FRANSIIа EQYU SAMMITIN QOLDAIDY

Eldiń Memlekettik hatshysy sammıt týraly oı bólisti Jýyrda Venadaǵy EQYU-nyń Turaqty keńesine qatysýshylardyń aldynda Fransııanyń Eýropamen qarym-qatynas jónindegi Memlekettik hatshysy Per Lelýsh sóz sóılep, EQYU-nyń, osy zamanǵy qaýip-qaterlerdiń barǵan saıyn jahandyq sıpat alyp bara jatqanyn eskergende, burynǵysynsha qaýipsizdiktiń mańyzdy quraly bolyp tabylatynyn  atap kórsetti.

Talǵat JUMAǴULOV – Venadan.

Jalpyeýropalyq deńgeıdegi saıa­sı yntymaqtastyq EQYU-nyń al­dyn­daǵy Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq jónindegi kon­ferensııanyń negizinde jáne onyń damýymen qatar qalyp­tas­qan. “Eýro­odaqtyń syrtqy saıa­saty bú­ginde EQYU-nyń óz maqsattaryn aldaǵy kezde de qan­daılyq qoz­ǵaı­tyny úshin aıryqsha mańyzdy. Naq sondyqtan Fransııa men Germanııa EQYU-ǵa birlesip tóraǵalyq jasaý múmkindigin qarastyrýda”, – dedi Lelýsh myrza. Demokratııa men birlikke um­tylys Eýropa tarıhyna óz yqpalyn tıgizdi, dep atap ótti Fransııanyń Mem­lekettik hat­shysy. Bul rette ol ma­ńyz­dy kezeńder retinde Germanııamen ta­týlasýdy jáne Eýropanyń Ekinshi jahandyq soǵystan keıingi qalpyna kelýin, 1975 jylǵy Helsınkı Qo­rytyndy aktisin jáne Jańa Eýropa úshin Parıj hartııasyn atap ótti. “Osy qadamdardyń arqasynda biz­diń qaýipsizdigimiz ár memlekettiń óz qorǵanys saıasatyn júrgizý esebinen nemese bizdiń ortaq keńistigimizde alıans­tarǵa álde uıymdarǵa qa­tysýymen ǵana qamtamasyz etilmeıdi. Oǵan sondaı-aq búkil Eýroatlantıka jáne Eýrazııa óńirindegi yn­tymaqtastyq júıesi arqyly ke­pildik beriledi”, – dedi P.Lelýsh. Birlesken bul jumys saıası-áskerı ǵana emes, sonymen birge gýma­nıtarlyq jáne ekonomıkalyq qyr­lardy, sondaı-aq jarııa múmkindikterdi qurmetteý men alańdaýshylyq týǵyzatyn sátterdi eskerýdi qamtıdy. Lelýsh Korfý úderisine – EQYU aıasynda júrgiziletin bolashaq Eýro­palyq qaýipsizdik týraly únqatysýǵa joǵary baǵa berdi. Ol EQYU-daǵy qazaq tó­raǵalyǵynyń osy jyldyń aıaǵynda sammıt ótkizý jónindegi bas­ta­ma­syna Fransııanyń qoldaý bil­diretinin qadap aıtty. Sammıt ótkizý úshin uıymǵa qatysýshy barlyq elý alty eldiń konsensýsy  qajet ekenin de eske saldy. “HHI ǵasyrdaǵy Eýroatlantıka jáne Eýrazııa qaýipsizdiginiń jańar­ǵan ortaq tujyrymdamasyn qam­tamasyz etýge baǵyttalǵan bizdiń el­de­rimiz tarıhynyń jańa kezeńin bas­taý ortaq maqsatymyz bolǵan jaǵdaıda ǵana biz alǵa ilgerileı ala­myz”, dep atap ótti Lelýsh. Fransııa Memlekettik hatshysynyń pikirinshe, “bul ortaqtyq bizdi biriktiretin ózimiz qabyldaǵan mindettemeler men qaǵ­ı­dattarǵa, ásirese, Helsınkı Qo­ry­tyn­dy aktisine jáne Parıj har­tııa­syna negizdelýi tıis. Qyrǵı-qabaq so­ǵys betteri múldem jabylýy kerek”. Fransýz dıplomaty, sondaı-aq Grýzııadaǵy, Armenııa men Ázir­baı­jan­daǵy, Qyrǵyzstandaǵy jaǵ­daı­larǵa baılanysty pikir bildirdi. Grýzııa týraly aıtqanda Lelýsh Fransııanyń aýmaqtyq tutastyq pen el egemendigi máselesin qol­daıtynyn  qýattady. Ol EQYU-nyń Grýzııadaǵy mıssııasy 2009 jylǵy maýsymda jabylyp qalýyna baılanysty man­dat­ty jalǵastyrýǵa qatysty kon­sen­sýsqa qol jetpegendikten, bul elde EQYU-nyń dalalyq mıssııasyn ashý qajettigin aıtty.