Qaraǵandyda elimizdiń túkpir-túkpirinde teń qoǵam úshin tynymsyz eńbek etip júrgen úkimettik emes uıymdarǵa respýblıkalyq syılyqaqy tapsyryldy. Ataýly is-sharaǵa Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli arnaıy qatysty.
Úkimettik emes uıymdarǵa syılyqaqy olardy yntalandyrý úshin 2017 jyldan bastap berilip keledi. Bul syılyq – atalǵan uıymdardyń áleýmettik mańyzdy problemalardy sheshýge qosqan úlesine tartý. Bıylǵy respýblıkalyq baıqaýǵa 15 baǵyt boıynsha elimizdiń 213 úkimettik emes uıymy qatyssa, irikteý kezeńine onyń 189-y ótken eken. Sonyń 54-i jeńimpaz dep tanylyp, Qaraǵandy qalasynda marapattaý rásimi ótti.
– О́zderińizge málim, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda eldegi qoǵamdyq-saıası reformalardyń jańa baǵytyn jarııalady. Onyń ishinde azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń rólin nyǵaıtýǵa da basymdyq berilgeni belgili. Úkimettik emes uıym ókilderi halyq pen bılik arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtyp, qoǵamdyq dıalogtiń qalyptasýyna yqpal etedi. Sondyqtan da bizdiń negizi maqsatymyzdyń biri – olardyń áleýmettik bastamalaryna qoldaý kórsetý, kóterilgen máseleniń sheshimin tabýyna jaǵdaı jasaý. Memlekettiń azamattyq qoǵam ınstıtýtyna qatysty tıimdi jumysynyń arqasynda búginde úkimettik emes uıymdardyń qatary 5 esege artyp, olardyń sany 23 myńǵa jetti. Sońǵy 18 jylda áleýmettik memlekettik tapsyrys kólemi aımaqtarda 100 paıyzǵa ulǵaıdy. Bul áleýmettik máselelerdi sheshýde úkimettik emes uıymdardyń belsendiligin kórsetedi, – dedi Darhan Qýandyquly.
Bul marapatty búginge deıin respýblıkada 300-ge jýyq uıym ıelengen eken. Bıyl baıqaýǵa qatysqandardy saraptaǵan qazylar alqasy da jańarǵan. Sonymen áleýmettik bastamalar men belsendiligi úshin elimizdiń ár óńirindegi úkimettik emes uıymnyń 54 ókili jeńimpaz atandy. Jeńimpazdardyń 21,8 paıyzy – áleýmettiń osal toptardy qoldaý, 12,7 paıyzy – bilim, 10 paıyzy – aqparat, deneshynyqtyrý, sport salasyndaǵy, 10,9 paıyzy – halyqty jumyspen qamtý, 9 paıyzy – jastar saıasaty men balalar bastamalaryn qoldaý baǵytyndaǵy, 15 paıyzy aýyldyq úkimettik emes uıymdar.
Jalpy, eldiń bar óńirinde 52 azamattyq ortalyq jumys isteıdi. Ol ortalyqtar úshinshi sektor áleýetin arttyryp, úkimettik emes uıymdarǵa bir tereze qaǵıdaty boıynsha ádistemelik qoldaý kórsetip keledi. Osy is-shara aıasynda úkimettik emes uıymdardyń jobalyq portfeli 15 myńǵa deıin ósken. Sonymen birge Darhan Qydyráli mınıstrlik tarapynan azamattyq sektormen jumys isteý, ÚEU-men jobalyq yntymaqtastyqty transformasııalaý boıynsha birqatar bastama qolǵa alynǵanyn aıtty.
– Úkimettik emes uıymdardy qarjylaı qoldaý tetikterin jetildirý boıynsha zań qabyldandy. Zań aıasynda qoǵammen jumys isteıtin jańa memlekettik qoldaý tetigi – strategııalyq áriptestik engizildi. Aýyldyq jerlerdegi azamattyq bastamalardy qoldaý tetigi ázirlendi. Granttyq qarjylandyrý júıesin aýyldyq qoǵamdyq uıymdardyń suranysyna beıimdep, jeńildetilgen rejim usynyldy. «Qoǵamdyq baqylaý týraly» zań jobasy ázirlendi, – dedi Darhan Qýandyquly.
Mınıstrdiń sózinshe, saladaǵy basty strategııalyq qujat – eldegi úkimettik emes sektordy damytýdyń jańa vektoryn qamtıtyn azamattyq qoǵamdy damytýdyń 2020-2030 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy iske asyp jatyr. Volonterlik qyzmetti damytý arqyly azamattyq belsendilikti arttyrý sharasy qabyldanyp keledi.
