Qazaqstanda «Jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jaǵdaıynda qaldyqtardy basqarý júıesin qalaı damytýǵa bolady? Elimizde jasyl ekonomıkany damytýdyń osy jáne ózge de ózekti máseleleri L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde ótken halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııada talqylandy.
Forýmnyń taqyryby – «Jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jaǵdaıyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń ornyqty damýy: Eýropalyq Odaq elderiniń tájirıbesin qoldaný». Konferensııa jumysyna 9 eldiń sarapshylary qatysty.
Halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa aıasynda 7 taqyryptyq seksııa ótti. Otandyq jáne sheteldik sarapshylar «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jaǵdaıynda ekonomıkanyń energııa syıymdylyǵyn tómendetý, zańnamanyń quqyqtyq normalaryn ekologııalandyrý, ekologııalyq týrızmdi damytý perspektıvalary, «jasyl» arhıtektýrany qalyptastyrý, «jasyl qarjy quraldarynyń» múmkindikteri, «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jaǵdaıynda kadrlar daıarlaý, qaldyqtardy óńdeý júıesi sekildi máseleler tóńiregindegi oı-pikirlerimen bólisti.
Bıyl L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Qazaqstan-Polsha «Jasyl ekonomıkany zertteý ortalyǵy» ashylǵan bolatyn. Ýnıversıtet ǵalymdary sheteldik áriptesterimen birlesip asbestti qaıta óńdeý jáne kádege jaratý boıynsha ǵylymı jumystar júrgizgen. Zertteý qorytyndysy boıynsha ulttyq ýnıversıtette Qazaqstanda quramynda asbest bar qaldyqtardy kádege jaratý máseleleri boıynsha monografııa tanystyryldy. Ázirlemelerdiń nátıjeleri boıynsha patent alý josparlanýda.
– «Jasyl ekonomıka» máseleleri jahandyq sıpat alǵan jáne onyń damýy elimizde úlken mánge ıe. Inklıýzıvti «jasyl damý» tujyrymdamasy Qazaqstan úshin erekshe mańyzdy. О́ıtkeni onda ornyqty ekonomıkalyq ósýge, jańartylatyn tabıǵı kapıtalǵa jáne damyǵan adamı jáne áleýmettik kapıtalǵa basa nazar aýdarylady, – deıdi Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń ǵylym, kommersııalandyrý jáne ınternasıonaldandyrý jónindegi prorektory Janna Qurmanǵalıeva.
«Jasyl ekonomıkany» damytýdyń mańyzdy aspektileriniń biri – «jasyl ekonomıkaǵa» kóshý jaǵdaıynda kadrlar daıarlaý. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi apparatynyń basshysy Bolat Tókejanovtyń aıtýynsha, Qazaqstanda 30 joǵary oqý ornynyń bazasynda «Ekologııa», «Qorshaǵan orta», «Tirshilik qaýipsizdigi jáne qorshaǵan ortany qorǵaý» sııaqty bilim berý baǵdarlamalary boıynsha kadrlar daıarlanýda.
– Búginde joǵaryda atalǵan baǵyttar boıynsha 6 myńnan astam adam bilim alyp jatyr. 2022 jyly 2,5 myń ekologııa mamany daıarlandy. Ekologııa salasyndaǵy bilim berý baǵdarlamalarynyń tiziliminde jańa ınnovasııalyq bilim berý baǵdarlamalary, onyń ishinde EUÝ engizildi. Jasyl ekonomıka boıynsha birqatar pán qarastyrylǵan. Sondaı-aq Indýstrııa 5.0 talaptaryn eskere otyryp, otandyq joǵary oqý oryndary birtindep salalyq mamandandyrýdan alshaqtaı bastady jáne búgingi eńbek naryǵynyń trendi bolatyn dısplınaralyq baǵdarlamalarǵa kóshe bastady, – deıdi B.Tókejanov.
Konferensııada sondaı-aq «jasyl ekonomıka» salasyndaǵy sheteldik sarapshylar «ASTWA» JShQ bas dırektory Stanıslav Lýnevskıı, Belostoktaǵy qarjy jáne menedjment ýnıversıtetiniń professory, EUÝ qurmetti professory Edýard Hoschılovıch, Belostok tehnıkalyq ýnıversıtetiniń (Polsha) qarjy jáne menedjment joǵary mektebiniń rektory Mıkolaı Tomýlevıch, medısına joǵary mektebiniń kansleri (Polsha) Maýrıssıo Akkıarı, Fızıka kafedrasynyń qaýymdastyrylǵan professory, Mılano Bıkokka ýnıversıteti (Italııa) «Qorshaǵan ortany taldaý jáne aqparattyq tehnologııalar» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory (Germanııa) Volfram Sharf jáne basqalar sóz sóıledi.
Konferensııa jumysyna Polsha, Italııa, Slovakııa, Túrkııa, Belarýs, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Grýzııa jáne Reseıden kelgen sheteldik sarapshylar, sondaı-aq Qazaqstan ǵalymdary, mınıstrlikter men vedomstvolardyń, bıznes-qurylymdardyń qyzmetkerleri, ǵylymı qyzmetkerler, ǵalym-ekonomıster, ekologter, energetıkter, ekonomıkalyq joǵary oqý oryndarynyń doktoranttary men bıznes-mektepterdiń tyńdaýshylary qatysty.
Aıta ketý kerek, osy jyldyń 21 qazanynda el Prezıdenti «Jahandyq jasyl ósý ınstıtýtyn qurý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Qazaqstannyń kelisimge qosylýy jahandyq jasyl ósý ınstıtýtyna kirgen eldermen jahandyq jasyl ósý salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa múmkindik beredi.