Ishki ister mınıstri Marat Ahmetjanov Tobyl óńirine jumys saparymen kelip, oblys turǵyndarymen kezdesý ótkizdi. Elimizdiń bas polıseıi Qostanaıdaǵy «Jastar» saraıyna jınalǵan myń jarymǵa jýyq adamnyń aldynda esep berip, kópshilik tarapynan qoıylǵan san saýalǵa jaýap berdi. Sonymen qatar, kezdesýde quqyq qorǵaý salasyn reformalaýdyń barysy týraly aıtyldy.
Mınıstr qylmystyq atqarý júıesin izgilendirý máselesine de tereńirek toqtalyp, bul salanyń ótkeni men búginin jan-jaqty tarqatyp ótti.
– El táýelsizdiginiń alǵashqy jyldary kúrdeli kezeńderdi bastan keshirgenimiz ras. Qylmystyń órship turǵan ýaqytyn da eńserdik. Sol kezeńdegi uıymdasqan qylmystyq toptar men jeń ushynan jalǵasqan sybaılas jemqorlar eń aldymen bizdiń táýelsizdigimizge úlken qaýip tóndirgen edi. Muny tek zańnyń kúshimen ǵana joıý kerek boldy. Osylaısha, qatań zańdar qabyldandy. Nátıjesinde, qylmystyq prosessýaldyq kodekske qýdalaýshylyq sıpattaǵy baptar engizildi. Budan basqa amal joq edi. О́ıtkeni ótpeli kezeńde polısııa qataldyq tanytpasa, qoǵamdy úreılendirip, ishteı iritip jatqan qylmystyq elementterge qarsy qýdalaýshylyq sıpattaǵy sharalardy qoldanbasa, elimizdiń aıaqtan nyq turyp ketýi de neǵaıbyl edi. Keıin zaman ózgerip, zań ústemdigi ornaı bastaǵan tusta, qylmysty tergep-tekserý jáne oǵan jaza taǵaıyndaý salasy eki baǵytta damı bastady. Qoǵamǵa aýyr zardabyn tıgizetin qylmystar aýyr qylmystar sanatyna jatqyzylyp, oǵan jaýaptylyqty qataıttyq. Al qoǵamǵa aıtarlyqtaı qaýip tóndire qoımaıtyn orta dárejedegi qylmystardy qýdalaýshylyqtan arylttyq. Mundaı qylmystarǵa buryn qamaý túrindegi bir-aq sanksııa qoldanylatyn. Qazir oǵan shekteý, aıyppul, úı qamaǵy qosylyp, azamatty bas bostandyǵynan aıyrmaıtyn basqa da sharalardy qoldana bastadyq. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary Qazaqstan túrmege qamalǵandardyń sany jaǵynan álem elderi boıynsha AQSh pen Reseıden keıingi úshinshi orynda turdy. Keıin birte-birte júıeli túrde júzege asyryla bastaǵan quqyqtyq reformalar óz nátıjesin berip otyr. Búginde Qazaqstan bul kórsetkish boıynsha 77-orynda tur, – dedi Marat Ahmetjanov.
Kezdesý barysynda mınıstr qazirgi qoǵamda beleń alyp turǵan zańsyz esirtki saýdasy, ınternet-alaıaqtyq jáne jol qaýipsizdigi sııaqty ózekti máselelerdi qozǵady.
Máselen, Marat Muratulynyń aıtýynsha, elimizde jasalatyn barlyq qylmystyń tórtten birin azamattardyń ańǵaldyǵyn paıdalanyp ınternet arqyly taqyrǵa otyrǵyzyp ketetin alaıaqtar jasaıdy eken.
– Keıde bir qylmystyq istiń aıasynda 100-den astam jábirlenýshiniń shaǵymy tekseriletin jaǵdaılar bolady. Jalpy, respýblıka boıynsha ınternet alaıaqtary azamattarǵa 10 mlrd teńge kóleminde shyǵyn keltirgen. Qazir biz sheteldik áriptesterimizben ózara yntymaqtastyq ornattyq. Nátıjesinde, birneshe qylmystyq top ustaldy. Biraq biz tek qylmys faktisi boıynsha jumys istemeımiz. Ekinshi deńgeıli banktermen jáne uıaly baılanys operatorlarymen memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Ádette bank qyzmetkerimin nemese polısııadanmyn dep qońyraý shalatyn alaıaqtardyń joly kesildi. Qazir aýyspaly nómirlerdi buǵattaýǵa kómektesetin qurylǵy bar. Osy qurylǵy arqyly uıaly baılanys operatorlary alaıaqtyń qońyraýyn birden qabyldamaı tastaıdy, – dedi mınıstr.
Ishki ister mınıstri Marat Ahmetjanov óńirdegi qylmystyq ahýalǵa da toqtaldy. Aıtýynsha, respýblıka boıynsha tirkelgen qylmystyń 4,5 paıyzy Qostanaı oblysynyń úlesinde. Jyl bastalǵaly aımaqta qylmys deńgeıi 15 paıyzǵa tómendegen. Alaıda óńirde bıylǵy toǵyz aıdyń ishinde 27 qasaqana adam óltirý oqıǵasy tirkelip otyr. Esirtki qylmysy da azaıar emes. Oǵan qarsy aıaýsyz kúres júrgizilip jatyr. Máselen, Qostanaı-Surǵan tas jolynda 108 kılo marıhýana, Rýdnyı qalasynda 176 kılo esirtki zaty, al Áýlıekól aýdanynda 3 kılodan astam gashısh tárkilengen.
Mınıstr óńirde jol apatynyń jıilep ketkenine alańdaýshylyq bildirdi. Máselen, bıyl jol-kólik oqıǵasy saldarynan qaza tapqandardyń sany 37 paıyzǵa artqan. Byltyrǵy osy kezeń ishinde jol apatynan 51 adam qaza tapsa, bıyl bul kórsetkish 70-ke jetken.
Osy máselelerdi alǵa tartqan Ishki ister mınıstri oblystyq polısııa departamentiniń bastyǵyna jumysty qatańdatýdy tapsyrdy. Murat Ahmetjanov kezdesýden keıin Qostanaı qalasynyń ýchaskelik ınspektorlaryna 20 qyzmettik kóliktiń kiltterin tabys etti.
Qostanaı oblysy