Jumys sapary barysynda mınıstr Qaraǵandy qalasyndaǵy Ten Qogam áleýmettik beıimdeý ortalyǵynyń ashylýynda boldy. Keshe ǵana esigin aıqara ashqan Ten Qogam áleýmettik beıimdeý ortalyǵy Qaraǵandy qalasynyń jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bóliminiń áleýmettik tapsyrysy boıynsha Qamqor plus múgedekter qoǵamdyq birlestiginiń bastamasymen ashyldy. On eki maman múmkindigi shekteýli jandarǵa barlyq qajetti aqparattyq-konsýltasııalyq jáne resýrstyq qoldaý kórsetýge daıyn.
– Bul jobanyń basty maqsaty – olardy áleýmettik qamsyzdandyrý, jumyspen qamtý máseleleri boıynsha aqparattandyrý jáne keńes berý. Biz áleýmettik beıimdelýge, Memlekettik qyzmetterdi alý úshin qujattardy resimdeýge, ońaltýdyń tehnıkalyq quraldaryn tańdaýǵa kómektesemiz. Biz áleýmettik qyzmetter portaly jumysynyń qyr-syryn túsindire alamyz. Bizdiń ortalyqta zańger men psıhologtiń keńesteri de qoljetimdi, – dedi ortalyq basshysy Aslan Qabegenov. Ortalyqta ózine-ózi qyzmet kórsetý aımaǵy bar. Qyzmetkerler onlaın jáne oflaın formatta da kómekke daıyn.
О́ńirge sapary aıasynda mınıstr Múgedekterdiń halyqaralyq kúnine oraı uıymdastyrylǵan is-sharaǵa qatysty. 3 jeltoqsan – BUU uıǵarymy boıynsha Múgedek adamdardyń halyqaralyq kúni bolyp jarııalanǵan. Bul kúnniń maqsaty – ınklıýzıvti qoǵamdy damytý, múmkindigi shekteýli jandardy qoǵamǵa teń quqyly azamat retinde aralastyrý. Elimizde múgedek jandardyń quqyǵyn qorǵaý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý jónindegi 2025 jylǵa deıingi Ulttyq jospar bar. Múgedektiktiń aldyn alý, bilim alýǵa qoljetimdilik, kedergisiz orta, jumyspen qamtý, tıimdi ońaltý, áleýmettik qyzmetter jáne qoǵamdyq sanany jańǵyrtý búginde qoǵamnyń basty nazarynda.
Derekterge súıensek, aımaqta 55 myńnan astam múgedektigi bar turǵyn turady. Ol – oblys turǵyndarynyń 5 paıyzǵa jýyǵy. Oblys bıýdjetinen ońaltý quraldarymen jáne qyzmettermen qamtamasyz etý úshin 1 mlrd teńge qarjy bólingen. 2021 jyldan bastap, mundaı qural-jabdyqtardy «Áleýmettik qyzmetter portaly» arqyly tapsyrys berip, alýǵa múmkindik jasalǵan.
– О́mirdiń qıyndyqtaryna moıymaı, máselelerdiń sheshim tabýyna úles qosyp júrgen jandar búgin ortamyzda. Sizderdiń boılaryńyzdaǵy qaısarlyq, ómirlik ustanym biz úshin zor ónege. Sizder oblystyń eń belsendi azamatysyzdar. Oblystaǵy múmkindigi shekteýli azamattarǵa túrli memlekettik qoldaý kórsetiledi, – dedi aımaq basshysy Jeńis Qasymbek.
2022 jyly 25 myń azamat ońaltýǵa qajetti quralmen qamtylyp, kómek kórsetilgen. Búginde aımaqta arnaıy áleýmettik qyzmet kórsetetin 70 uıym bar. Birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha mundaı qyzmet túriniń ıgiligin 9 myńnan astam adam kóripti. Aımaqta múgedektermen jumys jóninde ákim keńesshileri bar. Múmkindigi shekteýli 4 tulǵa jergilikti bılik uıymdaryna usynylǵan. Oblystyń 11 óńirinde «Invataksı» – tegin kólik tasymaly oń jolǵa qoıylypty.
Al saltanatty is-sharada aımaqta azamattyq ustanymdarymen áleýmettik máseleler túıininiń sheshilýine muryndyq bolǵan birqatar úkimettik emes uıym ókiline marapattar tapsyryldy.
Qaraǵandy