Alys ta jaqyn Makedonııa

Elimizdiń Ulttyq ekonomıka mınıstri, Qazaqstan-Makedonııa úkimetaralyq komıs­sııasynyń teń tóraǵasy Álibek Qýan­tyrov­tyń aıtýynsha, Soltústik Make­donııa Respýblıkasy Qazaqstannyń senimdi jáne uzaq merzimdi syrtqy ekono­mıkalyq seriktesi bolyp sanalady.

– Biz úkimetaralyq komıssııanyń qyz­metin bastaı otyryp, ekijaqty qaty­nastar tarıhynyń jańa kezeńin ashtyq. Elder arasynda normatıvtik-quqyqtyq baza quryldy, saýda-ekonomıkalyq ynty­maqtastyq týraly, ınvestısııalardy ózara kótermeleý jáne qorǵaý týraly, qosar­lanǵan salyq salýdy boldyrmaý týraly negizgi ekonomıkalyq kelisimder jasaldy, – dedi mınıstr úkimetaralyq komıssııanyń birinshi otyrysynda.

Á.Qýantyrov Qazaqstan syndarly dıa­logti nyǵaıtýǵa jáne Soltústik Make­do­nııa­men praktıkalyq ózara is-qımyldy keńeıtýge daıyn ekenin aıtty.

– Taýar aınalymynyń kólemin ulǵaıtý jáne jetkiziletin ónim tizimin keńeıtý boıyn­sha jumysty odan ári jalǵastyrý qajet. Qazirgi ýaqytta bizdiń aldymyzda ınvestısııalar men birlesken óndirister salasyndaǵy yntymaqtastyqty jandandyrý boıynsha mańyzdy mindet tur, – dedi vedomstvo basshysy.

Bul rette Qazaqstan Soltústik Makedo­nııa­nyń kólik ınfraqurylymy men týrızmdi damytý jónindegi tájirıbesin zerdeleýge múddeli.

Mınıstr óz sózinde «Astana» halyqara­lyq qarjy ortalyǵynyń jumysyna erekshe nazar aýdardy. AHQO aǵylshyn quqyǵy negi­zin­de jumys isteıdi. Búgingi tańda oǵan 1 624 kom­panııa tirkelgen, onyń 664-i – sheteldik.

– Qazaqstanda qolaıly ınvestısııalyq ahýal qalyptasty. Jeńildetilgen salyq rejimi qoldanylady, ulttyq zańnama­lar únemi jetildirilip otyrady jáne ınvestı­sııa­lyq jeńildikter paketi keńeıtilýde. Bizdiń strategııalyq mindetimiz – 2025 jylǵa qaraı sheteldik ınvestısııalar kólemin jylyna 30 mlrd dollarǵa deıin ulǵaıtý, – dep naqtylady Á.Qýantyrov.

Otyrys qorytyndysy boıynsha Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men Soltústik Makedonııa Respýblıkasynyń Ekonomıka mınıstrligi arasyndaǵy ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly Memorandýmǵa qol qoıyldy.

Soltústik Makedonııaǵa jumys sapary barysynda Ulttyq ekonomıka mınıstri birqatar ekijaqty kezdesý ótkizdi. Skope qalasynda Á.Qýantyrov Soltústik Make­donııa Assambleıasynyń (Parlament) Tór­aǵasy Talat Djaferımen kezdesti. Kez­desý barysynda saýda-ekonomıkalyq yntymaq­tastyq máseleleri, onyń ishinde ınvestısııalardy ózara yntalandyrý jáne qorǵaý baǵyttary talqylandy. Taraptar Qazaqstan men Soltústik Makedonııanyń kóptegen baǵyt boıynsha birlesken jobalardy iske asyrý úshin zor áleýetke ıe ekendigine senim bildirdi.

Sondaı-aq Ulttyq ekonomıka mınıstri Soltústik Makedonııa Respýblıkasy Pre­mer-mınıstriniń birinshi orynbasary, saıası júıe jáne qaýymaralyq qatynastar mı­nıstri Artan Grýbımen kelissózder júrgizdi. Taraptar ekijaqty yntymaqtastyqtyń keleshegin talqylady. Atap aıtqanda, turaqty ekonomıkany qalyptastyrý, bıznesti damytý, ınvestısııalardy tartý jáne «jasyl» ekonomıkany ilgeriletý máseleleri qozǵaldy.

Sonymen qatar mınıstr Tetovo qala­syn­daǵy tehnıkalyq-ónerkásiptik damý aımaǵyna bardy. Onda qazaqstandyq delegasııaǵa bul aımaqtyń artyqshylyqtary men múmkindikteri tanystyryldy. Munda 10 jyldyq salyq demalysy, qosylǵan qun sa­lyǵynan jáne taýarlardy ımport­taý kezinde kedendik bajdardan bosa­tý qa­rasty­ryl­ǵan. Negizgi baǵyttar – «ja­syl» energııa salasyndaǵy joǵary teh­no­lo­gııalyq jobalar.

Sonymen qatar jumys sapary barysynda Ulttyq ekonomıka mınıstri jergilikti Innovasııalar jáne tehnologııalyq damý qorynyń dırektory Festım Halılımen kezdesti. Qor jedeldetilgen tehnologııalyq damý jáne jańa jumys oryndaryn qurýdy qamtamasyz etý úshin shaǵyn jáne orta kásiporyndardy qoldaıdy. О́z kezeginde qazaqstandyq tarap sıfrlyq damý, venchýr­lyq qarjylandyrý, sondaı-aq startaptardy qoldaý boıynsha nátıjelerin usyndy. Makedonııalyq mamandar tájirıbe almasýǵa jáne ınnovasııalyq tehnologııalar salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa qyzyǵýshylyq bildirdi.

Eske sala keteıik, 2022 jylǵy qańtar-tamyz aılarynda Qazaqstan men Soltústik Makedonııa arasyndaǵy taýar aınalymy 8,9 mln dollardy qurady. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 7,8 ese joǵary.

Qazaqstannan Soltústik Makedonııaǵa baǵyttalǵan eksport osy jylǵy qańtar-tamyzda 73,6 ese ósip, 7,3 mln dollarǵa jetti. Eksporttyń ósýi metall buıymdary men zyǵyr tuqymdaryn jetkizýdiń artýymen baılanysty bolyp otyr.

Soltústik Makedonııadan Qazaqstanǵa baǵyttalǵan ımport 2022 jylǵy qańtar-tamyzda 55,1 paıyzǵa ósip, 1,6 mln dollardy qurady. Qazaqstanǵa ımporttalatyn negizgi taýarlar – dárilik zattar, kıim, jyljymaly quramnyń bólshekteri, plastmassadan jasalǵan buıymdar, oqshaýlanǵan symdar men kabelder.