Ulttyq teatrdyń negizin qalaǵan Elýbaı О́mirzaqov, Qapan Badyrov syndy sahna sańlaqtary týǵan topyraqta taǵy bir teatr eńse tiktedi. Qostanaıdaǵy «Mıras» mádenıet úıinde óńirdegi tuńǵysh jeke óner ujymy – «Taǵan» teatrynyń tusaýkeseri ótti.
Jańa teatrdyń shymyldyǵyn belgili rejısser, Qazaqstannyń halyq ártisi Ersaıyn Tóleýbaıdyń «Ahmet, Álıhan» premerasy ashty. Dramalyq shyǵarmanyń kórkemdik deńgeıi men ıdeıalyq mazmunyna baǵa beretin teatr synshysy emespiz. Biraq zal toly ıin tiresip otyrǵan kópshilik kórermenniń kóńilinen shyqqanyn aıtý kerek. Ásirese jas teatrdyń sahnaǵa ult ustazy Ahmet Baıtursynuly men Alash kósemi Álıhan Bókeıhan beınesin qatar alyp shyqqany súısintti. Qoıylymda Aqańnyń abaqtydaǵy azapty tolǵanystary, týǵan jerge, súıgen jarǵa degen súıispenshiligi, jer tutastyǵyn saqtap qalý jolynda Lenınmen kezdesýi, ult kósemi Álıhanǵa degen shynaıy qurmeti nanymdy kórinis tapqan.
Qoıylym aıaqtalǵan soń, Ilııas Omarov atyndaǵy oblystyq qazaq drama teatrynyń burynǵy akteri, jańa qurylǵan teatr – «Taǵannyń» jetekshisi Tólendi Álqoja sahnaǵa shyǵyp, kópshilikti jańa teatrdyń jaıynan habardar etti.
– Teatr ashamyz dep oılap júrgenimizge biraz bolǵan edi. Aqyry áriptesim, akter Asylan Kenjetaı ekeýmiz beldi bekem býyp, teatr qurdyq. Bıyl ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyna oraı, IýNESKO kóleminde kóp dúnıe atqarylyp jatyr. Ár qazaq óz úlesin qosýda. Biz de ózimiz qurǵan teatrdyń shymyldyǵyn Ahmet Baıtursynuly men Álıhan Bókeıhan týraly spektaklmen ashyp otyrmyz. Ol kisilerdiń arýaǵy bizdi qoldasyn, Alash muraty úshin basyn ajalǵa tikken uly qaıratkerlerdiń ómir jolyn, asyl murasyn kópke ónege eteıik degen oıymyz boldy. Spektakldi ustazymyz, dramatýrg Ersaıyn Tóleýbaıǵa arnaıy jazdyrttyq, – dedi T.Álqoja.
El eńsesi tiktele bastaǵan 2000-ynshy jylǵa deıin Qostanaıda ult teatry túgili, qazaq óneriniń ıisin sezý muń bolatyn. Teatr ujymyn quttyqtaǵan oblystyq mádenıet basqarmasynyń basshysy Erlan Qalmaqov óńirdiń sońǵy shırek ǵasyr ishindegi mádenı damýyna toqtalyp, jańa teatrdyń ashylýy óńir rýhanııatynyń eń úlken tabysy ekenin aıtty.
– 2000-ynshy jyly 14 qyrkúıekte dál osy zalda, dál osy sahnada Qostanaıdaǵy tuńǵysh qazaq teatry ashylǵan edi. Ol – búginde qanaty qataıǵan, omyrtqasy bekigen, ónerde ózindik orny bar Ilııas Omarov atyndaǵy qazaq drama teatry. Bul teatr qazir Qostanaıdyń dańqyn oblys aýmaǵynda ǵana emes, búkil respýblıka kóleminde asqaqtatyp júrgen úlken kásibı óner ordasyna aınaldy. Endi, mine, tabany kúrekteı 22 jyldan keıin Qostanaıda ekinshi qazaq teatry ashylyp otyr. Bul – jańa izdenis, jańa bastama. Sondyqtan bul teatrǵa biz de shamamyz kelgenshe qoldaý bildiremiz. Qazir rýhanı astanamyz Almatyda birneshe jeke jas teatrlar bar. Onda kádimgi memlekettik teatrda oınaıtyn akterler de óner kórsetedi. Jeke teatrdyń bir ereksheligi – munda tyń izdenisterge keń múmkindik bar, erkindik bar. Osy turǵydan alǵanda, búgin ashylyp jatqan «Taǵan» teatry Qostanaı óńirindegi teatr ónerine jaqsy izdenisi men jaqsy jańalyǵyn qosa beredi dep senemiz, – dedi basqarma basshysy.
Otyz jyldan beri osy Qostanaı qalasynda turatyn qalamger Ábýtálip Ámir aýyldaǵy qalyń qazaq jappaı qalaǵa qonys aýdara bastaǵan 1997 jyly stýdentter men jas oqytýshylardyń basyn qosyp, shaǵyn teatr ujymyn quryp, alǵash ret «Aıman-Sholpan» pesasyn sahnalaǵany bar. Ulttyq ónerge ábden sýsap qalǵan qalyń kórermenniń ystyq yqylasyna bólengenimen, bul teatr sol kezdegi mádenıet basshylarynyń tarapynan qoldaý tappaı, bir jyldan soń qaıta jabylyp qaldy.
– Birinshiden, bir qalada ómir súrip jatqan eki teatr ádemi, taza óner básekesin týdyrady. Al báseke bolǵan jerde akterler men rejısserlerdiń kásibı turǵydan shyńdalýy, ósýi paıda bolady. Ekinshiden, tájirıbe almasý júredi. Osynyń arqasynda qazaq kórermeninde qaı akterdiń oıynyna, qaı rejısserdiń qoıylymyna barsam eken degen tańdaý paıda bolady. Bul teatr óneriniń damýyna qyzmet etetin jaǵdaılar, – deıdi Á.Ámir.
Qalaı desek te, ulttyq ónerge janashyr jurttyń ortaq pikiri Qostanaıda ekinshi teatrdyń ómirge kelýi úlken jetistik, úlken qýanysh, úlken ilgerileý degenge saıady.
Qostanaı oblysy