Búgingi ómir kúretamyry – ıntegrasııa

– deıdi Almaty oblysy, Ile aýdanynyń ákimi Berdáýlet ABDÝLDAEV Qazaqstan, Reseı, Belarýs prezıdentteri Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa qol qoıdy. Osynaý batyl qadamǵa oraı óńir múmkindigin saralasaq, elimizdegi eń iri megapolıs Almatynyń dál irgesine ornalasqan Ile aýdany Jetisý óńirindegi óndiris oryndary kóptep ashylǵan ındýs­trııaly aımaq bolyp sanalady. Almaty oblysy boıynsha bıýdjet tólemine túsetin salyqtyń úshten bir bóligin quıyp otyrǵany taǵy bar. Jalpy, Ile aýdanyndaǵy 11 aýyldyq okrýgke qarasty 32 eldi mekende 34 etnos ókilin quraıtyn 198 myńnan astam adam tatý turyp, el yrysyn tasytýǵa ózindik úlesin qosýda. Búgingi kúnniń basty talaby – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aýdanǵa qandaı paıda ákeledi, sol kiris kózi qalaı ashylady degendeı san saýalǵa oraı Ile aýdanynyń ákimi Berdáýlet ABDÝLDAEVTAN alǵan suhbatymyzdy usynamyz. – Berdáýlet Eshenuly, áýelgi áńgimeni Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaqtyń aýdanǵa tıgi­zetin paıdasy týraly aıtýdan bastasańyz. – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń kúretamyry ekonomıka desek, sol ekonomıkany órken­detýdiń bir tarmaǵy ıntegrasııa. Jalpy, ıntegrasııa degenimiz, keńeı­tilgen ekonomıkalyq keńis­tik qurý maqsatynda egemendi memle­ketterdi biriktirý úderisi. Onda taýar, ınvestısııa jáne jumys kúshi erkin aınalymda bolady. Álemdik tájirıbede ıntegrasııalyq birles­tikterdiń erkin saýda aınalym aımaǵy, Keden odaǵy, ortaq naryq, eko­­nomıkalyq odaq, biryńǵaı eko­­­nomıkalyq keńistik sııaqty uıym­­­­dastyrýshylyq-quqyqtyq ny­­sandary bar. Búgingi tańda res­­pýb­l­ıkamyz enip otyrǵan Keden odaǵy taýar aınalymynyń keńis­tigin qalyptastyryp, básekege qabiletti ónim óndirýge yqpal etýde. Ústimizdegi jyldy eýrazııalyq ıntegrasııa úderisi úshin mańyzdy jyl dep ataýǵa bolady. Sóz reti kelgende aıtyp ótsek, Elbasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý ıdeıasy jıyrma jyldy artqa tastap, qıyn joldan ótti. Tutastaı alǵanda, ıntegrasııa – jeke elementterdi birtutas bútin dúnıege biriktirý degen sóz. Ar­tyq­shylyǵy esh saıasatsyz taza eko­nomıkalyq turǵyda jumys isteý dep te túsingen durys. Bul oraıda, bizdiń aýdanymyz­daǵy res­pýblıka jurtshylyǵyna keńinen tanymal «Raıymbek Agro» («Aınalaıyn» sút ónimderi), «Fılıp Morrıs Qazaqstan», «Djeı Tı Aı Qazaqstan» (temeki óndirisi), «Amkor Tabako Qazaqstan» (temeki qorabyn shyǵaratyn óndiris), «Berıkap Qazaqstan» (qaqpaqtar óndirisi), «Darhan MNM» (arnaıy áskerı aıaq kıim óndirisi), «Danon Berkut» (sút ónimderi), «Sonik» (profıldi trýbalar óndirisi), «Medıateks N» (bas kıim ónimderi), «Damý» ındýstrııalyq