Qazyna túsimi azaımaıdy

Álıhan Smaıylov qazan aıynda KQK-da jyljymaly eki aılaq qondyrǵysyn jóndeýdi aıaqtaý josparlanǵanymen, aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty bul jumystar toqtatylǵanyn atap ótti.

«Aldaǵy eki-úsh kúnde №1 jyljymaly qondyrǵy jóndeledi dep oılaımyn. Birden ekinshi qurylǵyny jóndeý bastalady. Ol boıynsha jumystardy eki-úsh aptada aıaqtaý kózdelgen», dedi Premer-Mınıstr.

Onyń aıtýynsha, osyǵan qaramastan bıýdjetke túsetin túsimder tómendemeıdi.

«Bıyl munaı sektorynan Ulttyq qorǵa 3,9 trln teńge túsedi dep josparlan­ǵan bolatyn. 10 aıdyń qorytyndysy bo­ıynsha bul jospar trıllıon teńgege asyra oryndalyp jatqanyn kórip otyrmyz», dedi Á.Smaıylov.

Úkimet basshysynyń aıtýynsha, res­pýb­lıkalyq bıýdjet boıynsha da osyn­­daı jaǵdaı baıqalyp otyr: túsim 1,8 trln teńgeni quraıdy dep josparlansa, 10 aıdyń qorytyndysy boıynsha 1,4 trln teńge túsken.

«Álemdik munaı naryqtarynda qalyptasyp jatqan baǵalar men konıýnktýra arqyly munaı-gaz sektorynan Ulttyq qorǵa jáne respýblıkalyq bıýdjetke túsetin barlyq túsim tolyq kólemde kútilýde», dedi Premer-Mınıstr.

Sonymen qatar ol qazirgi ýaqytta Úkimet Grýzııa, Ázerbaıjan, О́zbekstan, Qytaı jáne basqa elder arqyly munaı tasy­ma­lyn ártaraptandyrý boıynsha Jol kar­tasyn iske asyryp jatqanyn atap ótti.

«Atalǵan barlyq baǵyt boıynsha munaı eksportynyń áleýetin keńeıtý jáne arttyrý boıynsha jumystar júr­gizi­lip jatyr. Kórshi elderdegi áriptes­teri­­miz tarapynan tolyq túsinistik pen qoldaý bar. Olar ózderiniń tranzıttik múm­kin­dikterin usynýǵa, osy máseleler bo­ıynsha Qazaqstanmen yntymaqtasýǵa daıyn», dep túıindedi Á.Smaıylov.

Atap aıtqanda, 2023 jylǵy 1 qań­tar­dan bastap Qazaqstannan «Baký – Tbılısı – Jeıhan» munaı qubyry arqyly 1,5 mln tonna munaı tasymal­daý týraly ýaǵ­dalastyq bar. Bul kólemdi odan ári 6-6,5 mln tonnaǵa deıin ulǵaıtý pysyqtalýda.

Sondaı-aq Parlament Senatynda ótken brıfıng barysynda Álıhan Smaıylov elimizdiń kásiporyndarynda ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý týraly suraqqa jaýap berdi.

Á.Smaıylov ónerkásiptik nysandarda oryn alyp jatqan qaıǵyly oqıǵalar men tótenshe jaǵdaılarǵa Úkimet tıisti nazar aýdaryp otyrǵanyn aıtty.

«ArselorMıttal Temirtaý» kompanııasyna qatysty aıtatyn bolsaq, onyń ıeleri tarapynan jasalǵan barlyq is-áreketterge nemese áreketsizdigine quqyq­tyq baǵa beriledi», dedi ol.

Premer-Mınıstr Úkimet osy baǵyt­ta birqatar qosymsha shara qabyl­daıtynyn atap ótti.

«Qazir osy salany retteýdi jetildirý bo­ıyn­sha zańnamaǵa qosymsha normalar daıyn­dalyp jatyr. Atap aıtqanda, osyndaı óner­kásiptik óndiristerdiń menshik ıeleri men basshylarynyń jaýapker­shiligi arttyrylady. Sondaı-aq memleket tarapynan baqylaý sharalary kúsheı­tiledi», dedi Á.Smaıylov.

Onyń aıtýynsha, mundaı kompa­nııa­lardyń jańǵyrtý men tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýdy jyldyq jıyntyq tabys­tyń keminde 1%-y deńgeıinde qar­jy­landyrý mindetin zańnamalyq turǵy­dan bekitý usynyldy.

«Budan basqa, jańa tehnologııalardy eske­re otyryp, ónerkásiptik qaýipsiz­dikke qo­ıy­latyn barlyq talap qaıta qaralady. Osy jáne basqa da qosymsha normalar py­syq­talyp jatyr», dedi Premer-Mınıstr.

Máselen, Ákimshilik quqyq buzýshy­lyq týraly kodekske, Qylmystyq jáne Kásip­­kerlik kodeksterge, sondaı-aq «Aza­mat­tyq qorǵaý týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý josparlanýda.

Á.Smaıylov respýblıkada zańnamaǵa sáıkes jyl saıyn tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýdyń jıyntyq jospary ázirlenetinin aıtty.

«Bıyl 2,5 myń tehnıkalyq qurylǵy­ny aýystyrý jáne 100-den astam tehno­logııalyq jelini jańartý kózdelgen. Bul baǵyttaǵy jumystar da kúsheıtiledi», dep túıindedi ol.