Otandyq óndiristi qoldaý mańyzdy. «Alystan arbalaǵansha, jaqynnan dorbala» degendeı, elimizde jasalǵan ónimder sapamen birge tasymal máselesin sheshedi, al tasymaldyń tıimdiligi ónimniń baǵasyna áser etetini belgili. Iаǵnı jergilikti ónimniń ótimdiligi naryqtaǵy basty qajettilik bolyp sanalatyn únem men paıda turǵysynan utymdy bolary anyq.
Aqtaýdaǵy «Shyny plastıkalyq qubyrlar zaýyty» JShS 2003 jyly «Mańǵystaýmunaıgaz» AQ qajettiligin qamtamasyz etý úshin salynǵan zaýyt bolatyn. Alaıda araǵa bir jyl salyp óz aldyna irgeli zaýyt bolyp qaıta quryldy. О́ndiristik áleýeti zor Mańǵystaý óńirinde shıkizat óndirip qana qoımaı, túrli kásiporyndardy órkendetý óte mańyzdy, ásirese óndiriske qoldaý kórsetý baǵytyndaǵy kásiporyndardyń sapaly ónimi suranysqa ıe bolýy qajet. Sondyqtan «Shyny plastıkalyq qubyrlar zaýyty» JShS qazaqstandyq naryqta básekege qabiletti, sapasy men senimdiligi jaǵynan úzdik úlgilerden kem túspeıtin, tutynýshylardyń talaptaryna jaýap beretin ónimdi turaqty óndirý men satýdy qamtamasyz etýdi strategııalyq maqsaty etip qoıdy.
Kásiporyn Qazaqstandaǵy munaı men gaz óndiristeri jáne sharýashylyq-turmystyq qajettilikterge arnalǵan túrli dıametrli, naqtyraq aıtsaq, jumys dıametri 63-ten 500 mm-ge deıin, jumys qysymy 30-dan 152 atm-ǵa deıin tózimdi shyny talshyqty qubyrlar óndiredi.
Ádette plastık buıymdarǵa qaraǵanda temirden jasalǵan quraldar áldeqaıda sapaly, shydamdy bolyp keledi degen túsinik bar. Temirdiń tózimdiligi talassyz. Alaıda mamandardyń aıtýynsha, keı jaǵdaılarda plastıktiń de ózindik artyqshylyqtary bolady. Mysaly, shyny talshyqty qubyrlardyń temir qubyrlardan artyqshylyǵy retinde qyzmet etý merziminiń uzaq merzimge – 25 jylǵa deıin tótep beretindigi, totyǵýǵa qarsy 100% qorǵanysy, hımııalyq agressıvti ortalarǵa jáne parafındik shógindilerge tózimdiligi, qubyrlardyń salmaǵynyń jeńildigi jáne qurastyrýdyń ońaılyǵy aıtylady.
– Munaıly Mańǵystaýdaǵy ken oryndarynda jáne elimizdiń ózge óńirlerinde búginge deıin bizdiń zaýyttan shyqqan shyny talshyqty qubyrlar 4 650 shaqyrymnan astam jerge tóselip, munaıshylar osy jyldar ishinde bolat qubyrlarmen salystyrǵanda shyny talshyqty qubyrlardyń artyqshylyǵy kóp ekenine kóz jetkizdi. Kompanııamyz shyǵarǵan shyny talshyqty qubyrlardy elimizdiń ken oryndarynda paıdalaný mıllıardtaǵan qarjy únemdeýge jol ashady. Al qubyrlardyń sapasy uzaq merzimdi qoldanysqa kepildik beredi. Bul kepildikterdiń kilti – zamanaýı tehnologııalardy, jańartylǵan qural-jabdyqtardy paıdalaný, ulttyq standart talaptaryna sáıkestik jáne joǵary sapaly shıkizat, – deıdi zaýyt basshysy A.Aıtqulov.
Metall qubyrlardy shyny talshyqty qubyrlarǵa aýystyrý ken oryndaryndaǵy qubyrlar apatyn azaıtýmen birge ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartady. Osy údeden tabylý úshin kásiporyn basshylyǵy sapa máselesin basty nazarda ustap keledi. 2010 jyldan bastap zaýytqa sapa menedjmenti, qorshaǵan orta menedjmenti jáne eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý menedjmentiniń ıntegrasııalanǵan júıeleri, 2018 jyldyń mamyr aıynan bastap eńbekti qorǵaý jáne qaýipsizdikti basqarý júıesi engizildi. 20 jylǵa jýyq tarıhy bar kásiporyn zaýytta óndiriletin qubyrdy tolyq qurastyrýǵa qajetti barlyq fıtıngtermen qamtamasyz etedi. 2019 jyly zaýyt ónimderi óndiristiń óńdeýshi sektoryndaǵy «Qazaqstannyń úzdik taýary» atanyp, seriktestik «Sapa úzdigi» bolyp tanyldy. Bul kásiporynnyń árdaıym sapa máselesin basty nazarda ustaıtynynyń dáleli.
Qazirgi tańda kásiporynnyń ónimdiligi jylyna 590 sharshy metr qubyrdy quraıdy. Suranysty qanaǵattandyrý maqsatynda kásiporyn óndiristi keńeıtý baǵdarlamasymen jańadan seh salyp jatyr. Bul sehta dıametri 100 mm shyny talshyqty qubyrlardy óndirý josparlanǵan. Zaýyt 250-ge jýyq adamdy jumyspen qamtyp otyr. Jumysqa negizinen jaqyn mańdaǵy aýyl turǵyndary ornalasady, qazir zaýyt jumysshylarynyń 57 paıyzy – Munaıly jáne Túpqaraǵan aýdandarynyń turǵyndary. Seriktestik basshylyǵynyń aıtýynsha, jumysshylar ómirine nazar aýdarý umyt qalǵan joq. Úzdik jumysshylar men ınjener-tehnıkalyq qyzmetkerlerdi marapattap, jumysshylardy tegin tamaqpen, aýyz sýmen qamtıdy, ujymdyq shart aıasynda materıaldyq kómek kórsetiledi, ataýly merekelerge syıaqy beriledi. «Shyny plastıkalyq qubyrlar zaýyty» JShS óz qarajaty esebinen jańadan qabyldanǵan qyzmetkerlerdi oqytyp, qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrýdy jolǵa qoıǵan.
Naryqtyń óz zańy men talaby bar – sapa, únem, tıimdilik. Otandyq ónimdi qoldaný tutynýshyǵa osy úsh qajettilikke qol jetkizýge múmkindik beredi. El ekonomıkasyn kóterýde óz kásiporyndarymyzdyń, óndirýshilerimizdiń orny zor. Sondyqtan aýqymdy óndiriske úlken maqsatpen úlesin qosyp, aldyna bıik josparlar qoıǵan shaǵyn ujymnyń jumysy – Qazaqstan ekonomıkasyna qosylǵan zor kómek. Sondyqtan otandyq ónimdi qoldaý – eldi qoldaý bolmaq.
Mańǵystaý oblysy