Elordada Ál-Farabı atyndaǵy Oqýshylar saraıynda búkil otbasy úshin ǵylymı demalys ótti. Elimizde alǵash ret ótkizilgen bul PRO.NRG FEST ǵylym, óner jáne tehnologııalar festıvaline jınalǵandardyń qatary qalyń boldy. Oǵan 4 myńnan asa qatysýshy jınaldy. Bul Qazaqstanda STEAM-bilimdi damytatyn «Caravan of Knowledge» bilim berý qorynyń bastamasy boıynsha júrgizildi.
Festıvalda balalar, muǵalimder jáne ata-analar ózderin qyzyqtyrǵan suraqtarǵa jaýap alyp, jańa oqý jyly basynda erekshe tyń jańalyqtarmen shabyttanǵandy. Festıvalǵa kelýshiler óz spıkerin tańdaýǵa jáne bilim qýatyna ıe bolýǵa, dáristerdiń aqparattyq aǵymyna enýge, sheberlik sabaqtaryna daǵdylanýǵa, ǵylymı shoýlardy kórýge múmkindik aldy. Sondaı-aq festıval aıasynda oqýshylar arasynda robottehnıka boıynsha álemdik chempıonat – First Global Challenge ulttyq kezeńiniń fınaly ótti. Jeńimpaz komanda Jenevada ótetin álem birinshiliginde 160 elden 190-nan asa komanda arasynda Qazaqstannyń namysyn qorǵamaq.
Búgingi tańda STEAM-bilim pánaralyq jáne qoldanbaly tásilderdi qoldanýǵa, sondaı-aq barlyq bes pándi biryńǵaı oqytý shemasyna biriktirýge negizdelgen. Oqý-aǵartý mınıstri Ashat Aımaǵambetov: «STEAM-bilim balalardy tehnologııalyq álemge daıarlaıdy. Bolashaq mamandarǵa jaratylystaný ǵylymdarynyń ártúrli bilim berý salasynan jan-jaqty daıyndyq pen bilim qajet. Balalar óz betinshe tájirıbe jasaýdy, jobalar jasaýdy unatady. Sondyqtan ЅTEAM-daǵdylardy damytý oqýdyń birinshi jylynan bastalady. Bilim berý mazmunyn jańartý sheńberinde jaratylystaný ǵylymdary negizderi men aqparattyq saýattylyqqa erte oqytýdy iske asyrý jalǵasyp jatyr. Tehnologııalardyń qarqyndy damýy arqyly jańa mamandyqtar paıda bolýda, ЅTEAM mamandarynyń suranysy barlyq jerde ósýde», dedi.
Al qor basshysy Zarına Bııýmbaeva: «Biz PRO.NRG.FEST sııaqty festıvaldar qazaqstandyqtardyń ǵylymǵa, jańa tehnologııalarǵa, bilim berýdiń tıimdi sheshimderine degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa múmkindik beretin úzdik formattardyń biri ekenine senimdimiz. Biz Qazaqstanda eń ozyq bilim berý praktıkasyn ilgeriletetin jas ǵalymdardy, ǵylymdy keńinen tanytýshylardy, kreatıvti pedagogterdi bir alańǵa biriktirdik», dedi. Sondaı-aq ol eki jyl jumysynda 9 myń STEAM muǵaliminen turatyn qaýymdastyq qurylyp, 200 myń pedagog túrli oqý baǵdarlamasymen qamtylǵanyn, halyqaralyq formattaǵy 36 sertıfıkattalǵan STEAM trenerler daıarlanǵanyn jáne 126 muǵalimge STEAM avtorlyq oqytý baǵdarlamalaryn jasaýǵa kómekteskenin atap ótti.
О́z kezeginde «Shevron» eýrazııalyq bólimshesiniń basqarýshy dırektory Derek Magness atalǵan festıval múmkindikterdi jasaýǵa, ósirýge jáne keńeıtýge arnalǵan alań ekenin, memlekettik organdarmen, ÚEU-men, mekteptermen, JOO-men birlesip, ınvestısııalar salý arqyly adam kapıtalyn nyǵaıtýǵa umtylatynyn málimdedi.
