Meıirbıke – mereıli mamandyq

Elimizde  medısınalyq kómek sapasyn jaqsartýǵa jiti kóńil bólý basty nazar­ǵa alynǵan. Osy oraıda Den­saýlyq saqtaý mınıstrligi qyrýar jumysty júzege asyrý ústinde. Tip­ti, akkredıtteýdiń ult­tyq stan­darttary halyq­ara­lyq qaǵıdalarǵa saı jańartyldy. Al meıirbıkelik mindet­ke zor jaýapkershilik júk­teletini barshaǵa málim. Akkredıtteýdiń jańartylǵan standarttarynda atalmysh mamandyq medısınalyq kómek sapasyn jaqsartý quraly retinde  qarastyrylǵan. Meıirbıkelik is arnaıy ma­shyq­ty, bilimdi jáne ony qoldanýdaǵy eptilikti qajet etedi. Naýqastardy emdeýde med­bıkelerdiń orny erekshe. Iаǵnı, ol emdelýshiniń jaı-kúıin der kezinde baǵalap, jalpy jaǵdaıyn jaqsartýǵa, asqyný qaýipterin meılinshe azaıtýǵa septigin tıgizedi. Sondaı-aq, tıisti ulttyq standarttyń talaptaryn oryndaıdy. Standarttyń basty talaby – pasıenttiń kútimine, jaǵdaıynyń jaqsarýyna nazar aýdarý, aýrýdyń asqynbaýyn boldyrmaý. Eger dáriger patologııany, aýrýdy zerttese, meıirbıke naýqastyń emdelý barysyndaǵy jaı-kúıin baqylaıdy. Sondyqtan da meıirbıkelik kútim mamannyń kásibı daıyndyǵyn, onyń pasıentke qamqorshy bolýyn mindetteıdi. Buǵan qosa medbıke azamattyń basty qajettiligin (ádet, kásibi, t.b.), minez-qulyq ereksheligin esten shyǵarmaǵany jón. Bul degenimiz jumysynan qatelik jibermeýge talpyný, medısınalyq qyzmet kórsetý úrdisinde asqynýdy boldyrmaý. Ol úshin jumystyń belgili bir standarty  engiziledi. Ere­j­e, nusqama, algorıtm, klı­nı­­ka­lyq tájirıbe boıynsha nusqaýlyqty jasaýda barlyq deńgeıdegi medısınalyq uıym qyzmetkerleri qatysady. Onyń bári akkredıtteý stan­darty­na sáıkes daıyndalýy tıis. Medısınalyq uıymdar juqpaly aýrýlardyń aldyn alý sharalaryn jasaýy tıis. Orta medısınalyq qyzmetker juqpaly aýrýlardy baqylaý baǵdarlamasynyń júzege asyrylýyna da jaýapty. Standarttardy qol­daný meıirbıke jumysyn jeńil­detedi, buıymdar men ýa­­qyttyń bosqa shy­ǵyn­­dalýyn azaıtady, sabaq­tas­tyqty qamtamasyz etedi, pa­sıentterge qyz­met etý sapa­synyń jáne em­deý nátıjeleriniń kórset­kish­terin jaqsartady. Meıirbıkeler medı­sınalyq uıymnyń qury­lymdyq bólimsherin dári-dármekpen qamtıdy. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qyzmet kórsetýdiń sapasy kóbinese meıirbıkelerdiń jumysyna baılanysty baǵalanady. Sebebi, emdeý barysynda meıirbıkeler emdelýshilermen tyǵyz baılanysta bolady. Dál osy deńgeıde emdelýshiniń medısınalyq qyzmet kórsetý týraly oıy qalyptasady. Pasıentpen senimdi qarym-qatynas ornatý, emdelýshiniń pikirin  syılaý medısınalyq kó­mek kórsetý úrdisinde ma­ńyz­dy ról atqarady, ári naýqas jaıly jeke aqparattyń qupııalylyǵy qamtamasyz etilýi tıis. Demek, akkredıtteý  medısınalyq sapany kóterýdegi basty quraldardyń biri. Batys elderiniń tájirı­besinde meıirbıke azamattardy qabyldap, naýqasty qaıda jiberetinin anyqtaıdy. Densaýlyq saqtaý salasynda meıirbıke bedelin únemi kóterýge kóp kóńil bólinýde. Búgingi tańda Qazaqstanda 150 myńnan astam meıirbıke densaýlyq kúzetinde qajyrly eńbek etýde. Orta medısınalyq qyz­metkerlerdi daıarlaýmen elimizde 28 memlekettik jáne 40 jekemenshik medısınalyq kolledj aınalysady. Bir sózben aıtqanda, meıirbıke – mereıli mamandyq. Saltanat  JABYQOVA, Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵyna qarasty Akkredıtteý ortalyǵynyń jetekshi mamany.