ortalyǵy syndy kásiporyndardy erekshe ataı otyryp, osy óndiris oryndarynan túsetin paıda eselener degen úmit bar. О́ıtkeni, úzilissiz jumys istep turǵan ón­d­iris ornynyń qurylǵylary eskirgende, qandaı da bir bólshegi jaramsyz bolyp aýystyrýǵa týra kelgende sol qajettilikti syrttan ákelýge týra kelmeı me? Mine, sonda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń paıdasyn zaýyttar men fabrıkalar kóretini anyq. Al aýdanǵa keletin paıda óndiris orny qajettiligin qoljetimdi baǵaǵa satyp ákelip ornatsa, shyǵaratyn óniminiń ózindik quny arzandyǵyn saqtamaı ma? Ol degenimiz, shıki­zatqa suranys artyp, tipti, qosym­sha jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik týdyrý bolyp tabylady. Sondyqtan, Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaqtan kúterimiz kóp. – Sonda siz basqaryp otyr­ǵan aýdanda Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaq arqyly elge ákeletin paıda kózin ashý múmkindikteri mol ma? – Statıstıkalyq málimetke jú­ginsek, 2014 jylǵy 4 aıdyń qory­tyndysy boıynsha aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy turaqty qarqynyn saqtap keledi. О́ndirilgen ónerkásip ónimderi 53,8 mlrd. teńge boldy. Naqty kólem ındeksi 92%. Sóıtip, oblystyń ónerkásip óndirisinde aýdannyń úlesi 31%-dy qurady. Taýarly beton óndirisi 42%-ǵa, shynydan jasalǵan buıymdar 18,6%-ǵa, qıyrshyq tas jáne qum 9,3%-ǵa, qus eti 3,3 %-ǵa artty. Osy jyldyń tórt aıynda óner­kásip­te 3 jańa nysan iske qo­sy­lyp, jumys istep turǵan 2 ká­sip­­­orynda óndiris keńeıtildi, bar­­lyǵy 93 jańa jumys orny ashyldy. Údemeli ındýstrııalyq-ınno­va­sııalyq baǵdarlama boıynsha tórt jylda 10,1 mlrd.teńgege 10 joba iske qosylyp, 680 jańa jumys orny ashyldy. Aǵymdaǵy jyly oblystyq óńirlik ındýstrııalandyrý kartasyna 2 ınvestısııalyq joba engizildi. ISO sapa baǵdarlamasymen 29 kásiporyn jumys isteıdi, taǵy da 3 kásiporynda sapa júıesin engizý jumystary júrgizilýde. Endi, osy óndiris oryndary shyǵaratyn ónim kólemi kóbeıip, ózindik quny arzandaıtyny anyq. Onyń sebebin dáleldep otyrýdyń ózi artyq. Ras, biz bul óndiris oryndarynyń ishki jumysyna aralaspaımyz. Biraq sol óndiris oryndarynyń quryltaıshylaryna Elbasy tarapynan jasalyp jatqan jeńildikti, ıaǵnı Qazaqstannyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirýi oı salyp, naqty árekette elge, jerge keltirgen paıdasyn kórseter dep senim artamyz. – Agrarly salada she? – Aýyl sharýashylyǵynda 9,0 mlrd. teńgeniń ónimi óndirildi. Aýdan boıynsha jalpy egistik alqabynyń kólemi – 67267 gektar. Memlekettik saıasatqa saı 21 066 tonna et óndirilip, ótken jyldyń osy mezgilimen salystyrǵanda 31 paıyzǵa ósti. Sonymen qatar, 93,7 mln. dana jumyrtqa, 15,9 myń tonna sút óndirildi. Aýdanda 7 asyl tuqymdy sharýashylyq bar. «Sybaǵa» baǵdarlamasy talap­qa saı iske asýda. 2011 jyldan bas­tap 6 sharýashylyq «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ arqyly alynǵan 61,6 mln. teńge nesıege 480 bas analyq mal satyp aldy. 2014 jyly «Agrarlyq nesıe korporasııasy» Almaty fılıalyna «Sybaǵa» baǵdarlamasymen mal alýǵa aýdannyń 19 sharýashylyǵy suranys berdi. Búgingi kúnge 1 sharýashylyq 10 mln. teńge nesıe alyp, 46 bas analyq mal satyp aldy. Al 1 sharýashylyqtyń 21 mln. teńge suranysy maquldandy. – Aýdan ákimi retinde óndiris oryndary men túrli deńgeıdegi qurylymdardy aralap, múm­kin­dikterin saralaısyz ba? – Álbette. Kún saıyn bolma­sa da aptasyna úsh-tórt ret irili-usaqty óndiris oryndaryna arnaıy baryp, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq keltiretin paıdany, naqtylaı tússem, ár tulǵa osy múmkindikti qalaı paıdalana alady, ol úshin jergilikti bılik tarapynan qan­daı kómek kerek degendeı máse­le­lerdi talqylaıtyn ádetim bar. Bul qalyptasqan jumys tárti­bime jatady. Sonyń syrtynda jeke qabyldaýyma búgingi suhba­tymyzǵa ózek bolyp otyrǵan ıgilik jóninde keletin azamattar da barshylyq. Olarǵa oı búgin azamattardy jeke máseleleri boıynsha qabyldamaıtyn kúnim edi, ıá bolmasa túski úzilis boldy ǵoı, men de et pen súıekten jaratylǵan adammyn dep keıinge ysyrý maǵan jat. Tilin taba bilseńiz ashylmaıtyn adam joq. Birde isker jigitter kezinde Reseı men Qazaqstannyń keden beketinde bes saǵattan astam ýaqyt turatyn edik, búginde ol másele rettelipti. Taıaýda ǵana eki el shekarasynda nebary eki saǵattyq tekserýden ótip, esh shyǵynsyz elge keldik dep razy bolyp otyr. Endi Eýra­zııa­lyq ekonomıkalyq odaq ekono­mıkalyq qarym-qatynas máselesin rettese nur ústine nur bolary anyq. Ekonomıkalyq paıda kózi ashylatynyna erek­she qýanyp otyrǵanym, aýdany­myzdyń shaǵyn jáne orta kásipkerlik salasynda 1 166 shaǵyn kásiporyn, 1 875 sharýa qojalyǵy, 4 711 jeke kásipkerler bar. Bul salada barly­ǵy 26,4 myń adam jumyspen qamtylǵan. О́ndirilgen ónimi men kórsetilgen qyzmettiń kólemi 40 mlrd. teńgeni qurap, byltyrǵy jyldyń sáıkes kezeńinen 103 paıyz artyq boldy. Sala jetistigin tizbeleı tús­sek, jyl basynan beri 15 kishi kásipkerlik nysandary iske qosylyp, 56 jańa ju­mys oryndary quryldy. Aýdan eko­no­mıkasynyń damýyna 12,6 mlrd. teńge ınvestısııa tartyldy. Naqty kólem ındeksi – 109,6%. Inves­tısııalardyń negizgi kólemi 8,4 mlrd. teńge nemese 67 paıyzy kásiporyndar, uıymdar men turǵyndardyń qarajaty esebinen ıgerildi. Respýblıkalyq bıýdjetten 907 mln. teńge, jergilikti bıýdjetten 324 mln. teńge, shetel ınvestorlarynyń qarajaty 2,6 mlrd. teńge, basqa da nesıe qara­jattary 351,3 mln. teńge boldy. – Aýdanda «О́ńirlerdi damytý» baǵdar­lamasy qalaı júzege asyrylýda? – 2012 jyldan bastap 24,7 mln.teńgege Eńbek jáne Qosózen aýyldarynda ruqsat etilmegen qoqysty tastaıtyn jerlerdi joıý jáne Jetigen, Aqshı aýyldarynda ıesiz qalǵan nysandardy buzý jumystary júrgizildi. 2013 jyly atalǵan baǵdarlama aıasynda 150,5 mln. teńgege eldi mekenderdiń kóshe joldary jáne 8 mekteptiń sport alańdaryna aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizildi. Bıylǵy jyly 165,1 mln. teńgege 6 joba júzege asyrylady ( Jańatalap pen Chapaı aýyldarynda eki sý kanalyn qaıta qalpyna keltirip, kúrdeli jóndeýden ótkizý, Yntymaq aýy­lyndaǵy qulaǵaly turǵan mek­tep ǵımaratyn buzý, О́tegen batyr kentindegi №38 mektep gımnazııasynyń káriz júıesin kúrdeli jóndeýden ótkizý, Jetigen aýylyndaǵy №11 orta mekteptiń sport alańyn jóndeýden ótkizý jáne eldi mekenderdiń kóshe joldaryn aǵymdaǵy jóndeý). «Aqbulaq» baǵdarlamasy boıynsha 2011 jyldan bastap Chapaev, Eńbek, Túımebaev aýyldarynyń jáne Boraldaı kentiniń sýmen qamtý júıelerin qaıta qalpyna keltirý jumystary júrgizildi, aǵymdaǵy jyly Boraldaı kentiniń 3 kezeńdegi, Tilendıev jáne Jetigen aýyldarynyń sýmen qamtý júıeleriniń qaıta qalpyna keltirý jumystary bas­taldy. Ekonomıkanyń qarqyndy damýy áleýmettik salanyń damýyna da septigin tıgizdi. Aǵymdaǵy jyl­dyń I toqsanynda aýdanda 262 turaqty jumys oryndary qu­ryl­dy. Ortasha aılyq jalaqy 6,9 paıyzǵa kóterilip, 110 392 teńgeni qurady. О́tken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda, jumyssyzdyq deńgeıi 4 paıyzdan 3,8 paıyzǵa tómendedi. Bul málimetterdi keltire otyryp aıtarym, Eýrazııalyq ekono­­­mıkalyq odaqtyń paıdasyn jeke jáne zańdy tulǵalar kóre bilýi kerek. Sol maqsatta memlekettik saıasatqa saı eńbek etý – bizdiń mindetimiz. Árı­ne, zańnama sheń­be­rinde esh­qan­daı saıasatty aralastyrmaı taza ekonomıkalyq turǵyda áreket etemiz. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy.

Ilgerileýdiń dańǵyl joly

Qazaqstan – bizdiń Otanymyz, barlyǵymyzdyń ortaq shańyra­ǵymyz, úıimiz. Jańa kóte­rilgen shańy­raq­tyń taý­qy­metindeı, jas mem­­leketti aıa­ǵynan tur­­ǵyzý­­­dyń ózindik qı­yn­­­­­dyqtary az em­es. Kóteril­gen shańy­raqtyń bı­ik, keregesiniń keń bolýy da or­taq Otannyń ár múshe­siniń moı­nyn­daǵy abyroıly min­­det. Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń alys-jaqyn shet mem­leketter qata­ry­nan abyroımen damyǵan, zaıyr­­ly el retinde kóri­nýinde el Pre­zı­­­dentiniń eń­begi orasan. Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń 2014 jyldyń 17 qań­taryndaǵy Qazaqstan halqyna arnaǵan «Qazaq­stan-2050» Stra­tegııasy – eldiń eńsesin tiktep, ozyq el­derdiń aldyńǵy sapynan kóri­nýdiń dańǵyl joly. Osyndaı ıgi isterdiń basta­masy retinde Astanada Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń Memleket basshylary deńgeıindegi Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıylýyn ataýǵa bolady. 