О́risi keń yqpaldastyq

О́ńiraralyq yqpaldastyq – eýrazııalyq ınte­gra­sııanyń alǵa jyljytýshy bir tetigi. Sebebi, shekaralyq ob­lystardyń ózara áriptestik ornatýy, sonyń aıa­syn­da kásipkerliktiń básekege qabilettiliginiń artýy – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe elder eko­nomıka­larynyń damýyna múmkindik. Keshe Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnı­kasııalar qyzmeti uıymdas­tyr­ǵan brıfıngke qatysqan Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaevtyń aıtqandary, mine, osyǵan saıdy. Brıfıngte sóz alǵan Nur­lan Asqaruly: «Keshe úsh mem­lekettiń prezıdentteri Eýra­zııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa qol qoıdy. Bul – bizdiń elimiz úshin, qalǵan eki memleket úshin de óziniń oń yqpalyn tıgizetin tarıhı oqıǵa. Atalǵan bastama osydan 20 jyl buryn kóterilgenin taǵy da aıta ketý kerek. Sol jyly M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetinde Elbasy eýra­zııa­lyq ıntegrasııa ıdeıasyn kótergen bolatyn. Bul Pre­zı­denttiń osydan 20 jyl buryn-aq osy bastamanyń óńir úshin mańyz­dylyǵyn aldyn ala bolja­ǵandyǵyn baıqatady. Keshe biz sonyń nátıjesine kóz jet­kizdik», dedi. N.Noǵaev óz sózinde Qazaq­stan men Reseı prezıdentteriniń ekijaqty kezdesýinde V.Pýtın bizdiń Elbasyna qarata: «Bul Sizdiń ózińiz júrgizip otyrǵan saıasatyńyzdaǵy jetken je­tis­tikterińizdiń biregeıi», dep baǵa bergenine toqtala kele, eýrazııalyq ıntegrasııa aıasynda atqarylǵan jumystar jaıynda óziniń oıyn jetkizdi. «Prezıdenttiń tapsyrmasymen kóp shara qabyldandy. Máselen, 1994 jyly negizi qalanǵan bas­tama kezeń-kezeńmen júze­ge asy­ry­lyp, bizdiń kásipker­ler­diń básekelestikke tótep berýi úshin tıimdi jaǵdaılar jasap, qajetti orta qalyptasty. Sonyń arqasynda bizdiń bıznes­menderdiń, isker azamattardyń básekege qabilettiligi artyp, al kásiporyndar ózderiniń taýarlaryn syrtqa shyǵaratyndaı múmkindik alsa, bul úrdis búgin de óziniń jalǵasyn taýyp ke­le­di», dedi ol bul oraıdaǵy sózinde. Sondaı-aq, Batys Qazaq­stan oblysynyń ákimi Memle­ket basshysynyń tapsyrmasy­men Úkimet bıznesti qol­daý baǵytynda birqatar baǵdar­lama­lardy qolǵa alǵanyna toqtaldy. Ol bul rette «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy, ınfraqurylymdy damytý, ju­myssyzdyqty azaıtý jónin­degi basqa da memlekettik baǵ­darlamalar ákimshilik keder­gilerdi alyp tastaı otyryp, jalpy bıznestiń damýyna áserin tıgizýdi kózdeıtinin, aldaǵy ýaqytta mundaı úderis jalǵasyn taba beretinin atap ótti. «Bul Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaq aıasynda paıda bolatyn kez kelgen kedergilerge qarsy turýǵa, sol arqyly báse­kelestikke tótep berýge septigin tıgizedi dep oılaımyn», dedi ol. Árıne, Batys Qazaqstan oblysy – elimizdiń batys qaqpasy. Ol Reseıdiń bes oblysymen – Astrahan, Saratov, Volgograd, Samara, Orynbor oblystarymen shektesedi. Bul oblys ishki jalpy ónim kóleminiń kórsetkishi boıynsha, Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynan keıingi 3-shi oryn alady eken. Al jalpy aımaqtyq ónim 2013 jyldyń qorytyndysy boıynsha, 1 trln. 800 mlrd. teńgeni qurasa, bul – jalpy jan basyna shaqqanda ár adamǵa 3 mln. teńgeden keledi degen sóz. Sondaı-aq, oblys­ta údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama aıasynda 26 joba iske asyryla bastaǵan. Olardyń jalpy quny – 287 mlrd. teńge. Oblysta 526 iri óndiris kásiporny jáne aýyl sharýashylyǵy boıynsha 246 mekeme, kóptegen shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi jumys isteıdi. «Osynyń barlyǵy Elba­synyń memleketimizdi, onyń ishinde Batys Qazaqstan oblysy ekonomıkasyn damytý jónindegi tapsyrmasyna sáıkes júzege asyrylýda. Demek, biz qolǵa alatyn bastama-jobalar óńirimizdiń áleýmettik áleýetin, turmys jaǵdaıyn kóterýge baǵyttalatyn bolady», dedi bul týrasynda oblys basshysy. Brıfıng barysynda N.No­ǵaev, sondaı-aq, jaqynda Ba­tys Qazaqstan oblysynyń res­mı delegasııa ókilderi kórshi­les bes oblysqa saparmen baryp qaıtqanyn, sapar bary­synda ekonomıkalyq, áleýmet­tik, bilim-ǵylym, sport, gýma­nıtarlyq, jalpy qoǵamdaǵy bar­lyq salalar boıynsha ózara yq­paldastyqty arttyrý, jan­dan­dyrý máseleleri talqylan­ǵanyn, bul boıynsha ekijaqty kelisimderge qol qoıylǵanyn jetkizdi. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan».