• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 21 Qazan, 2022

Túrkilik rýhty shalqytqan kesh

354 ret
kórsetildi

Kóktem men jazǵa qaraǵanda qońyr kúz túrli-tústi kórinedi. Onyń boıynda kóktemniń de, jazdyń da qasıetteri bar. Sol sııaqty Astananyń keshi de ár tústi, ár tarapty. Bir shette opera men balet qoıylyp jatsa, ekinshi jaǵynda Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsertte» áldebir konsert, keshter ótip jatady. Sonyń birine ótken seısenbiniń keshinde kýá boldyq. «Turan» folklorlyq-etnografııalyq ansambli «Qazaqkonsertte» «Folk&Symphony» atty kesh berdi.

Ansambldiń aty aıtyp tur, bul qazaq ónerin ǵana emes, Túrki áleminiń rýhyn mýzykamen tanytyp júrgen top. «Ertede Túrkistandy Turan desken, Tu­randa er Túrigim týyp-ósken» demeı me Maǵjan? Demek Turan – kúlli Túrki álemi. Onyń baı murasyn, otty kúılerin dombyra men qobyzda, jetigen, sazsyrnaı men sybyzǵy, taǵy basqa ulttyq aspaptarda, zamanaýı nusqada tyńdaý ǵajapqa qaldyrady. О́zgeshe kúıge bólep, kókeıge kósh­­­­peliler órkenıetiniń rýhyn qondyrady. Mýzy­kanyń tili ejik­tep túsindirýdi qajet et­peıtin tilsiz til. Sondyqtan atalǵan an­sambl oryndaýyndaǵy kúı-áýen­der Turan topyraǵynda óngen bizge tóltýma, al sheteldikterge tańsyq. О́tken zamannyń ózinde Maǵjan «Turandy maqtamaımyn tipti tekke, onsyz da Turan málim talaı shetke» degenindeı, bizdiń ansambl búginde shetelderde kóbirek tanymal. Osy ýaqytqa deıin 70-ten astam elde 600-den astam konsert bergen turandyqtar keshin túrki jurttaryna tanymal noǵaı jyraýy Arslan Sul­tanbekovtiń «Dombyra» týyndysymen ashty. Kompozısııanyń ózeginen joıqyn rýh, alapat sezimder tasqyny qylań beredi. Osyǵan japsarlas oryndalǵan «Búrkitti» de álgindeı rýhtaǵy dúnıe dep qabyldadyq. Qazaqtyń qylqobyzy qasqyr bop ulyǵanyn, aqqý bop suńqyldaǵanyn estigen edik. Bul joly búrkitteı shań­qyldap shyǵa kelgende jáne oǵan daýylpaz syndy aspaptar qosylǵanda, jigerlendirmeı qoımaıdy. Qııalyńa qyrannyń qanatyn berip ushyrady.

Áıgili Ketbuqanyń «Aqsaq qulan» kúıiniń 20-ǵa jýyq nusqasy bar. Bir-birine etene bári. «Turan» ansambli ony ózderinshe qubyltyp, kúı ańyzyn jaǵalata otyra oryndaıdy eken. Daýylpaz, dabyl syndy rýh kóteretin aspaptar úni qaptaldas shyǵady. Ansambl qazaqtyń ulttyq aspaptarynyń kóbiniń daýysyn ornymen sa­baqtastyra alǵandyǵymen de erekshelenedi. Bul rette kemi joq. Máselen, úsh ishekti dombyra men jetigen, sybyzǵy men sazsyrnaı qalaı qabyssa, uryp oınalatyn ulttyq aspaptar men shańqobyz, taıtuıaq ta dombyra men qobyzdyń únin odan saıyn rýhtandyryp jiberedi. Al sahnany tutasymen alyp turǵan úlken ekranda júrip jatqan beıneler tipten ǵajap áser syılaıdy.

Budan bólek ansambl E.Rah­madıev atyndaǵy memlekettik akademııalyq fılar­monııanyń sım­fonııalyq orkestrimen birigip birneshe shoqtyqty týyndylardy sátti oryndaı aldy (dırıjeri – Erlan Nur­tazın). Olarmen birlese Aqtoty Raıym­qulovanyń «Tolǵaý», «Qazaq eli», «Dala syry» atty kompozısııalaryn oınap shyqty. «Qara jorǵaǵa» kelgende dırıjer ıyǵyn qomdap bılep ketkende, tyńdar­man turyp qol soqty. Konserttiń qalaı ótip, aıaqtalǵanyn osydan-aq paıymdarsyz, endeshe.

Sońǵy jańalyqtar