1994 jyly Elbasymyz M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetinde sóılegen sózinde osy ıdeıany alǵash kótergen bolatyn. Bul ıdeıaǵa bıyl jıyrma jyl tolyp otyr. Osy aralyqta ekonomıkalyq ıntegrasııa baǵytynda orasan jumystar atqaryldy. Iаǵnı, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq birden qalyptasa salǵan joq. Oǵan múshe bolatyn memleketter TMD-dan bastap, EýrAzEQ arqyly Eýrazııalyq odaq týraly ıdeıasyna deıingi úlken evolıýsııalyq joldan ótti. Bul máselede TMD men EýrAzEQ erekshe tarıhı ról atqardy. Integrasııalyq baılanystar jasaı otyryp, tájirıbe jınadyq. EýrAzEQ sheńberinde Keden odaǵy quryldy, odan keıin Birtutas ekonomıkalyq keńistikke ótý bastaldy. Al 2011 jyldyń qarashasynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly sheshim qabyldandy. Elimiz uzaq merzimdi bolashaqqa josparlanǵan bul Odaqtan orasan zor paıda kóretin bolady. Qazaq­stan taýarlarynyń, kapıtalynyń, jumys kúshiniń erkin qozǵalysy, birlesken kásiporyndar qu­rý, sondaı-aq, baılanystardy kúsheıtý – osynyń bári eli­mizdiń ekonomıkalyq áleýetin arttyra túsetin bolady. Odaq bizdiń elimizge qazirgideı qubylmaly ekonomıka jaǵdaıynda turaqty ári ornyqty damý úshin zor ekonomıkalyq múmkindikter beredi. Bul shartta kópvektorly saıasat júrgizý múmkindigi qarastyrylǵan. Sonymen qatar, osy Odaqqa qatysýdan bólek, DSU-ǵa kirý jónindegi kelissózder jáne ózge de halyqaralyq birlestikter men kelisimderdiń jasalýy jarqyn bolashaqqa jeteleıtin ıgi bastamalar. Ekonomıkalyq ıntegrasııa ulttyq memlekettilikti nyǵaıtady. Iаǵnı, ony jetildirý qýatty el qurý muraty bolyp tabylady. Osy ıgi sharanyń ózekti máselelerin talqylaý maqsatynda Qaınar ýnıversıteti 2014 jyldyń mamyr aıynyń 29-ynda akademık E.S.Omarovtyń basshylyǵymen «Eýrazııalyq keńistiktegi mádenıetaralyq qarym-qatynas jaǵdaıynda qazaq órkenıetiniń damý dınamıkasy» atty taqyrypta halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi. Bul taqyryp óziniń ózektiligimen erekshelenedi. О́zekti máseleni talqylaýǵa elimizdiń belgili fılosoftary, saıasattanýshy, áleýmettanýshy, tarıhshy, ekonomıst ǵalymdarynan basqa, qytaılyq Chjan Shaohýa, sırııalyq Sýheıl Farah, vengrııalyq Imre Pachaı, portýgalııalyq Anıl Samart, t.b. kórnekti ǵalymdar qatysyp, zamanaýı eń joǵary órkenıetterdegi qarym-qatynastyń ıgi maqsattary men joldary jaıynda oı qozǵady. Osyndaı ıgi is-sharalar jalǵasyn taba beretin bolady. Ábdijapar SAPARBAEV, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor.

