«Qazfosfat» qımyly

qazirgi yqpaldastyq talabyna tolyq saı keledi

«Qazfosfat» – elimizdiń aýma­ǵynda fosfat óndirip, ony óńdep, tutynýshylarǵa temir jol kóligi arqyly jetkizip beretin biregeı kompanııanyń biri. Búginde munda mıneraldy tyńaıtqysh, sary fosfor, hımııa ónimderiniń 20 túri óndiriledi. Bizdiń kompanııanyń ónimi eksportqa baǵdarlanǵan, 94 paıyzy shetelderge ótkeriledi. Ázirge negizgi tabystyń 60 paıyzy sary fosfor satýdan túsýde. Qazir ónimimiz Eýroodaq, TMD, Qytaı, Japonııa, Iran, Aýǵanstan jáne Úndistanǵa jiberilýde. Iаǵnı, Jambyl jeri elimizdegi hımııa salasynyń alyby atanyp, kósh bastaıtyny anyq.

«Qazfosfat» JShS sońǵy bes jylda Eýroodaq naryǵyndaǵy ózi­niń básekelesterin tolyq yǵys­tyrdy deýge bolady. Básekege ba­rynsha qabiletti ónim óndirý bizdiń naryqtaǵy kókjıegimizdi keńeıte túsýde. Kompanııada ótken jyldyń qorytyndysynda 56,3 mıllıard teńgeniń ónimi óndirildi. Bıyl bul kórsetkishti 61,9 mıllıard teńgege jetkizý kózdelýde. Kásiporynnyń ústimizdegi jyldyń tórt aıynyń jumys qorytyndysy da qýantarlyq. Osy merzimde 19 957 mıllıon teńgeniń ónimi ón­dirildi. Seriktestik tek 2013 jyly ǵana bıýdjetke salyqqa jáne bıýdjetten tys tólemderge 5 339 mıllıon teńge, al, ústimizdegi jyldyń tórt aıynda 1 497 mıllıon teńge aýdardy. Naryq talaby – qatal. Son­dyqtan da biz ózimizde óndiriletin ónimniń sapasyn turaqty jaqsartyp, básekege qabilettiligine erekshe kóńil bólemiz. Osy maqsatta 240 bıznes úderister taldap, jasalyp, bekitildi, ERP jáne SAP júıeleri engizildi. Shyǵarylatyn ónimniń sapasyn jáne básekege qabilettiligin arttyrý maqsa­tynda kompanııanyń barlyq kásip­oryndarynda jetkizilgen shıkizat pen ótkeriletin daıyn ónimniń sapasyna baqylaý jasaıtyn arnaıy qyzmet bar. Barlyq ónim mindetti túrde Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik standarttaryna sáıkes baqylaýdan ótkiziledi. О́ndiristegi eski jabdyqtardy jańasymen almastyrý, jańa tehnologııany engizý turaqty júrgizilýde. Bul sharýa barlyq óndiristik sehtarda tabysty júzege asyrylýda. Álemdik qarjy daǵdarysyna qaramastan biz 2008-2013 jyldary óz kásiporyndarymyzda 9 ınvestısııalyq jobany júzege asyrýdamyz. Munyń ózi energııa únemdeýge, óndiris qaldyqtaryn kádege asyrýