Qazir MÁMS qarajaty esebinen adamdar buryn aqyly túrde qoljetimdi bolǵan medısınalyq qyzmetterdi ala alady. 2022 jyldyń 7 aıynda Medısınalyq saqtandyrý qory salalyq mamandardyń 95 mln keńesi men dıagnostıkalyq tekserýler, sonyń ishinde qymbat tekserýler – KT, MRT, PET, 12,6 myń qymbat turatyn operasııalar, onyń ishinde shamamen 4 myń EKU qyzmetin kórsetken. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhaty barysynda Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń basqarma tóraǵasy Aıdyn Ashýev málimdedi.
Salany odan ári damytý úshin Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn eskere otyryp, medısınalyq kómekti qarjylandyrýdyń jańa tásilderi usynylady. Brıfıngte ÁMSQ basshysy medısınalyq saqtandyrý júıesi medısınalyq kómekke memlekettik jáne jeke shyǵyndardyń jetkiliksizdigine baılanysty densaýlyq saqtaý salasynyń qarjylyq táýekelderin joıý úshin engizilgenin atap ótti.
«MÁMS júıesin engizý arqyly kelesi maqsattar kózdelgen: medısınalyq qyzmetterdi qarjylandyrý kólemin arttyrý, halyqtyń qalta shyǵyndaryn azaıtý, halyqqa medısınalyq qyzmetterdiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý, medısına qyzmetkerleriniń jalaqysyn arttyrý, medısınalyq uıymdar arasynda básekelestikti arttyrý, ambýlatorııalyq dári-dármekpen qamtamasyz etý tizbesin keńeıtý. Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi engizilgen 2,5 jylda aıtarlyqtaı nátıjelerge qol jetkizildi», dep atap ótti A.Ashýev.
Onyń aıtýynsha, MÁMS júıesin engizgeli jetildirýge aqsha jetpegen medısınalyq kómek túrleri qosymsha qarjylandyryldy. Qyzmet kórsetetin medısınalyq uıymdardyń sany artty, olardyń kóbi (52%) – jeke klınıkalar.
«Uzaq ýaqyttan beri alǵash ret medısına qyzmetkerleriniń jalaqysyn jyl saıyn josparly túrde arttyrý júrgizilip jatqanyn erekshe atap ótkim keledi. Nátıjesinde, dárigerlerdiń ortasha jalaqysy 189 myń teńgeden 415 myńǵa deıin, al orta medısınalyq personaldyń jalaqysy 120 myńnan 230 myń teńgege deıin ósti. Halyqty MÁMS júıesine tartý jónindegi vedomstvoaralyq jumystyń mańyzdylyǵy zor. Ol jergilikti atqarýshy organdarmen, memlekettik aýmaqtyq bólimshelerimen jáne Ishki ister mınıstrligimen, medısınalyq uıymdarmen birlesip ótkizilýi kerek. Qor barlyq kommýnıkasııa arnalary boıynsha halyqpen keri baılanysqa erekshe kóńil bóledi. Jeti aıda Biryńǵaı medısınalyq aqparattyq call-ortalyqqa 460 myń ótinish kelip tústi. О́tinishterdiń 93%-y – keńes berý sıpatyndaǵy máseleler. О́tinishterdiń qurylymy medısınalyq kómektiń sapasyna jáne densaýlyq saqtaýdyń basqa da máselelerine qanaǵattanbaýdyń barlyq jaǵdaılary boıynsha azamattar shuǵyl sharalar qabyldaý úshin bizdiń qorǵa shaǵym joldaıtynyn kórsetedi. Bizge 7 aıdyń ishinde 13 myńnan astam shaǵym tústi (ótinishterdiń jalpy sanynyń 3%)», dedi Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń basqarma tóraǵasy.