Lebizder legi

 Erbolat MUQAEV, Parlament Senatynyń depýtaty: – Eýrazııalyq odaq ıdeıasynyń bastaýynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev turǵandyqtan, Odaq shartyna qol qoıý rásiminiń elordamyz Astanada ótýin zańdylyq dep bilemin. Al qujatta elderdiń teńdigi, aýmaqtyq tutastyǵy jáne ózge de qatynastary ashyq jazylǵan. Nursultan Ábishuly bul týraly aıtqanda, «Uıymnyń barlyq deńgeıindegi sheshim qabyldaýda konsensýs qaǵıdatynyń bolýy mańyzdy» ekenin erekshe atap ótti. EAEO týraly shartta birde-bir saıası másele kórinis tappaǵan. Shart jobasyn daıarlaý barysynda Qazaqstan jaǵy ortaq Parlament týraly ıdeıadan bas tartýǵa qol jetkizdi. Basyn­da bul jaıynda másele kóteril­genimen, Elbasy ortaq Parlament týraly eshbir sóz bolmaýǵa tıistigin nyqtaǵannan keıin bul áńgime qozǵalmaıtyn boldy. Eger memleketimiz qajet dep tapsa, onda atalǵan sharttan kez kelgen ýa­qytta shyǵyp kete alady. Qazirgi tańda elimiz salyqtyq tólemder kólemin tómendetip, ınvestısııalyq aýandy jaqsartyp, kásipkerlerdi qoldaýdyń barlyq tetikterin engizýde. Osynyń barlyǵy ınvestısııanyń elge molynan kelýine negiz qalap otyr. Onyń ústine, reseılik jáne belarýstik bıznes ókilderi birlesken kásiporyndar ashýǵa qyzyǵýshylyq tanytyp keledi. Olaı bolsa, el ekonomıkasyn órkendetip, eldiń egemendigin nyǵaıtýǵa jol salynady. Elimiz jahandyq ekonomıkada da óz ornyn taýyp, kóptegen shet memlekettermen tyǵyz baılanysta. Osy baılanysty ári qaraı nyǵaıtý úshin, sonymen qatar, DSU-ǵa kirgen ýaqytta básekelestikten qalyp qoımaý úshin, EAEO-nyń bizge bereri kóp. Vladımır AKST, Mamlıýt un kombınatynyń aýysym jetekshisi: – Biz Reseımen ejelden kórshi elmiz. Bul qatarǵa Keden odaǵy aıasynda Belarýs eli de qosylyp, tutyný naryǵy kólemi jóninen álemde jetinshi orynǵa shyǵýymyzdyń ózi ómirsheń ıdeıanyń bas­taýshysy, uıytqysy Elbasymyz bolyp tabylatyn strategııalyq tańdaýymyzdyń durystyǵyn baıqatty. Osylaısha, tatý-tátti qarym-qatynasta tyǵyz áriptestik qadamdardy jalǵastyryp kelgen úsh memleket basshylarynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa birigýi biz sııaqty qarapaıym adamdardyń qyzý qoldaýyna ıe bolǵanyn bóle-jara aıtqym keledi. Naryqty keńeıtý, bıznes­ke jańa múm­kin­dik­ter ashý, ınte­­grasııalyq úde­­risterdi ny­ǵaı­tý jahan­daný dáýiriniń buljymas talaptary desek, mundaı áleýetti birlestiktiń qury­lý maqsaty da, ómir súrý nıeti de ortaq qaǵıdatqa negizdeletin 170 mıllıonǵa jýyq turǵyndardy úlken basymdyqtarǵa ıe etip, júrip-turý qozǵalysy men rýhanı, áleýmettik jaqyndasý yqpaldastyǵyn barynsha ońaılatary anyq. Osyndaı tarıhı oqıǵa sátinde Qazaqstannyń ustanǵan baǵdarynyń ómirsheńdigin aıǵaqtaıtyn mysaldardyń sanalýandyǵyna kóz jetkize otyryp qol jetken qundylyqtarymyzdyń odan ári damı túserine shúbá keltirmeısiń. Shyny kerek, osydan jıyrma jyl buryn Prezıdentimiz halyqaralyq qarym-qatynastyń ozyq úlgisi retinde osy ıdeıany kótergende oǵan senbeýshilerdiń qatarynda bolǵanymdy jasyra almaımyn. Búginde álem halyqtarynyń arasynan laıyqty oryn alyp, endi eń damyǵan otyzdyqqa ený mindetin alǵa qoıyp otyrǵan elimizdiń bolashaǵy jarqyn, keleshegi kemel ekenine nyq senetin boldyq. 