Osydan birneshe jyl buryn ómirdiń túrli qıyndyqtaryna kezikken jandarǵa kómek qolyn sozýdy bastaǵan volonterlik toptar búginde qoǵamdaǵy belsendi kúshke aınaldy. 2020 jyly Memleket basshysy Q.Toqaevtyń usynysymen volonterler jyly bolyp bekitilgennen keıin elimizde eriktiler qozǵalysynyń tynysy ashyldy. Oǵan deıin qaıyrymdy jastardyń aldynan únemi kedergiler kezdesip, kópshilik jurt eriktilerdiń is-áreketin túsinbeı de júretin.
Aqtóbe oblysynda quryla bastaǵan volonterlik toptar quramyna kámelet jasynan asqan kolledj jáne joǵary oqý oryndary stýdentteri men jumys isteıtin jastar qosyla berdi. Qazirgi ýaqytta eriktiler uıymdary úkimettik emes uıymdarmen jáne memlekettik mekemelermen birlese mańyzdy isterdi atqaryp júr.
Solardyń biri – quramyna 27 eriktiler uıymyn biriktirgen oblystyq volonterler keńesi. Keńes quramyndaǵy volonterlik ortalyqtardyń kópshiligi óz jumystaryn 2016 jyldan bastady. Alty jyldyń ishinde olar óńirdegi áleýmettik osal toptardyń, az qamtylǵan otbasylardyń qamqorshysyna aınaldy. Erikti jastar da qoǵamdyq jumysta ábden shyńdaldy.
Alaıda jastyq jalyndaryn qaıyrymdy isterge baǵyttap júrgen jastardyń sheshilmegen máseleleri áli de kóp ekendigi volonterler keńesiniń jyldyq qorytyndysynda aıtyldy. Keńes tóraǵasy, Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıversıtetiniń ekonomıka fakýltetiniń stýdenti Nurbek Jalǵasbaevtyń aıtýynsha, sońǵy bir jyldyń ishinde turǵyndardan 2,5 myń ótinish túsken. Eriktilerdiń esigin qaqqan áleýmet azyq-túlikke, em alýǵa qarjy suraıdy, baspana alyp ber deıdi. О́kinishtisi, jastardan azyq-túlik jetkizip berýdi talap etetinderdiń arasynda shyn muqtaj emes jatypisher masyldar da kóbeıip ketken.
О́ńirdegi belsendi toptardyń biri – «Aqtóbe qaıyrymdy jandary» volonterlik uıymy. О́ndiriste jumys isteıtin jastardyń basyn biriktirgen osy toptyń 50 múshesi koronavırýs pandemııasy kezinde aýrýhanalarǵa kúndiz-túni ottegi ballondaryn tasyp, medısına qyzmetkerlerine ystyq as jetkizdi, qoǵamdyq oryndarda betperde men vırýstan saqtaný týraly nusqaýlyqtar taratty. Top jetekshisi Elaman Baıǵozın ózin naǵyz uıymdastyrýshy retinde kórsetip júr.
«Stımýl+» múmkindigi shekteýli jastar klýby da alty jyldan beri múmkindigi shekteýli jastardyń arasynda túrli baıqaýlar uıymdastyryp keledi. Jyl saıyn «H faktor», «Eki juldyz» shyǵarmashylyq baıqaýyn ótkizý arqyly tórt qabyrǵaǵa tańylǵan jastardy sahnaǵa shyǵaryp, kóbiniń ómirdegi oryndaryn tabýyna járdemdesti. Aldaǵy jyly top jetekshisi Aqtoty Netýlına shalǵaı eldimekenderde turatyn múmkindigi shekteýli jastarǵa baryp, olardy áleýmettendirý jumystarymen aınalysqysy keledi.
Al M.Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ınstıtýtynyń «Medık volonter» uıymynda 250-ge jýyq stýdent bar. Olardyń bári de bolashaq dárigerler. Stýdentter bıylǵy kóktemdegi sý tasqyny kezinde úıleri sýǵa ketip, mektepterge ýaqytsha ornalastyrylǵan turǵyndarǵa azyq-túlik jetkizip, medısınalyq kómek kórsetti. Olar qalalyq emhanalardyń qyzmetkerlerine kómektesip, qan qysymy, qant dıabetimen esepte turǵan naýqastardyń úılerine dári jetkizedi, qan qysymyn ólsheıdi. Sondaı-aq aýtızmge shaldyqqan balalardy qoldaý ortalyǵymen tyǵyz jumys iseıdi.
«Sońǵy jyldary jaryq dúnıege kelgen sábıler arasynda aýtızmge shaldyqqan balalar óte kóp. О́kinishtisi, ata-analar balalarynyń aýtıst ekenin mektepke barǵanda ǵana bilip jatady. Eger sábı boıyndaǵy dert neǵurlym erte anyqtalyp, júıeli medısınalyq kómek alsa, soǵurlym balanyń ortaǵa tezirek sińisýine jol ashylady. Biz ata-analarǵa osy jaǵyn túsindiremiz», deıdi uıym jetekshisi Bahtııar Baımahan. Ol «Aqtóbede jedel járdem ortalyǵy jumysy jaqsy uıymdastyrylsa da, keptelis ýaqytynda shuǵyl kómek kútip jatqan naýqasqa tez jete almaıdy. Shaqyrtý túskennen keıin 10 mınýt ishinde jetkende naýqastyń ómirin qutqaryp qalý múmkindigi joǵary bolady. Al kólik keptelisi kezinde jedel járdem qyzmeti 15-20 mınýt ishinde jetse, adamdy qutqarýǵa keshigýi múmkin. Osyndaı jaǵdaıda medısınalyq moped óte tıimdi. Tizilip turǵan kólikterdiń arasynan op-ońaı ótetindikten, shetelderde medısınalyq mopedter qoldanyla bastady. Alǵashqy kómek jabdyqtary bar mopedti volonterler shetelderde osy iske tartylyp júr», dep usynys kóterdi.
