Kún saıyn megapolıstiń myńdaǵan turǵyny dárigerlerdiń qolynan dertterine shıpa taýyp, keselinen aıyǵyp, qýana úılerine oralyp jatady. Degenmen Almaty sııaqty shahardyń aq jeleńdi mamandarynyń ózderi de maqtan tutatyn oqıǵalar bar.
Mysaly, Almatydaǵy Prezıdent Is basqarmasy Medısınalyq ortalyǵy – Ortalyq klınıkalyq aýrýhanasynyń (OKA) hırýrgteri balzalıomany alyp tastaý úshin sırek operasııa jasady. Bazaldy jasýshalyq karsınoma – osyndaı isikterdiń 45-90%-yn quraıtyn eń kóp taralǵan teri isigi. Jalpy, onkologııalyq keselder qurylymynda bul isikterdiń statıstıkasy 86,8%-ǵa jetip jyǵylady.
О́kinishke qaraı, onyń ústine bul kórsetkish jyl saıyn ósip keledi. Balzalıomanyń paıda bolýyna qorshaǵan ortanyń lastanýy, ozon qabattarynyń tesilýi, kún ótý sııaqty faktorlar sebepshi. Kóbinese aýrý ótkir kún sáýlesiniń áserinen, ıaǵnı teri men kúnniń árekettesýinen paıda bolady. Bul kesel kóbinese 50 jastan asqan adamdarda kezdesedi desek te, 20-49 jas aralyǵyndaǵy adamdardan da tabylyp jatyr. Bazaldy jasýshalyq karsınoma erler men áıelderde birdeı jıi damıdy. Isiktiń órshýi ádette teriniń kún túsetin ashyq jerlerinde, ıaǵnı muryn, muryn-erin qatparlary, perıorbıtaldy jáne perıorbıtaldy aımaqtarda, qulaqtyń ishinde, bas terisinde, mańdaı men moıynda paıda bolady.
OKA hırýrgteri sırek operasııany Semeı qalasynyń turǵynyna jasady. Naýqastyń basy túgel zaqymdalyp aýrýy tym asqynyp ketkendikten, basqa emhanalardyń dárigerleri ony emdeýden bas tartqan. Hırýrgter naýqastyń bas terisine transplantasııa jasaý arqyly qalpyna keltirdi.
– Bul bir jaǵynan tym kúrdeli kosmetıkalyq operasııa bolǵandyqtan, ony barynsha muqııat jasaý qajet boldy. Operasııa úsh saǵatqa sozylyp, biz onyń bas terisiniń dıametrin 8 santımetrge deıin ózgerttik, shash syzyǵyn saqtap qaldyq. Sanaýly kúnderden soń bul áıel úıine qaıtady, – deıdi medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, hırýrg Marat Ahetov.
ALMATY