2015 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enetin úsh memleket arasyndaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq músheleriniń qatary tolyǵa túserine kúmán joq. Soltústik Qazaqstan oblysy, Mamlıýt aýdany. Qorlan ITJANOVA, «Fıtohımııa» halyqaralyq ǵylymı-óndiristik holdıngi» AQ Fıtopreparattar dárilik túrleriniń tehnologııasy zerthanasynyń bas tehnology, QR UǴA korrespondent múshesi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty: – Elimiz bedelin bıiktetip, már­tebesin kótergen eleýli oqıǵalar­dyń ýaqyt ótken saıyn oryn alyp otyrýy bárimizge ortaq mereı. Mine, osyndaı tarıhı sát Reseı Federasııasy, Belarýs jáne Qazaqstan Respýblıkasy arasynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıylýyn úlken qýanyshpen qarsy aldyq. Úsh memlekettiń mundaı baıtaq keńistikte damýdy jańasha ıntegrasııalyq baǵytpen júrgizýge bet túzeýi búkilálemdik deńgeıdegi mańyzy zor oqıǵa ekendigi daýsyz. Burynnan da sharýashylyqaralyq qaty­nas­tary qalyp­tasqan elderdiń ony jahandaný zamanynyń talaptaryna saı qurýǵa degen orasan zor jigerli umtylysy kimdi de bolsa beı-jaı qaldyrmaıtyndyǵy anyq. Bizdiń «Fıtohımııa» halyq­ara­lyq ǵylymı-óndiristik holdınginiń otandyq dári-dármekterdi daıyndap, shyǵarý jolyndaǵy izdenisteri men qyzmeti Reseı men Belarýs elderiniń densaýlyq saqtaý oryndarymen tyǵyz baılanysta damyp keledi. Holdıng janyndaǵy Qaraǵandy farmasevtıkalyq zaýytynda óndirilgen dári-dármek­terdiń biraz túri reseılik jáne belarýstik tutynýshylardyń úlken suranysyna ıe. Endi budan bylaı qaraı osynaý jańa sharttyń arqasynda úsh jaqty ózara tıimdi baılanys odan saıyn nyǵaıa túsetindigine kúmánimiz joq. Máselen, RǴA Sibir bólim­shesiniń N.N.Vorojsov atyn­daǵy Novo­sibir Organıkalyq hımııa ınstıtýty jáne Tomsk mem­le­ket­tik ýnıversıtetimen jaqyn­da shıpalyq qasıeti mol fıto­preparattardyń túr-túrin shyǵa­­rýdy keńeıtý jóninde ǵylymı-tehnıkalyq baıla­nysty jetil­dirýge kelisim jasastyq. Mundaı áriptes­tik qatynas Belarýs Respýblıkasynyń densaý­­lyq saqtaý salasyndaǵy mekemelerimen de jetildi­rile túspek. Pavel KAZMIN, «Novokıenka» JShS dırektory: – Qazaqstan jańa dáýirdiń tarıhı oqıǵasynyń otanyna aınaldy. Álem jurt­shylyǵy Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń kóregendik bas­ta­masynyń kókjıegi keń­digine tamsana kóz salyp otyr. Baýyrlas memleketter basshylarynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıý sátinde tolǵanbaǵan jan qalmady. Bul – úlken qýanysh ári orasan zor jaýapkershilik. Biz, dıqandar qaýymy Elba­symyzdyń: «Qol qoıylǵan shart­tyń halyq ıgiligine arnalǵanyn is júzinde dále­l­deý­ge tıispiz», degen sózin jigerli jalaýǵa aınaldyratynyna shek keltirmeımiz. Qa­zaq eliniń damýyna oń áser etetin mańyzdy qujatqa qol qoıylyp jatqan sátte sharýashylyq mehanızatorlary kóktemgi egis naýqanyn oblysta birinshiler sapynda aıaqtaǵany jóninde raport berdi. Tyń tósindegi «Novokıenka» JShS óziniń ıgi dástúrlerin jalǵas­tyra bildi. Qaraýymyzdaǵy 24 511 gektar al­qapqa dándi jáne maıly daqyldar, ekpe shóp tuqymy nebary eki jumada sebildi. Muny bizdiń bolashaq murattar jolyndaǵy jaqsy aıaqalysymyz dep sanaımyz. Tabysty joldar men jarqyn jyldar jalǵasa bersin! Aqmola oblysy, Jaqsy aýdany.