Aǵzaǵa paıdaly ınnovasııalyq ónim

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń «Dárilik ósimdikterdi ǵylymı-zertteý ortalyǵy» bazasynda ashylǵan ósimdik shıkizaty negizinde ınnovasııalyq ónim ázirleıtin shaǵyn óndiris mamandary dala alqaptarynda áli kúnge zerttelmeı jatqan ósim­dik­ter­diń adam aǵzasyna paıdasy mol ekenin zerttep, óte paıdaly preparat­tar óndirisin damytýdy maqsat etip otyr.

О́ndiris sońǵy úlgidegi quryl­ǵy­lar­men jabdyqtalǵan. Joba avtory – Dárilik ósimdikterdi ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory, professor Janar Jeńis otandyq dárilik ósim­dik­terdi zertteý nátıjesinde jasal­ǵan túrli bıologııalyq belsendi qospalar jaıynda aıtyp ótti. Ǵalymnyń aıtýynsha, qazirgi tańda tumaý men baýyr aýrýlarynan saqtaıtyn jáne ım­mýnıtetti kóteretin, koronavırýs ın­feksııasyna qarsy bıologııalyq belsendi qospalar daıyndalǵan.

Dárilik ósimdikterdi ǵylymı-zert­teý ortalyǵy 2019 jyly ashyl­ǵan. Al ortalyq bazasynda jańadan ashylǵan bıo­lo­gııalyq belsendi qospalar men fıtoshaılar daıyndaıtyn óndiristiń múm­kindigi mol. Mamandar bıolo­gııa­lyq belsendi qospalar men fıtoshaılar adam aǵzasyndaǵy qant deńgeıin tómendetýge, qan qysymyn retteý­men qatar asqazan-ishek júıesiniń ju­mysyn jaqsartyp, ımmýnıtetti kóterýge myń da bir em deıdi.

Zamanaýı óndiristiń jumysymen tanysqan Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek «Ǵylym men tehnologııany, ınnovasııany damytý – elimizdiń básekege qabiletin arttyratyn negizgi salanyń biri» dep atap ótip, ortalyq ázirlegen ónim­derdi eli­mizdiń dárihanalaryna orna­las­ty­rý­ǵa mınıstrlik tarapynan qoldaý kór­se­tý­ge ýáde etti.

Bul óndiristiń kommersııalyq qana emes, ulttyń densaýlyǵyn jaq­sar­­týdaǵy da múmkindigi zor. Tabı­ǵı dá­ri­lik pre­parattardyń adam aǵzasyna janama áseri az, paıdasy mol, baǵasy jaǵynan da qoljetimdi. Osy oraıda Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ rektory Janseıit Túımebaev dárilik preparattar medısına salasyndaǵy ózekti máselelerdi sheshýge sebepshi bolatynyn atap ótti. Rektordyń aıtýynsha, ortalyqtyń negizgi maqsaty – elimizdegi dárilik ósim­dikter álemin zertteý. Iаǵnı ǵy­lymı ortalyqtyń nátıjeli jumysy kóptegen túıindi máselelerdi ońtaıly sheshýge múmkindik bere otyryp, dá­ri­lik ósimdikterdi paıdalaný arqyly kóptegen áserli, tabıǵı negizdegi dá­ri­lik zattardyń, onyń ishinde syrttan ımporttalyp jatqan kóptegen dá­ri­lerdiń elimizde óndirilýine yqpal etetin bolady. Ortalyq sonymen qatar medısına salasynyń órkendeýine, el ekonomıkasynyń damýyna da septigin tıgizedi degen senim mol.

Búginde ortalyqta magıstranttar men doktoranttar jumys isteýde. Orta­lyqtyń zamanaýı baǵytta damýy stýdentterdiń tájirıbeden ótip, bilimderin jetildirýmen qatar den­saý­lyq, ekologııa salasyndaǵy zamanaýı jańalyqtardy ıgerýine mol múmkindik beredi.

ALMATY