Oral qalasyndaǵy «Jas talap» óner-bilim ortalyǵy az ýaqyt ishinde ónerli balalardy magnıtteı tartatyn myqty múıiske aınalǵan. «Bizdi munshalyq tanymal etken – koronavırýs pen karantın», dep kúledi ortalyq jetekshisi Ernar Jaqsybaev.
«Bizdiń «Jas talap» óner-bilim ortalyǵy 2021 jyldyń qańtar aıynda ashyldy. Bul koronavırýsqa baılanysty karantın kezi edi ǵoı. Sabaqtyń bári onlaın, qashyqtan ótip jatty. Halyq bir jylǵa jýyq karantınnen ábden sharshaǵan kezi. Ásirese balalardyń ábden ishi pysqan ýaqyt. Áý basta óz balam Mansurǵa vıdeoblogerliktiń qyr-syryn úıretip, qaladaǵy tanymal balalardan suhbat ala bastap edim. Keıin bizdi kórgen tanystarym, balamnyń dostary «bizge de úıretshi» dep jalyndy. Osylaısha, mektep oqýshylaryna arnalǵan jekemenshik ortalyq dúnıege keldi», dep eske alady Ernar.
Ernardyń ózi segiz qyrly, bir syrly jigit. Mobılografııamen kásibı túrde aınalysady. Memlekettik mekemelerdiń aqparat paraǵyn júrgizip, kommersııalyq jarnama jasaýdan da tájirıbesi kóp. Móldiretip óleń jazatyn hobbıi bar. Onysy ınstagram paraǵynda úzbeı jarııalanyp jatady. Qazirgi zamannyń eń kerekti daǵdysy – áleýmettik jelini ábden meńgerip alǵan, urshyqsha ıiredi.
«Jas talap» úıirmesin ashar kezde Jandos Baqtyǵalıev esimdi rejısser jigitpen pikir bólisip, ortaq mámilege kelipti. Qurmanǵazy atyndaǵy Oral saz kolledjin akterlik sheberlik jáne rejıssýra mamandyǵy boıynsha bitirgen Jandos ta óz isine jan-tánimen berilgen eken. «Jas talap»-qa kelgen balalardyń ónerin ushtap, az ýaqyt ishinde sahna ujymyna aınaldyryp jibergen.
– Karantınniń áseri shyǵar, sol kezderi áleýmettik jeli erekshe belsendi damydy. Ásirese YouTube arnasynan qazaqsha kontent izdeýshiler kóp boldy. «Jas talap» óner-bilim ortalyǵyndaǵy «Akterlik sheberlik», «Jas vıdeobloger» jáne «Kompıýterlik grafıka» úıirmeleri ózara toǵysyp, balalar kınosyn túsirýge kiristik, – deıdi Ernar.
Jastalaptyqtardyń alǵashqy beıneónimi – «8a» dep atalady. Bul – qyzyǵy men shyjyǵy qatar júrip jatqan bir synyptyń oqıǵasy. «Serıaldyń ataýyn yrymdap ádeıi osylaı aldyq: 8 sany – sheksizdiktiń belgisi, «a» árpi – álipbıdiń basynda tur. Osylaısha, «Jas talap»-tyń ǵumyry taýsylmasyn, árdaıym alda júreıik» dep bastap kettik», deıdi Jandos.
Bir qyzyǵy, kıno túsirý úshin mektep tabý qıyn boldy. О́ıtkeni mektep ǵımaratynyń bári karantınge jabylǵan. Áıteýir retin taýyp, kelisip, túsirilim jumysy bastalǵan. Mine, qyzyq! «8a» fılmi alǵashqy serııasynan-aq kórermen kóńilinen shyqty! Júzdegen pikir jazylǵan. Búginde dál osy serııany qaraǵan adam sany 121 myńnan asypty.
Mine, eki jylǵa jetpeıtin ýaqyt ishinde «Jas talap» óner-bilim ortalyǵy onǵa jýyq beıneónim túsirip, kórermen nazaryna usyndy. Eń bastysy, bul fılmder – bastan aıaq otandyq ónim: ssenarııin jazýshy da, oınaǵan akterleri de, túsirýshiler de, rejısser de – jastalaptyqtar.