Balalardyń belsendiligin arttyratyn festıvalda TikTok áleýmettik jelisinde 1 mln jazylýshysy bar qazaqstandyq hımııa muǵalimi Ulan Úsenov dalada kórkem ǵylymı shoý ótkizdi jáne hımııalyq tájirıbeler sıqyrǵa uqsas ekenin dáleldedi. Al Italııadan kelgen muǵalim Petro Olla ǵylymı eksperımentterdi sırk jáne teatr tehnıkalarymen biriktirip, balalarǵa naǵyz qoıylym uıymdastyrsa, brıtandyq ǵalym Maıkl Londesboro biz ómir súrip jatqan «plastıkalyq ǵasyr» týraly aıtyp, zerthanalarda ǵalymdar qandaı jańa jáne berik materıaldar men polımerler jasaıtynyn túsindirdi.
Belsendi talapker, 12-synyp oqýshysy Erasyl Táýekel qurdastaryna NASA baǵdarlamasynan qalaı ótkenin jáne jasóspirimderge ǵaryshty úırenýge bolatynyn aıtsa, Microsoft Kazakhstan-nyń IT-sáýletshisi Sanjar Myrzaǵalym jasandy ıntellekt jáne mashınalar qalaı oılaıtynyn túsindirdi. Al «Daryn» RǴPO basshysy Ánýar Ońaıbekov Qazaqstanda olımpıadalyq qozǵalys qalaı qurylǵany jáne kez kelgen oqýshy olımpıada oıyndarynan mansabyn qalaı bastap, álemniń úzdik JOO-nyń esigin qalaı ashýǵa bolatyny týraly dáris oqydy.
Festıvalda ata-analar men muǵalimderdi belsendilikke shaqyrý da nazardan tys qalmady. Qarjy keńesshisi Meder Amatov ata-analarǵa tipti ınflıasııa jaǵdaıynda da JOO-da oqýǵa aqsha jınaýǵa kómektesetin quraldar týraly oıyn aıtsa, art-keńesshi Vlad Slýdskıı shyǵarmashyl balalar úshin jańa perspektıvalar ashatyn ǵylym men ónerdiń sımbıozy týraly dáris oqydy. Bıznes-jattyqtyrýshy Arkadıı Sýker alǵa jyljýǵa jáne maqsattarǵa jetýge kómektesetin júıeli oılaý týraly trenıng ótkizdi. Taılandtaǵy Ońtústik-Shyǵys Azııa Bilim mınıstrleriniń uıymy janyndaǵy óńirlik STEM-bilim berý ortalyǵynyń SEAMEO STEM-ED sarapshylarynyń pedagogtary úshin arnaıy sheberlik sabaqtary ótti. Olardyń qarqyndy baǵdarlamasy 36 qazaqstandyq muǵalimge STEM-oqytý qaǵıdattaryn úırenýge jáne óz sabaqtarynda jańa ádistemeni engizýge kóp kómektesti.
«RFMM» KeAQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Almas Ordabaev mektepterdi balalardyń jan-jaqty damýyna múmkindik beretin shyǵarmashylyq zerthanalarǵa aınaldyrý týraly aıtyp ótse, baılanys jónindegi sarapshy Latına Satarova muǵalimniń jeke brend quryp, óziniń medıa jumysy týraly qalaı sóılesetini jaıynda dáris oqydy.
Sondaı-aq kreatıvti muǵalimderdiń arnaıy kórmesi ótip, onda qazaqstandyq úzdik pedagogtardyń ǵylymı STEAM-jobalary men bilim berý sheshimderi usynyldy. Tipti eń ish pystyrarlyq taqyrypty qyzyqty túrde úıretýge bolatyny jóninde, ıaǵnı ortaǵasyrlyq noý-haý men ónertabystardy zamanaýı startaptar men ázirlemelermen salystyra otyryp, Qazaqstan tarıhy týraly Janat Rahmanı dáris oqydy. Matematıka jáne ınformatıka pániniń muǵalimi Begaıym Murat ınteraktıvti sabaq ótkizip, jasandy ıntellektini janýarlardy tanýǵa qalaı úıretý kerektigin kórsetse, bıotehnolog Janar Nurtóleý adam aǵzasy energııany qalaı óndiretinin jáne aǵzada taǵy qandaı tańǵajaıyp bıohımııalyq prosester júretinin túsindirdi.