Jańa basshynyń alǵashqy jumys kúni

О́ńir kásipkerleriniń konferensııasyna qatysýdan bastalyp, kókeıtesti máselelerdi ashyq talqylaýǵa, ózara is-qımyl memorandýmyna qol qoıýǵa ulasty. Oblystyń jańadan ta­ǵaı­yn­dalǵan ákimi Erik Sultanov alǵashqy jumys kúnin orta jáne shaǵyn bıznes ókilderimen kezdesýge arnady. Jergilikti kásipkerlerdiń konferensııasynda sóılegen sózinde aımaq basshysy Elbasynyń shaǵyn jáne orta bıznesti Qazaqstandy ındýstrııalyq jáne áleýmettik jańǵyrtýdyń basty quralyna aınaldyrý talabyn qoıǵanyn aıta kelip, memleket tarapynan kórsetilip jatqan qoldaýlarǵa toqtaldy. Búginde óńirde jumys isteıtin 25 myńǵa jýyq bıznes sýbektilerine júz myńnan astam soltústikqazaqstandyq tartylǵan. Byltyr bul saladaǵy ósim 3,5 paıyz­dy qurap, 295 mıllıard teńge bolǵan. Ishki jalpy ónim 747,5 mıllıard teńgege jetse, tórtten bir bóligi aýyl sharýashylyǵyna tıesili. Salyq tólemderiniń 63 paıyzyn kásipkerler quıǵan. Bul kórsetkishterdiń jet­ki­liksizdigin alǵa tartqan Erik Hamzauly ónim kólemin mo­laı­týdyń, sapasyn jaq­sar­týdyń, tejeý salatyn bıýrokrattyq ke­der­gi­lerdi joıýdyń jolda­ryn ashyq aıtýdy usyndy. Ishki-syrtqy ekonomıkalyq rezervterdi qaras­tyra otyryp, oblystaǵy jan basyna shaqqandaǵy ishki jalpy ónim kórsetkishin respýb­lıka­lyq ortasha deńgeıge, ıaǵnı 15 myń dollarǵa jetkizý minde­tin qoıdy. Bul oraıda iri kásip­oryn­dardyń múmkindikterin tıimdi paıdalanýdyń mańyzy zor. Olar­dyń qyzmetin jańǵyrtý úshin «Samuryq-Qazyna», «Qazaqstan temir joly UQ» arqyly birqatar tapsyrystardyń oryndalǵany belgili. Bul jumystar aldaǵy kezeńde de jalǵasyn tabatyn bolady. Áleýeti joǵary óndiris oryndary janyndaǵy shaǵyn kásipkerlik nysandarynyń jańa jelisin qurýǵa qarqyn bergen jón. Tutastaı alǵanda, shaǵyn jáne orta bıznesti órkendetý arqyly oblys turǵyndarynyń ómir sapasyn, áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa zor múmkindikter týdyrylaty­nyn bir sát te esten shyǵarmaýy­myz kerek. Sondyqtan, búgingideı keleli jıynda negizgi baǵyttardy belgileý artyqtyq etpeıdi. Konferensııada baıandama jasaǵan oblystyq kásipkerler palatasynyń tóraıymy Nellı Kýkýshkına, jaryssózge shyqqan sheshender bıznes nysandaryna tekseris júrgizýge moratorııdiń jarııalanýy kásipkerler úshin oń ahýal ornyqtyrǵanyn qanaǵat sezimmen atap ótti. Alaıda, básekelestikke tótep beretin orta qalyptastyrý, rynok kózderin keńeıtý, turaqty jumys oryndaryn ashý, qujattardy rásimdeý baǵyttarynda kezdesetin keder­giler áli az emes. Aımaqtyq kásip­kerler palatasynyń múshesi Alek­sandr Kazansev jaryq kózderi­men jabdyqtaýdaǵy qıyndyq­tardy aıtsa, «Arqalyq» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Naǵashybaı Barlybaev memle­ket­tik ekologııalyq saraptama alýdyń jeńildetilgen joldaryn qarastyrsa degen ótinish bildirdi. «Soltústik Qazaqstan qurylysshylar assosıasııasy» birlestiginiń atqarýshy dı­rek­tory Sergeı Kalının kásiptik-teh­nıkalyq oqý oryndaryn bitirgen túlekterdiń jartysyna jýyǵy óz mamandyqtary boıynsha jumys istemeıtinin, jas mamandardyń turaqtamaýynyń ­bas­ty sebebi jalaqynyń tómendigine tireletinin jetkizdi. Jambyl aýdanynan kelgen jeke kásipker Ekpin Ábıev min­bege arnaıy kóterilip, eki má­seleni jınalǵandar nazaryna usyndy. Birinshisi – banktermen kár­tishke arqyly esep aıyrysýda ustalynatyn paıyzdyq tólemniń tym kóptigi bolsa, ekinshisi – ten­­derdegi qıǵashtyqtar. Men un ónim­derin tenderdi utyp alǵan No­voıshımka elevatorynan ala­­myn. Araqatynastyń tym shalǵaı­lyǵyna baılanys­ty qa­­tynaý qıyn, jumsalatyn shyǵyn kóp. Sol sebepti 45 teńge tura­tyn bir bólke nannyń baǵa­syn qym­bat­tatýǵa májbúrmin. Irgemiz­de Mamlıýt un úgý mekemesi tur. Qýat­tylyǵy joǵary, ónim sapasy jaqsy. Soǵan nege bekitip bermeske? Alqaly basqosýda shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa arnalǵan jeńildikti baǵdarlamalarǵa belsene atsalysý tóńireginde de salıqaly áńgime órbidi. Jıyndy qorytyndylaǵan oblys ákimi aıtylǵan usynystar men ótinishterdiń aıaqsyz qalmaı­tynyna, tıisti oryndarǵa jetki­ziletinine sendirdi. Kásipkerlerdi Elbasy tapsyrmalaryn oryndaýǵa bir kisideı jumyla eńbek etýge shaqyrdy. Oblystyq ákimdik pen Kásip­kerler palatasynyń óńirlik fılıaly arasynda tıimdi áriptestik pen yntymaqtastyqty odan ári ny­ǵaıtý jónindegi memorandýmǵa qol qoıylyp, maýsym aıynda Pre­zıdenttiń qatysýymen ótetin Ulttyq kásipkerler palatasynyń I sezine delegattar saılandy. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan». Soltústik Qazaqstan oblysy.