«Rahym» volonterlik uıymynyń jetekshisi Aızada Balmaǵambetova Aqtóbe qalasyndaǵy keıbir oqý oryndary, ásirese kolledj basshylarynyń volonterlik uıymdarǵa esik ashpaıtynyna narazy. Eriktiler sporttyq jarys, konsertter uıymdastyryp, baıqaýlar ótkizer kezde oryn tappaı qınalyp qalady. Eresekter arasynda eriktilerdi erikkender dep qabyldaıtyndar jeterlik. Sondyqtan da volonterlik qyzmet týraly kópshilik arasynda aqparattandyrý jumysy júrgizilýi kerek dedi jıynǵa qatysýshylar.
Eriktilerdiń turaqty túrde jınalyp, basqosýlar ótkizýi úshin kovorkıng ortalyǵy kerek. Oblystyq ishki saıasat basqarmasy kelesi jyly jergilikti bıýdjetten volonterlik front keńse ashýǵa qarjy bólingenin atap ótti. Ázirge eriktiler basqosýlaryn qalalyq jastar resýrstyq ortalyǵy zalynda ótkizip júr. Biraq aýqymdy is-shara ótkizýge bul jer tarlyq etedi. Sondaı-aq oblystyq jastar resýrstyq ortalyǵy ǵımaratynan da volonterlerge bólme, tehnıkalyq jabdyqtar berilgen. Volonterler jeke-dara ǵımarat suraǵan soń óńir basshysynyń tapsyrmasymen kelesi jyldyń basynda qaladaǵy О́ner ortalyǵynan kovorkıng ortalyǵy ashylatyn boldy. Onyń ishinde kitaphana men shaǵyn oqý buryshy qarastyrylǵan.
Nurbek Jalǵasbaev qıyndyqqa tap bolǵan jandarǵa qarjy jınaýǵa qaıyrymdylyq konsertin ótkizetin oryn suraǵanda, keı mekeme basshylarynyń volonterlerden aqy suraıtynyna renjidi. «Biz muqtaj otbasyn qoldaý úshin osyndaı is-shara uıymdastyramyz. Sony bile tura stýdentterden aqsha suraıdy. Bul qalaı?» dedi ol.
«More Life» qoǵamdyq qorynyń dırektory Bıbigúl Jýlına elimizde eki-úsh jyldyń ishinde turmystyq zorlyq-zombylyq kóbeıip ketkenine nazar aýdardy. О́tken jyly elimizde 440 áıel otbasylyq zorlyq-zombylyqtyń kesirinen ólip ketse, jas qyzdardyń da qorlyq kórýi jıilegen. Barar jeri bolmaı júrgen qyz-kelinshekter qaladaǵy eki daǵdarys ortalyǵyna ornalasa alady. Kóp názik jandylar osy jaǵyn bilmeıdi. Olar úshin Aqtóbede bir memlekettik jáne jekemenshik «Malıka» daǵdarys ortalyǵy jumys isteıdi. Taǵdyrdan taıaq jegen analar ortalyqta sábıimen birge alty aı tegin turyp, psıhologııalyq kómek alyp, mamandyq meńgerip shyǵady.
«Eger 3-4 jyl buryn daǵdarys ortalyqtaryna Aqtóbe qalasynan túsetin áıelder kóp bolsa, búginde eldimekenderden qashyp keletinder kóbeıgen. О́tken aptada Aqtóbedegi «Anaǵa taǵzym» ǵımaratynda otbasylyq qoldaý ortalyǵy ashyldy. Bul jerde zańger, medıator jáne psıhologtar áıelderge ǵana emes, jetkinshekter men er adamdarǵa da tegin kómek beredi», dedi B.Jýlına.
Eriktilerge kóbinese taǵdyrdan taıaq jegen jandar men áleýmettik osal top taǵy otbasylar jáne jaqyndarynan qoldaý tappaı, ómirden ógeılengen jastar júginedi. Jaǵdaıy joq, ómirde ornyn tappaǵan jandar erikti jastar arqyly qoǵamǵa óz únin jetkizgisi keledi. Osy jaǵynan qaraǵanda jastar keı jaǵdaıda psıhologtyń rólin de atqaryp ketedi. Izgilikti isterdiń basy-qasynda júrgen jastardyń volonterlik uıymdary áleýmettiń únin memlekettik organdarǵa jetkizýshige aınaldy. Eriktilik jas talǵamaıdy desek te, áleýmettiń myń san sharýasynyń qaınaǵan ortasynda júrgen 100-den astam volonterlik toptyń jumysyn súzgiden ótkizip, naqty ispen aınalysyp júrgenderge memleket tarapynan qajetti kómek kórsetilgeni durys. Bulardyń ishinde aty bar da, zaty joq uıymdar bar. Adamdarǵa naqty kómek kórsetpeı, qaǵazbastylyqpen aınalysatyndar da kezdesedi. Qoǵamdaǵy álsiz toptardyń muńyn muńdap, joǵyn túgendep júrgen eriktilerdiń arasynan isker de bilimdi, qaıyrymdy, uıymdastyrǵysh qabileti joǵary, elin órge súıreıtin jaqsy azamattar shyǵatynyna senim mol.
Aqtóbe oblysy