Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńes otyrysy aıasynda ótkizgen kezekti brıfıngine sheteldik qonaqtar, ıaǵnı Qazaqstan-Avstrııa qaýymdastyǵynyń múshesi Anna Saıtlınger, EQYU parlamenttik tobynyń burynǵy tóraǵasy, nıderlandtyq Koskýn Chorýz jáne egıpettik kásipker, «Los Amıgos» kompanııasynyń basqarýshy dırektory Galıal Maher Galıal Elgor qatysty.
Qazaq syrt kóz – synshy deıdi. Endeshe, sheteldikterdiń shynaıy pikiri biz úshin asa mańyzdy. Sol sebepten bolar, sheteldikter sóılegende, árbir sózine mán berip, oıynan astar izdep otyratyn ádetimiz. Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti de bul joly ózimizdiń emes, ózge eldiń sarapshylaryna sóz tizginin bergeni osydan bolar.
Álbette, brıfıngke qatysýshylar Elbasy bastamasynan týyndaǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly bastamaǵa oń baǵa berdi. Qazaqstan basshysyn Ekonomıkalyq odaq qurý jónindegi shartqa qol qoıylatyn tarıhı sátimen quttyqtaǵan Parlamenttiń tómengi palatasynyń eks-depýtaty, EQYU parlamenttik tobynyń burynǵy tóraǵasy Koskýn Chorýz bul shartqa qol qoıylǵannan keıin Odaqpen tyǵyz jumys isteıtinderin jetkizdi. Bul rette ol Nıderlandtyń Eýropamen de, Azııamen de birlese jumys isteı alatyndyǵyna qýanyshty ekenin atap ótti.
«Bizdi bolashaqta ne kútip turǵandyǵyn bilmeımiz. Alaıda barlyǵyn jaǵymdy turǵydan qarastyrýdamyz. Men bizdiń el men Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memlekettermen áriptestikti tek utymdylyq turǵysynan kórip turmyn, dedi Koskýn Chorýz. Sondaı-aq, ol sóz arasynda Eýropa odaǵynyń alǵashqy kezeńderin eske saldy. «Kezinde Eýropalyq ekonomıkalyq odaq qurylǵaly jatqanda adamdar oǵan kúdikpen qaraǵan bolatyn. Al olar búgingi kúni bul Odaqtan kóp paıda kórip otyr. Qazaqstan, Reseı men Belarýstiń birlesken Odaǵynyń da bolashaǵy jarqyn bolatynyna senemin», dedi ol.
Sonymen qatar, «eger ekonomıkalyq turǵydan baǵalaıtyn bolsaq, Eýropa odaǵy mıllıondaǵan adamǵa baılyq ákeldi. Eýropa odaǵynsyz kóptegen bankter, Eýropa elderi tarap, qurdymǵa ketken bolar edi. Úlken ekonomıkalyq máseleler týyndar edi», degen Koskýn Chorýz memleketter arasynda ıntegrasııalyq baılanys ornap, Odaqtyń qurylýy ekonomıkalyq damý turǵysynan paıdaly ekenin alǵa tartty.
Ekonomıkalyq odaq kedendik kedergilerdi joıyp, el ekonomıkasyn kóterýge jol ashady. Budan bólek, elimizde sheteldik ınvestısııa kózin tartý kórsetkishi artady. Qazaqstan-Avstrııa qaýymdastyǵynyń múshesi Anna Saıtlınger de osyndaı pikirde. Onyń aıtýynsha, Qazaqstan úshin 170 mln. halqy bar bazardyń ashylýy – úlken múmkindik. «Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda júzege asyp jatqan shaǵyn jáne orta bıznes ókilderiniń sany artyp, damýyna jol ashylady. Integrasııalyq birlestikter, otandyq kásipkerler óniminiń suranysqa ıe bolyp, álemdik naryqta oryn alýyna septigin tıgizedi. Sarapshylardyń aıtýynsha, qazirgi kezde syrtqy rynokqa 700-den astam taýar shyǵarylady. Endi bul kórsetkish arta túspek.
