El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Qaraǵandy oblysyna kelgen saparynda Álıhannyń 150 jyldyǵynda, Qarqaraly petısııasynyń 115 jyldyǵynda da qozǵalmaǵan Arqa jerindegi Alashtyń tarıhy týraly dáıekti oı aıtty.
Arqanyń tek materıaldyq baılyqty óndiretin ólke ǵana emes, rýhanı hám azattyq qozǵalysynyń besigi bolǵandyǵyn eldiń esine salyp ótti. Alashtyń ataqty úsh arysy – Álıhan, Jaqyp, Álimhandy aıtýy arqyly dıplomatııalyq turǵyda ózekti máselelerdi qozǵap, jergilikti bılikke Jol kartasyn syzyp berdi. Ony odan ári iske asyrý – jergilikti bıliktiń mindeti.
Alash zııalylarynyń izi qalǵan qasıetti Qarqaralynyń jolyna qatysty tapsyrmasy kóńilge zor qýanysh uıalatty. Barshaǵa málim, alda Qarqaralynyń 200 jyldyǵy kele jatyr. Alash zııalylary Qarqaralynyń qadirin-qasıetin saıası bıliktiń eń bıik tuǵyry retinde túsingen. Prezıdent Álıhan Bókeıhan azattyq qozǵalysynyń kósemi bolsa, onyń qasynda júrgen, Konstıtýsııanyń ne ekenin HH ǵasyr basynda túsindirgen Jaqyp Aqbaevtyń róli, Alashtyń sońǵy tuıaǵy Álimhan Ermekovtiń ult tarıhyndaǵy orny týraly konseptýaldy túrde aıtty. Orystar Sankt-Peterbýrgti revolıýsııanyń besigi dep baǵalaıdy. Al biz osy kúnge deıin Qarqaraly azattyqtyń besigi dep baǵa bermedik. Bul Qarqaralynyń aldaǵy tarıhı mejelerinde aıtylady dep úmittenemin.
Qarqaraly – azattyǵymyzdyń bas qujatynda jazylǵan meken. Onyń ústine Álıhan oqyǵan, Ahmettiń mektebi bar rýhanı-mádenı ortalyq. Osynaý ortalyqta sapaly kúre joldyń joqtyǵyna Prezıdent nazar aýdardy. Endi Qarqaralyǵa jetkizer joldy jóndeý arqyly bul qasterli mekenniń mártebesi de kóterile túserine kúmán joq.
Al jergilikti bılik Qaraqaralymen ǵana shektelip qalmaı, odan ári Ahmet Baıtursynulynyń mektebi bar Aqterek jolyn da jóndeýdi jalǵastyrýǵa tıis.
Ult zııalylaryn uıystyrǵan, qazaqtyń naryq tarıhyn jańǵyrtqan Qarqaraly jolynyń jyldar boıy jóndelmeýi uıat. Muny da Prezıdent jergilikti bılikke naqty jetkizdi. Osy turǵydan kelgende alashtanýshy retinde Prezıdent tapsyrmasyna joǵary baǵa beremin.
Ekinshi másele – Ulytaý oblysyna baratyn 500 shaqyrym joldyń mańyzdylyǵy. Qazaqtyń memlekettiginiń bastaýy bolǵan, qazaq handarynyń basyn qosqan, memlekettiligimizdi saqtaýdaǵy uly jıyndar ótken Ulytaýdy Prezıdent jaqsy biledi. Sol sebepti Qaraǵandy –Jezqazǵan kúre jolyn jóndeý máselesin de qadap aıtty. О́ıtkeni qazaqtyń tarıhy, Qanysh Sátbaevtyń esimi Jezqazǵanmen tyǵyz baılanysty. Iаǵnı bizde eki iri ortalyq bar. Biri – saıası ortalyq Qarqaraly, ekinshisi – ult uıasy Ulytaý. Bul ekeýinde de asa zor mánge ıe kúre jol.
Prezıdent óziniń osy saparynda óńir jurtshylyǵyna strategııalyq baǵdarlamasyn anyq kórsetti. Saıası reformalardyń túpki kózdegeni Qazaq elin saqtaý ekendigin jetkizdi. Al ol úshin ne qajet? Eń aldymen, aımaqtardy damytý kerek. Osy oraıda Qaraǵandy oblysy da elimizdiń aımaqtardy jańasha damytý josparynyń bir baǵyty bolyp atalǵanyna qýanamyn.
Iá, oblys tek ındýstrıaldy ortalyq qana emes, zııaly qaýym shoǵyrlanǵan aımaq. О́ńirde ǵylymı ortalyq jáne elge jany ashıtyn qoǵam belsendileri bar óńir. Sondyqtan Prezıdent árbir iri ekonomıkalyq, áleýmettik máselelerdi shesherde Arqa jurtshylyǵymen aqyldasýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy.
Prezıdenttiń bizdiń oblysqa kelýi óńirimizdiń barlyq jaǵynan damýyna kúshti serpilis beredi. Myqty óńirler arqyly elimizdiń alǵa damýynyń jańa baǵyttarynyń strategııalyq josparyn kórsetip berdi. Endi naqty jospardyń iske asýyna árqaısysymyz óz úlesimizdi qosaıyq!
Nursahan BEISENBEKOVA,
tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty
Qaraǵandy oblysy