– «Kilt» degen qoıylym qoıyp, №38 mektep-gımnazııada óner kórsettik. Tárbıesi qıyn balalar jóninde «Qatelik» degen fılm túsire bastadyq. Vıdeoblogerlermen «Qadam» degen qoıylym túsirdik. «Bizdiń klass» atty veb-serıaldy telefonmen túsirip júrmiz. О́z kúshimizdi baıqap, kóńilge senimdilik ornaǵan soń respýblıkalyq deńgeıdegi sharalarǵa shyqtyq, – deıdi Ernar Jaqsybaev.
Osylaısha, Oral qalasynda qurylǵan shaǵyn ǵana «Jas talap» óner-bilim ortalyǵy ujymy bıylǵy naýryz aıynda Shymkent qalasyna, jazda Qyzylordaǵa jol tartty. Shymkenttegi saıysqa oraldyq 11 óren telefonǵa táýeldi bolyp qalǵan balanyń ata-anasyn tyńdamaı, dostarynan ajyrap qalyp kórgen qıyndyǵyn, qalypty ómirge qaıta oralýyn somdap shyqqan. Dál búgingi kúnniń hıkaıasy emes pe?! Dál osy «Music Drive» óner baıqaýynda úıirme múshesi Bekarys Baqtyǵalı poezııalyq shyǵarmany mánerlep oqý saıysynan 1-oryndy jeńip alǵan.
Qyzylorda qalasynda A.Toqmaǵambetov atyndaǵy mádenıet saraıynda ótken «Jibek joly» birinshi respýblıkalyq balalar men jasóspirimder shyǵarmashylyq baıqaýynda da «Jas talap» ortalyǵynyń ujymy «Akterlik sheberlik» baıqaýynan júldeli úshinshi oryndy jeńip aldy. Al Eraly Qanǵalı mánerlep oqý saıysynan bas júlde alyp, Almaty qalasyna joldama jeńip alǵan. Bekarys Baqtyǵalı men Saıda Aqqoban júldeli birinshi orynǵa shyqqan.
Mine, osyndaı jetistikterden keıin jastalaptyqtar Oralda tanymal juldyz bolyp keledi. Qazir olardy mektepterge, kitaphanalarǵa jıi kezdesýge shaqyrady. «Jazǵy demalys kezinde bizdiń balalardy oqýshylar lagerlerine tegin demalýǵa shaqyryp júrdi. Bul eki jaqqa da tıimdi: biz birer kún demalyp júrip, sol lagerdiń tynys-tirshiligi týraly beınerolıkter túsiremiz, áleýmettik jelide jarnama jasaımyz», deıdi Ernar.
Jaqynda «Jas talap» stýdııasy túsirgen tuńǵysh tolyqmetrajdy fılmniń tusaýy kesilmek. «Qolǵanat» dep atalatyn bul fılmde akterlik sheberlik úıirmesine qatysatyn barlyq ul-qyz qamtylǵan. Hadısha Bókeeva atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq qazaq drama teatrynyń ártisteri de qolushyn bergen. Alǵashynda fılm jastalaptyqtardyń óz kúshimen bastalsa, keıin oblystyq halyq shyǵarmashyly ortalyǵy qoldaý kórsetti. Uzaqtyǵy bir saǵattaı bolatyn fılmniń tusaýkeser saltanaty da óner janashyry Máýlet Jubatov bastaǵan halyq shyǵarmashylyǵy ortalyǵynyń uıymdastyrýymen ótpek.
– «Qolǵanattyń» ssenarııin alty aı jazdym. Jalpy, túsirilýimen qosqanda 18 aıdaı ýaqyt ketti. Dál qazir taǵy bir fılmniń jobasyn jasap jatyrmyz. Jyldyń sońyna deıin túsirip, kórermenge usynyp, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jarııalaǵan Balalar jylyn ádemi qorytyndylasaq degen josparymyz bar, – deıdi Jandos Baqtyǵalıev.
Búginde smartfon men áleýmettik jeli – úlken-kishiniń ajyramas serigine aınalǵany shyndyq. Sondyqtan ony jónimen qoldanyp, jaqsy maqsatqa paıdaǵa asyrǵan jón ǵoı. Oraldyq «Jas talap» óner-bilim ortalyǵy dál osy jumysty sátti atqaryp júr der edik.
Batys Qazaqstan oblysy