orys, aǵylshyn tilderinde jazylǵan materıaldardy qabyldaý engizilgeni, aldyńǵy jyl­darmen salystyrǵanda qazaq tiline qatysty máselelerge qalam terbeıtin jýrnalıster qataryn kó­beıt­ti. Solardyń ishinen jeńimpaz ben júldegerlerdi anyqtaýǵa Májilis depýtattary, Darhan Myńbaı men Janarbek Áshimjan, qarymdy qalam­ger, belgili jýrnalıst Qaınar Oljaı, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Namazaly Omashev, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eý­ra­zııa ulttyq ýnıversıteti «Tele­radıo jáne qoǵammen baılanys» kafedrasynyń meńgerýshisi, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent Serikzat Dúısenǵazın qazylyq etti. Olar júzden ozǵan júırikti tańdaý ońaıǵa túspegenin jetkizdi. Qyzý talqylaý, tereń taldaýdyń nátı­­jesi boıynsha Bas júldeni Jam­byl oblystyq «Ar-Aı» jastar ga­ze­­ti­niń tilshisi Ábdir Shapaǵat jeńip alyp, oǵan 1 000 000 teńgeniń sertıfıkaty tabys etildi.

«Úzdik maqala» nomınasııasy bo­ıynsha: I oryn respýblıkalyq «Jas Alash» qoǵamdyq-saıası gazetiniń tilshisi Bıfat Eltaevaǵa, II oryn «Egemen Qazaqstan» gazetiniń aǵa tilshisi Aıdana Shotbaıqyzyna, III oryn «Tólebı týy» qoǵamdyq-saıası gazeti redaksııasynyń bólim meń­ge­rý­shisi Tólegen Ahmetovke buıyrdy.

«Úzdik tele jáne radıobaǵdarlama» nomınasııasy boıynsha: I oryndy «Jetisý radıosynyń» bas redaktory Muhıt Toqtasyn, II oryndy Qazaq radıosynyń sholýshy redaktory Shákim Janbolat, III oryndy «Qyzylorda» telearnasynyń shef-redaktory Tolqyn Qabylsha jeńip aldy.

«Úzdik saıt» nomınasııasy bo­ıynsha nátıje mynadaı bolyp shyq­ty:

I oryn – respýblıkalyq «Aıqyn» gazetiniń tilshisi Qarqyn Kóktem, II oryn – halyqaralyq «Túrkistan» gazetiniń shtattan tys tilshisi Ahmer Birjan, III oryn – Qazaqstan ulttyq quramasynyń baspasóz hatshysy Ermuhamed Máýlen ıelendi.

Bul úsh nomınasııa boıynsha da birinshi oryn ıegerine – 500 000 teńge; ekinshi orynǵa – 400 000 teńge; úshinshi orynǵa – 300 000 teńge aqshalaı syılyq tabys etildi. Yntalandyrý syılyǵyna 12 qatysýshy ıe boldy. Olardyń árqaısysyna 100 myń teńge tabystalady.

Osylaısha, dástúrli baıqaý óz máresine jetip, naǵyz júırikter top jaryp shyqty. Ult ustazy óziniń 1913 jylǵy «Bilim jarysy» degen maqa­lasynda: «Neshe túrli ǵylym, óner – bári de tirshiliktiń aýyrlyǵyn azaıtý úshin, raqatyn molaıtý úshin shyǵarǵan nárseler. Ǵylym, óner artylǵan saıyn, dúnııada beınet kemimekshi. Osyǵan aqyly jetip, esi engen jurttar ǵylym men ónerdi birden-birge asyrýǵa tyrysady. Asy­rý úshin ártúrli ister isteıdi. Sol is­terdiń biri – bilim jarysy», dep jaz­ǵan eken.

Sol aıtqandaıyn, Ahańnyń aıaýly esimin ulyqtap, ana tilimizdiń abyro­ıyn asqaqtatýda bul jolǵy baı­qaý­dyń róli aıryqsha boldy.

Sońǵy jańalyqtar