«Búgin biz tarıhı oqıǵanyń kýágerleri bolýdamyz. Onyń keleshegi týraly kóp aıtylýda, áli de aıtyla bermek. Búgin men Qazaqstan-Avstrııa qaýymdastyǵynyń atynan kelip otyrmyn. Bizdiń maqsat Qazaqstannyń múddesin Eýropada qorǵaý, Qazaqstanǵa eýropalyq ınvestorlardy, mamandardy, tehnologtardy tartý bolyp tabylady. Eýropalyq ınvestorlar Qazaqstandy perspektıvaly naryq retinde kóredi. Eýrazııalyq yqpaldastyqtyń arqasynda Qazaqstan sheteldik ınvestorlar úshin bastapqy alań bolady. Qazaqstandy sheteldik ınvestorlar bızneske qolaıly, bolashaǵy zor el retinde sanaıdy. Eýropalyq ınvestorlar Qazaqstanǵa kele otyryp, Qazaqstannyń da, Reseı men Belarýstiń de naryǵyn ıgerýdi kózdeıdi», dedi Anna Saıtlınger.
Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ár tarapqa da tıgizer paıdasy mol, dep jalǵady sózin avstrııalyq meıman. Qazirgi kezde qazaq jerinde shetel memleketteriniń qatysýymen 30-ǵa jýyq ınnovasııalyq joba iske asyrylýda. Endigi rette Qazaqstan bazaryna degen qyzyǵýshylyq odan ary arta túsedi. Osyǵan baılanysty ınvestorlardyń qatary da kóbeıedi». Sonymen qatar, ol Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq tóńireginde qol jetkizilgen kelisimder qaǵaz júzinde qalmaýy kerektigin atap ótti. Anna Saıtlınger málimdegendeı, Eýropa ınvestorlary Qazaqstannyń osy baǵyttaǵy áleýetin moıyndaıdy. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq quramyna enip otyrǵan Qazaqstan endi Eýropalyq odaq tóńireginde, TMD elderi arasynda basty ıntegrasııalyq alańǵa aınalatyn bolady.
Al kásipker Galıal Elgor ıntegrasııalyq saıasat eń aldymen kásipkerler úshin asa qajet ekenin alǵa tartty. «Integrasııa – bul qazirgi qalyptasyp júrgen jańa uran. Integrasııa arqyly adamdar bir-birine jaqyndaı túsedi. Jaqyndasqan adamdar jumyla júrip, damýdyń keń dańǵylyna túse alady. Bul rette búgingi ıntegrasııalyq kelisimdi men óte mańyzdy dep esepteımin. Bul aldymen Odaqqa múshe elder halyqtarynyń ómir súrý deńgeıin jaqsartýǵa jaǵdaı jasaıdy. Múmkin, jaqsylyqtyń bári birden bola qoımaýy da yqtımal. Biraq bolashaqta ıntegrasııa ıgiligin mindetti túrde kóredi, jaqsy múmkindikterine qol jetkizedi. Men munaıshymyn, sol sebepti bul saladaǵy zor múmkindikterdi bilemin. Bul baǵyttaǵy Qazaqstannyń qýatyn, baılyǵyn baǵamdaımyn. Qazaqstan álemniń mıneraldy baılyǵynyń aıtarlyqtaı bóligine ıe. Al onyń bárin ıgerý, óndiristi damytý, ónimdi naryqqa shyǵarý úshin saýda-ekonomıkalyq yqpaldastyqtyń paıdasy zor. Al búgingi shart osy múmkindikterdi ashyp, barlyq ınvestorlarǵa tıimdi alań týdyrǵaly tur. Endi biz sizderdegi 17 mln. emes, 170 mln. halqy bar naryqty aıtatyn bolamyz. Bul – bıznes úshin óte aýqymdy naryq. Munaıshy retinde, Qazaqstan maǵan qashanda jaqyn, qazaqstandyqtar bizdiń aǵaıynymyz», dedi Galıal Elgor.
Sondaı-aq, ol Qazaqstan ónimin negizgi satyp alýshylardyń qatarynda Italııa, Qytaı, Nıderland, Fransııa, Shveısarııa jáne Avstrııa memleketteri bar ekendigin, al bul degenimiz, Qazaqstannyń ınvestısııalyq tartymdylyǵynyń aıtarlyqtaı joǵarylaǵanyn kórsetetinin atap ótti. Ol óz sózin Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq Qazaqstannyń syrtqy saıasatyn jetildire túsedi dep aıaqtady.