Onyń aıtýynsha, eń jıi kezdesetini – medısına qyzmetkerlerine emhana deńgeıinde medısınalyq kómek kórsetpeý týraly shaǵymdar. Medısına qyzmetkeriniń emhana deńgeıinde medısınalyq kómek kórsetpeýi – 26%, sapasyz medısınalyq kómek kórsetý – 23%, KDQ (onyń ishinde profıldik dárigerlerdiń keńesi, KT, MRT jáne t.b.) uzaq ýaqyt kútý – 8,4%. Egjeı-tegjeı qaraýdy talap etetin shaǵymdar boıynsha qor mamandary ekonomıkalyq yqpal etý sharalaryn qoldana otyryp, jospardan tys monıtorıng júrgizýge sheshim qabyldaıdy. Uıymdarǵa kórsetilgen medısınalyq qyzmetter úshin aqy tóleý medısınalyq qyzmetterdiń sapasy men kólemine monıtorıng júrgizilgennen keıin ǵana júzege asyrylady. Aǵymdaǵy jyldyń 7 aıynyń qorytyndysy boıynsha qor medısınalyq uıymdarǵa qatysty 11,8 mlrd teńge somasyna 882,6 myńnan astam kemshilikti anyqtady.
Qor basshysy MÁMS júıesi jumystaryn jetildirý boıynsha josparlaryn aıtty. Qor júıeniń basqa qatysýshylarymen – ýákiletti organ Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen, Strategııalyq josparlaý jáne reformalar jónindegi agenttigimen, sondaı-aq óńirlik densaýlyq saqtaý basqarmalarymen jáne tikeleı medısınalyq uıymdarmen birlesip, medısınalyq saqtandyrý júıesindegi problemalardy sheshýdiń jańa tujyrymdamalyq tásilderin ázirleýde.
Aıdyn Ashýev atap ótkendeı, prosesterdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin qor depersonalızasııalanǵan aıqaspaly jáne tolassyz monıtorıng júrgizýdi kózdeıtin aqparattyq júıeni ázirledi jáne synaqtan ótkizýde.
«Bul, aldymen, sybaılas jemqorlyq táýekelderin joıady. Ekinshiden, sarapshyǵa medısınalyq kómek alatyn pasıenttiń baǵytyn kórýge múmkindik beredi (ýchaskelik dárigerdiń qabyldaýynan bastap, dári-dármekpen qamtamasyz etý jáne ońaltýǵa deıin)», dep qor basshysy ázirlengen aqparattyq júıeniń mańyzdylyǵyn túsindirdi.
Sondaı-aq ol qordyń medısınalyq qyzmetti alý faktisin rastaý úshin jeke verıfıkasııa tetigin engizýge nıetti ekenin aıtty. Ári qaraı ony medısınalyq kómektiń sapasyn baǵalaý úshin de qoldanýǵa bolady. Osylaısha, adamdar qandaı qyzmetterdi alǵandaryn jáne qandaı mólsherde alǵanyn kóretin bolady, al qor kórsetilgen medısınalyq qyzmetter úshin aqy tóleý kezinde osyny eskeretin bolady. Sondaı-aq qor basshysy pasıentterdi qoldaý qyzmetteriniń jumysy boıynsha suraqtardy atap ótti. Medısınalyq uıymdarmen birge olardyń tıimdiligin arttyrýdyń júıeli tásilderi pysyqtalýda.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń MÁMS úılestirý departamentiniń dırektory Gúljan Shaıhybekova óz kezeginde Memleket basshysynyń salany qarjylandyrý tásilderin qaıta qaraý jónindegi tapsyrmasy aıasynda birqatar is-shara iske asyrylatynyn atap ótti.
«Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemine arnalǵan shyǵystardy jáne halyqtyń 15 jeńildikti sanaty úshin memlekettiń MÁMS jarnalaryn qosymsha qarjylandyrý máselesin pysyqtaý qajet. Sondaı-aq qarajatty ákimshilendirýdi ońaılatý úshin jáne olardy tıimdi paıdalaný maqsatynda TMKKK jáne MÁMS paketteriniń qarjy aǵyndaryn biriktirýdi zańnamalyq retteý kerek», dep atap ótti ol.