Almatadaǵy Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǵylymı-zertteý ınstıtýtyna Izraıldiń Tel-Avıv Endokrınologııa, metabolıkalyq aýrýlar jáne dıabetologııa ınstıtýtynyń basshysy, professor Evgenıı Moshkovıch keldi. Endokrınologııa salasynyń bilgir sarapshysy osy saparynda elimizdiń ár aımaǵynan kelgen endokrınologter úshin «Endokrınologııa salasyndaǵy dıagnostıka men emdeýdiń zamanaýı standarttary» sheberlik dárisin ótkizdi.
«Endokrınologııa, ásirese qant dıabeti qazir jahandyq turǵydaǵy ózekti máseleler qatarynda. Qaı elde bolsyn qant dıabetimen aýyratyndardyń kórsetkishi kóterilip barady. Búkil álemde onyń zardabyn 530 mln-nan astam adam kórip otyr. Shamamen bul jer betindegi 20-79 jas aralyǵyndaǵy turǵyndardyń 10%-yn quraıdy», dedi KIAǴZI basqarma tóraıymy Roza Qýanyshbekova.
Bul – birinshi kezekte, adamzattyń ómir saltynyń túbegeıli ózgerýinen týyndap otyrǵan másele. Statıstıkalyq málimetterge sáıkes, balalar men jasóspirimder arasynda da qant dıabetiniń asqynýynan bolatyn ólim-jitim kóbeıgen. 2025 jylǵa qaraı qant dıabetine shaldyqqan naýqastardyń sany 2 esege artady degen boljam jasalyp otyr. Qant dıabeti – soqyrlyq, búırek jetkiliksizdigi jáne ınfarkt pen ınsýltke dýshar etetin negizgi keselderdiń biri.
«Memleketter arasyndaǵy tájirıbe almasý mamandardyń bir-birinen ozyq tájirıbelerdi úırenýge múmkindik beredi. Qazaqstanda dárigerlerdi oqytýǵa jáne qant dıabetimen aýyratyn naýqastardy álemdik standarttarǵa sáıkes emdeýge múmkindik beretin ozyq medısınalyq preparattarmen qamtamasyz etýge qarajat bólinedi», deıdi E.Moshkovıch.
Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI endokrınologııa kafedrasynyń meńgerýshisi Laýra Danıarova Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Dıspanserlik naýqastardyń elektrondyq tirkeliminiń derekterine sáıkes, Qazaqstanda qant dıabetimen aýyratyn 400 myńnan astam naýqas tirkelgenin málimdedi. Naýqastardyń basym kópshiliginde, ıaǵnı 95%-ynda 2 tıpti qant dıabeti jasy men ómir saltyna nemese basqa da qaýip faktorlaryna baılanysty paıda bolǵan aýrý. Maman dıabetaldy aýrýyn anyqtaýdyń da mańyzyn atap ótti.
Aqtaý qalasynan kelgen endokrınolog Sáýle Ýrazalına atalǵan semınardyń qant dıabetin, ásirese balalar men jasóspirimderdegi aýrýdy emdeý, aldyn alý, sondaı-aq medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómekti uıymdastyrý isi talaı máseleni sheshýge septesetinine senimdi.
Sheberlik dárisinen ótýge kelgen dárigerler endokrınologııa kafedrasynyń bólimshesin aralap, kúrdeli klınıkalyq jaǵdaılardy talqylady.
Endokrınologııadaǵy dıagnostıka men emdeýdiń zamanaýı tásilderin meńgerýge jınalǵan Astana, Aqtaý, Aqtóbe, Atyraý, Semeı, Taraz, Shymkent, Almaty qalalarynyń endokrınologteri «BMSK deńgeıinde 2 tıpti qant dıabetiniń alǵashqy profılaktıkasy», «Júrek-qan tamyrlary patologııasy jáne qant dıabetinen zardap shegetin pasıentterdi baqylaýda ustaýdyń proaktıvti tásili», «Búırek ústi beziniń jetkiliksizdigi», «Qalqansha beziniń gıpofýnksııasy jáne júktilik», «Gıpertıreoz jáne júktilik», «Osteoporoz: dıagnostıka men emdeýdiń zamanaýı tásilderi» sııaqty taqyryptardy talqylady.
ALMATY