• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 17 Qazan, 2022

Abaıtanýǵa qosylǵan súbeli eńbek

351 ret
kórsetildi

El astanasynda abaıtaný salasyndaǵy tyń jańalyq – «The Wisdom of the Great Steppe – Abai Kunanbaiuly» jáne «Abaı Qunanbaıuly: sıpattamaly bıblıografııalyq kórsetkish» atty qos birdeı ǵylymı eńbek tanys­tyryldy. Jańa jınaqtyń tusaýkeser rásimin Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń Eýrazııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty, Ulttyq akademııalyq kitaphana jáne L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń «Abaı akademııasy» birlese uıymdastyryp otyr.

Eske salsaq, «The Wisdom of the Great Steppe – Abai Kunanbaiuly» ujym­dyq monografııasy aǵylshyn tilinde Ankara qalasynda jaryq kórgen edi. Kitapta otandyq jáne sheteldik ǵa­lym­dar­dyń aqynnyń zamany, týyp-ósken ortasy men ómiri, ult zııalylaryna yqpaly, ádebı murasy men mektebi, shyǵarmalarynyń qoljazbasy men tildik erekshelikteri, dinı kózqarasy men tarıhı dúnıetanymy, fılosofııasy, ózge de ózekti máseleler qamtylǵan.

«Abaı – Qazaqstannyń ǵana emes, túbi bir túrki dúnıesine, tipti búkil álemge ortaq rýhanı tulǵalardyń biri. Sebebi Abaıdyń ilimi, Abaıdyń shy­ǵarmashylyǵy – jal­py túrik halqyna ortaq rýhanı, áde­bı, mádenı qundylyqtardyń dástúrli jal­ǵa­sy. Sondyqtan meıli Túrkııada bolsyn, basqa da túrki memleketterinde ótken abaıtanýǵa baılanysty is-sharalarǵa erekshe kóńil bólip kelemiz», deıdi Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Túr­kııanyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Ýfýk Ekidji.

Atalǵan kitaptar Qoja Ahmet Iаsaýı atyn­daǵy Halyqaralyq qazaq-tú­rik ýnı­versıteti Eýrazııa ǵyly­mı-zert­teý ınstıtýtynyń jobasy aıa­­­syn­da oryndalǵan. Joba jetek­shisi – Sýat Beılur. Kitapty quras­tyr­­ǵandar: Aınur Ahmetova, Sýat Beılur, Dáýlet Jaılybaı, Almas Júnisbaev, О́mirbek Qanaı, Danagúl Mahat. «Abaı Qunanbaıuly, sıpattamaly bıblıografııalyq kórsetkishtiń» I tomynda Abaı Qunanbaıulynyń Qazaqstan men shetelderde jaryq kór­gen shyǵarmalary men abaıtaný salasyndaǵy ǵylymı eńbekterge qys­qasha túsinikteme berilgen. Aqynnyń 1909-2020 jyldar aralyǵynda jaryq kórgen shyǵarmalarynyń otandyq jáne sheteldik barlyq basylymdaryna, abaıtaný salasyndaǵy otandyq jáne sheteldik kitap, monografııa, oqýlyq, oqý-ádistemelik qural, bıblıografııalyq materıaldar, kandıdattyq, doktorlyq, PhD dıssertasııalarǵa qysqasha sıpattama berilgen. Bıblıografııalyq kórsetkishtiń II tomynda M.Áýezovtiń «Abaı joly» roman-epopeıasynyń bir­ne­she tildegi basylymdary, Abaıdyń ádebı murasy men abaıtaný salasy bo­­ıynsha jazylǵan kitap taraýlary Abaıǵa arnalǵan konferensııa ma­te­rıal­darynyń jınaqtaryndaǵy ǵy­ly­mı baıandamalar, merzimdi baspa­sóz­de jarııalanǵan maqalalar berilgen. Al jalpy alǵanda uzyn sany 12 myńnan astam derek en­gizilgen.

Sondaı-aq jańa eńbekte abaıtanýǵa qatysty zertteýlerdi qazaq tilinde, ózge tilde jáne aralas tilde dep kórset­ken. Abaıtaný boıynsha ár tildegi zert­­­teýlerdi, eń aldymen túpnusqa tilde kórsetken. Iаǵnı Abaıdy zerttegen ár eldiń túrli qarpimen (mysaly, arab, aǵylshyn, ýrdý, grýzın, t.b.) ja­zylǵan eńbekterdi zertteýshiler yj­da­ǵat­­tylyqpen terip, tekserip, kitap­qa engizgeni kórinip-aq tur.

Tanystyrylymǵa astanalyq zııaly qaýym, ádebıetshi-ǵalymdar men sheteldik dıplomatııa ókilderi, joǵary oqý oryndary men ǵylymı mekemelerdiń basshylary, BAQ ókilderi qatysty.