«Saryarqada Aqsorań eń bıik taý, Jańaarqada Aqseleý taýdan bıik» (Baǵdat Múbárak) deıtin jurt belgili etnograf, ǵalym, jazýshy Aqseleý Seıdimbektiń toıy Jańaarqada ótetinin estip, eldiń túkpir-túkpirinen jıylǵan eken. О́le-ólgenshe ult murasyn túgendep, halqynyń qasıetin ardaqtap ótken tulǵanyń 80 jyldyq mereıtoıyna oraı respýblıkalyq ǵylymı konferensııa uıymdastyrylyp, jyr dodasy ótip, as berilip, balýandar beldesip, at shaptyryldy. Aýdan ortalyǵynda ashylǵan eskertkishi týraly áńgime basqa. Kesheli beri aýdan ákimi Iýrjan Bekqojın bastap bul eskertkish alynyp, jańadan qalyptalatynyn málimdedi. Aqańnyń toıyna barǵan eldiń kóńili sonda baryp ornyna túskendeı.
Jıyn ashylǵanda áýelgi sózdi alǵan Memlekettik syılyqtyń ıegeri, aqyn Nesipbek Aıtuly qazaqqa Qudaı eki dáýirde eki Ahańdy bergenin aıtty. Alǵashqysy – ult ustazy Ahmet Baıtursynuly bolsa, ekinshi Aqań, Aqseleý Seıdimbek – Ahmet Baıtursynulynyń zańdy jalǵasy, izin basqan naǵyz ult joqshysy boldy. Ekeýi de halqyna qyzmet ete júrip, otqa kúıip ketkenin jáne qaperledi aqyn. Aqańnyń qos birdeı ániniń sózin jazǵan Nesipbek Aıtuly ult joqshysyna arnaǵan óleńin oqyp, Jańaarqa mádenıet úıiniń aldyndaǵy eldi tebirentip jiberdi.
«Alla ǵana bar qazir, bizder joqpyz, Aqseleý men Alashtyń arasynda» degen Serik Aqsuńqarulynyń sózi de jalyndy shyqty. Ánshi Serik Ospan bolsa, Ahańnyń «Dáýren-aı» ánin asqaqtata saldy.
«Aqseleý Seıdimbek jáne kóshpeliler mádenıeti» atty respýblıkalyq konferensııany fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Qoılybaı Asan tizgindedi. Salıqaly otyrysty Ulytaý oblysynyń ákimi Berik Ábdiǵalıuly ashty.
– Bıyl belgili etnograf, jazýshy – Aqseleý Seıdimbekulynyń 80 jyldyq mereıtoıyn atap ótýdemiz. Osynaý torqaly toımen barlyq Jańaarqa jurtshylyǵyn ystyq yqylaspen quttyqtaımyn. Qundylyqtarymyzdy túgendep, babalar jolyn jańǵyrtý, olarǵa taǵzym etip, qurmet kórsetý – búgingi urpaqtyń basty paryzy, erteńge úlgi retinde usynar izgi amaly. Búgingi marqum aǵamyzǵa kórsetilip jatqan qurmet – osy aıtylǵan oıdyń birden bir kórinisi, – degen Berik Ábdiǵalıuly etnograftyń tarıhı paıymdary siresken eńbekteri aldaǵy ýaqytta tereń zertteýdi qajet eterin eske saldy.
Jıynda Aqańnyń san salaly qyry tilge tıek etildi. Etnograftyǵy, jazýshylyǵy, jýrnalıstigi, sazgerligi, zertteýshiligi, taǵy basqa qyrlary da sóz boldy. Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Ǵanı Beısembaev, tarıhshy, professor Qoıshyǵara Salǵarın, túrkolog, professor Qarjaýbaı Sartqoja, áıgili fızık-professor Temirǵalı Kóketaev, aqyn Ǵalym Jaılybaı, Qaraǵandy ýnıversıtetiniń rektory, professor Nurlan Dýlatbekov, belgili qalamger, senator Nurtóre Júsip, Parlament Májilisiniń depýtattary Amanjol Áltaı men Janarbek Áshimjan, ánshi Sáýle Janpeıisova, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nesip Júnisbaıuly, etnograf jazýshy Tórehan Maıbas sóz sóıledi. Kúıshi Muhamedjan Tileýhanov Aqseleýdiń kúıshilik óner týraly eńbegin erekshe baǵalap, kúı shertti.
Konferensııa sońynda jas aqyndar arasynda ótken Aqseleý atyndaǵy jyr músháırasynyń jeńimpazdary marapattaldy. Bas báıgeni aqtóbelik aqyn Azamat Ábilqaıyr enshiledi.
Alqaly keńesten soń el Aqseleý bıigine aǵyldy. Onda as berilip, quranǵa qol jaıyldy. Aýdandyq mádenıet úıiniń qyzmetkerleri «Baltaly, Baǵanaly el aman bol» atty teatrlandyrylǵan qoıylym qoıdy. Negizgi ózegi Aqseleý Seıdimbek shyǵarmashylyǵynan alynǵan. Sonymen qatar munda «Jańaarqa jeri – jyr eli» atty aımaqtyq festıval da kórermender kózaıymyna aınaldy.
As berilgen soń at júgirtilip, balýandar beldesti. Alaman báıge boldy. Jıyrma segiz at otyz shaqyrymǵa shapqanda, jańaarqalyq «Aısýat» atty tulpar qara úzip keldi. Túıe balýandar arasyndaǵy beldesýde Asyl Barmenov qarsylas shaq keltirmedi.
Aıtqandaıyn osy mereıtoıda kóp synalǵan Ahańnyń eskertkishi jaqyn arada boı kóteretinin jergilikti ákimdik ókilderi jıyn sońynda aıtty.