Naýqas adamnyń aq halatty jannyń aldyna barǵan kezdegi kóńil kúıi belgili ǵoı. Tamyryn ustap otyrǵan dáriger bilikti, tájirıbeli, saýatty bolsa, syrqatymdy dál tapsa eken dep oılaıdy. Negizi, naýqas adam dárigerdiń aıtqanyna ımandaı senedi. Sodan bolar, jyly sóz dámetedi. Dárigerdiń «Qorqatyndaı dáneńe joq, biraz em alyp, ózińizge kútim jasasańyz, dertińizden qulan-taza aıyǵyp ketesiz» degen jyly sóziniń ózi jarty em. Sondyqtan naýqastar úshin eń qajettisi – dárigerdiń saýattylyǵy, adaldyǵy, meıirbandyǵy.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev halyqqa arnaǵan «Qazaqstan joly – 2050: bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda dárigerler qaýymyna úlken jaýapkershilik júktedi. Onda densaýlyq saqtaý salasyndaǵy basty basymdyq retinde alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekti damytý kerek ekeni aıtylǵan. Halyqqa sapaly ári qoljetimdi medısınalyq qyzmet kórsetý ol dárigerlerdiń bilimi men biliktiligine baılanysty. Búgingi kúni medısına kóptegen keremet jetistikterge jetti. Degenmen, qazirgi kezdiń ózinde de bilgenimizden bilmeıtinimiz kóp qolymyzdan kelip, qansha tyrysyp, soǵan jetkimiz kelse de, kóbinese aýrý adamǵa tolyqqandy kómek kórsete almaı jatamyz. Aýrýdyń túrleri men olardy emdeý joldary týraly bilimimizdiń jetispeıtindigin moıyndaý – ózińdi kinálaý úshin emes, ol ózińdi óziń tárbıeleýdegi, bilimińdi jetildirýdegi basty qaǵıda bolýy qajet. Dárigerdiń bilim deńgeıi men jınaǵan tájirıbesi óz aldyna bir bólek. Dárigerdiń ómiri – bul eshqashan bitpeıtin ýnıversıtet.
Búginde Jambyl oblysynda «Rahmet sizge, dáriger!» aksııasy uıymdastyrylyp, barlyq emdeý, aldyn alý mekemelerinde aýrýdyń aldyn-alý, syrqat belgilerin erte anyqtaý maqsatynda skrınıngtik baǵdarlama ótkizilýde. Atalmysh baǵdarlama boıynsha 420 myń eresek jáne 340 myńnan asa balalar qamtyldy. Qanaınalymy júıesi aýrýlary boıynsha tekserilgender arasynan 7,2 paıyz adamnyń naýqas ekeni anyqtalsa, qant dıabetiniń alǵashqy belgileri 375-ten asa adamdarda baıqaldy. О́mirinde alǵash ret glaýkoma, isik jáne ishek aýrýlary áıelderdiń jynystyq organdarynyń isik aýrýlary 2839 adamnan anyqtaldy.
Skrınıng – balalar men eresekterdiń profılaktıkalyq tekserýlerin, qan aınalymy júıeleriniń aýrýlaryn, jatyr moınynyń, sút bezderi obyryn bastapqy kezeńinde aıqyndaýdy jáne olardyń damý faktorlaryn qamtıdy. Mundaı zertteýler júrek-qan tamyr aýrýlaryn, qant dıabetin, glaýkomany jáne onyń qaýipti faktorlaryn, sondaı-aq gepatıt pen ınsýlt, ınfarkt, sırroz, baýyr obyryn asqyndyrmaı anyqtaýǵa múmkindik beredi. Aıta keterlik jaıt, búgingi tańda medısına salasynda 2 742 dáriger jáne 9 735 orta býyn medısına qyzmetkerleri eńbek etýde. Olardyń árqaısysynyń turǵyndar densaýlyǵyn arttyrýǵa qosyp otyrǵan óz úlesteri bary sózsiz.
Dúısenkúl KERIMBAEVA,
Taraz qalalyq №6 emhanasynyń
bas dárigeri.
Jambyl oblysy.