Ejelgi qoǵamǵa da, qazirgi qoǵamǵa da tán qaıshylyqtardyń biri – lıberaldyq jáne dástúrshil kózqarastardy jaqtaýshylar arasyndaǵy ıdeologııalyq tartys. Ǵylymı eńbekterde bul konfrontasııa ádette «jańa – eski», «modernızm – konservatızm», «reformalar – toqyraý», «ózgerister men dástúrler», «dástúrler men modernızasııa» taǵy basqa balama sóz tirkesterimen sıpattalady. Biraq qandaı tildik tirkester qoldanylsa da, bul bir jaǵynan qalyptasqan daǵdylar, ekinshi jaǵynan ony ózgertýge umtylǵan jańanyń arasyndaǵy qarama-qaıshylyqty bildiredi.
Qazaqstan qoǵamynda basqa elderdegi sııaqty dástúrshilder de, lıberaldar da bar. Bizdiń elimizde bul eki toptyń sandyq qatynasy qandaı jáne olardyń qaısysy bolashaqta basymdyqqa ıe bolady degen suraq kóptegen áleýmettik zertteýdi qajet etedi. Dintaný bóliminiń jobalary aıasynda júzege asyrylǵan dıskýrs-taldaýdyń nátıjelerine súıenetin bolsaq, qazirgi tańda eki dúnıetanym ókilderi jıi pikirtalasqa túsip, qazaqstandyq biregeılik pen ıdeologııalyq baǵdarlar qandaı bolý kerektigin múldem eki túrli elestetedi. Bul ahýaldy kelesi sebeptermen túsindirýge bolady: birinshiden, táýelsizdik jyldaryndaǵy ulttyq sana-sezimniń qaıta jandanýymen jáne mádenı sáıkestikti izdeýmen baılanysty dástúrli jáne keıde dinı qundylyqtardyń ózekti bolýy; ekinshiden, jahandyq órkenıettiń yqpaly men mádenı ıntegrasııalyq úderisterdiń nátıjesinen týyndaǵan lıberaldy kózqarastardyń damýy.
Sondaı-aq taldaý nátıjelerinen kelesi úrdisterdi baıqaımyz: qazaqstandyqtar áleýmettik tártip pen erejelerdi tańýǵa beıim keledi, olardan aýytqyǵan adamdarǵa syn kózben qaraıdy. Dúnıetanymdyq qundylyqtar ólshemi men sıpaty turǵysynan belgili bir deńgeıde áleýmettik tózimsizdiktiń joǵary ekenin aıtýǵa bolady.
Qazaqstandyqtar túrli ıdeıalar tóńireginde toptasqan. Osyǵan baılanysty memlekettilikti kúsheıtýde azamattyq qundylyqtardyń belsendiligin arttyrý máselesi alǵa shyǵady.
Aıkerim ALTAIQYZY,
Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri