Tárbıege jeńil qaraý jaraspas

Devıantty minez-qulyq – jalpyǵa ortaq moıyndalǵan quqyqtyq normalardan, ádepterden aýytqý. Kóptegen zertteýshi ǵalymdardyń tu­jy­rymdamasyna júginsek, jastardyń ata-ana men us­taz­darǵa qyr kórsetýi, úl­ken­derdiń tilin almaýy, jaǵymsyz jandarǵa elikteýi, temeki men ishkilikke úıir bolýy devıantty minez-qulyqtyń alǵashqy belgi­leri bolyp sanalady. Mundaı minez-qulyq bas­qa áleýmettik toptarǵa qara­ǵanda jastar arasynda kóp kezdesedi. Al onyń túpki paıda bolý sebepteri áleýmettik teńsizdikte, ata-analardyń balalaryna durys kóńil bólmeýinde, bos ýaqyttyń paıdasyz, zııandy nárselerge jumsalýynda jatyr. Desek te jastar arasyndaǵy devıantty minez-qulyqtyń aldyn alýǵa bolady. Osy maqsatta el jastarynyń eń kóp bóligi shoǵyrlanǵan Almatyda jastardyń basyn qosyp kóptegen trenıng uıymdastyrylyp jatyr.

«Jastardyń boıyndaǵy devıantty minez-qulyqpen kúresýdiń eń tıimdi joly – olardyń júregine ózine degen senimdi uıalatý. Kez kelgen adam tabıǵattyń múshesi, memlekettiń azamaty. Jas­tar ózin qoǵamdyq ortaǵa kerekti sanaǵanda boıynda senim oıanyp, barshaǵa paıdaly ispen aınalysýǵa tyrysady. Altyn ýaqyttaryn bos ótkizip, densaýlyqtaryna zııan­dy ispen aınalysýdyń aldyn alý maqsatynda jas­tar arasynda úgit-nası­hat sharalary jıi jasalyp jatyr», deıdi joba jetek­shileri.

Qoǵamda bilim alyp, eń­bek­ke aralasyp, óz jolyn qalyptastyryp jatqan adamdar kóp. Degen­men, keı­bir jastar óz ómi­rine jaýap­kershilik alýdan qa­shady. Jobanyń negi­zgi maqsa­ty – jastar men jasós­pirim­derdi jaýap­kershilikke tár­bıelep, eńbek naryǵyna erkin aralasýǵa baýlý jáne qoǵamda óz orny bar azamat qalyptastyrý. Is-sharany uıymdastyrýshylar men semınar júrgizýshileri jastarmen tyǵyz baılanys ornatyp, olarǵa durys jol siltedi. Qazirden bastap kim bolǵysy keletinderin she­ship, sol baǵytta eńbektený kerek­tigin túsindirdi. «El bolam deseń, besigińdi túze» degen sóz bar. El erteńi jas­tarǵa baǵyt-baǵdar beretin osyndaı sharalardy jıi uıym­dastyrýdyń mańyzy zor.

ALMATY