Atyraý oblysynyń ekonomıkasyna ınvestısııa salýǵa nıetti elder qatary kóp. Sonyń dálelindeı, ótken aptada Eýropalyq odaqtyń Qazaqstandaǵy elshisi Kestýtıs Iаnkaýskaspen birge 11 eldiń elshisi keldi. Olardyń qatarynda Horvatııa, Bolgarııa, Portýgalııa, Nıderland koroldigi, Estonııa, Belgııa, Germanııa, Slovakııa, Fransııa, Ispanııa, Aýstrııa elderiniń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshileri bar.
Oblys ákimi Serik Shápkenovtiń málimetine qaraǵanda, bıylǵy qańtar-qyrkúıek aılary aralyǵynda Atyraý oblysynyń Eýroodaq elderimen syrtqy saýda aınalymy 14,4 mlrd dollarǵa jetken. Al eksport – 14,1 mlrd, ımporttyń úlesi 269,02 mln dollardy quraǵan.
– Eýropalyq odaq – elimizdiń basty ekonomıkalyq ári saýda seriktesiniń biri. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Atyraý oblysynda aýyl sharýashylyǵy, balyq sharýashylyǵy, densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salasyn damytý jóninde bergen tapsyrmasyna sáıkes Eýroodaq elderimen tyǵyz baılanys ornatýǵa, birlese jumys isteýge daıynbyz. О́ńirdegi arnaıy ekonomıkalyq aımaqta ınvestorlarǵa qolaıly jaǵdaı jasalyp otyr. Bolashaqta polıetılen jáne býtadıen óndirisin órkendetý jospary bar, – deıdi S.Shápkenov.
Eýroodaq elderiniń elshileri Atyraý oblysyndaǵy kólik-logıstıka salasyn jańǵyrtýǵa, ónerkásiptik ınfraqurylym men jasyl ekonomıkany damytýǵa ınvestısııa salýǵa qyzyǵýshylyq tanytty. Eýropalyq odaqtyń Qazaqstandaǵy elshisi K.Iаnkaýskastyń pikirine den qoısaq, mundaı kezdesý Qazaqstanmen yntymaqtastyqty damytýdy kózdegen memleketterdi jaqyndata túsedi.
– Árıne, bul – bir-birimizben ekonomıkalyq baılanysty jaqsartyp, tarıhymyz ben mádenıetimizdi tereń bilýge ashylǵan múmkindik. Eýroodaq quramyndaǵy eldiń bári qazirdiń ózinde Qazaqstannyń basty saýda seriktesine aınalyp otyr. Qazaq jerinde qazba baılyq mol. Jańǵyrmaly energetıkalyq resýrs salasynda úlken áleýet bar. Atyraý oblysyna alǵashqy saparymda Azııa men Eýropany jalǵaıtyn kópirdi kórýge asyqpyn. Eýroodaq elderi osy óńirge de ozyq tehnologııalardy ákelip, ınvestısııa salýǵa daıyn, – degen pikirin bildirdi K.Iаnkaýskas.
Máselen, Lıtva Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Gıntaýtas Vasıýlıstiń aıtýyna qaraǵanda, eki el arasynda dostyq, áriptestik qarym-qatynastyń býyny bekidi. Bıylǵy qańtar-tamyz aılarynda Atyraý oblysy men Lıtva arasyndaǵy syrtqy saýda aınalymy 232,5 mln dollardy quraǵan. Onyń ishinde eksport kólemi 231,1 mln dollarǵa, ımport 1,4 mln dollarǵa jetken.
Demek bul elaralyq baılanysty odan ári bekemdeı túsý úshin ózara tıimdi saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa múmkindik mol ekenin kórsetip otyr. О́ıtkeni mundaı baılanys yntymaqtastyq pen dostyq qarym-qatynasymyzdyń damýyna qosymsha serpin beretini daýsyz. Onyń ústine Atyraý oblysynda ınvestorlardyń ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrýyna qolaıly jaǵdaı jasalǵan.
Qoınaýy qazynaǵa toly Atyraý oblysymen seriktes bolýǵa Batys elderi ǵana emes, jekelegen provınsııalar da ynta tanytyp otyr. Solardyń qatarynda Túrkııadaǵy Mersın provınsııasy da bar. Munaıly óńirmen áriptestik baılanys ornatyp, alys-beris pen barys-kelisti jetildirýdi kózdep kelgen atalǵan provınsııadaǵy Mezıtlı aýdanynyń meri Neshet Tarhannyń málimetine súıener bolsaq, qazirdiń ózinde syrtqy saýda aınalymynyń kólemi 1,3 mlrd dollarǵa baǵalanyp otyr. Árıne, eksporttyń úlesi 1,3 dollardy qurasa, ımport – 15 mln dollar.
– Elimiz táýelsizdik alǵannan beri Túrkııamen aradaǵy dıplomatııalyq qatynas úzdiksiz damyp keledi. Atyraý oblysynda túrik kásipkerleri birneshe jobany sátti júzege asyryp otyr. Degenmen aýyl sharýashylyǵy, týrızm men mádenıet salasyndaǵy baılanysty bekemdeı túsýge bolady. Ekonomıkalyq áleýeti joǵary bizdiń oblysta munaı-hımııa salasyn órkendetýdiń naqty qadamy jasaldy. Osy oraıda polıetılen men propılen óndirisinde túrik bıznesmenderimen birlese jumys isteýge bolady, – deıdi S.Shápkenov.
Reseı Federasııasynyń quramyndaǵy Bashqurtstan Respýblıkasynyń kompanııalary atyraýlyq áriptesterimen iskerlik baılanysty jandandyrýǵa yntaly. Máselen, «OILTIM kompanııa» JShQ quryltaıshysy ári bas dırektory Vladımır Lavrov, atalǵan kásiporynnyń damý jónindegi dırektory Radık Halıtov pen Bashqurtstan Respýblıkasynyń elimizdegi «Kongress-bıýro» AQ ókili Oral Aznabaev atyraýlyq kásipkerlermen seriktes bolýǵa nıet bildirdi. Bul kompanııa basshylary qazaqstandyq munaıshylarǵa ken ornyn mobıldi jaıǵastyrý jobasyn usyndy. О́ıtkeni kez kelgen ken ornyn 2-3 aıda tolyǵymen jabdyqtaýǵa bolady.
– Bizdiń baı tájirıbemiz bar. О́z jobamyzdy usynýmen birge tapsyrystardy jergilikti kásiporyndarǵa ornalastyrý nusqalaryn qarastyra alamyz. Ásirese «Atyraýneftemash» zaýytynyń aýqymy men múmkindigine tánti boldyq. Jaqyn arada kompanııa ókilderi qajetti jabdyqqa tapsyrys berý úshin zaýytqa qaıta keledi. Biz uzaqmerzimdi yntymaqtastyq ornatýdy kózdep otyrmyz, – deıdi R.Halılov.
Atyraý oblysy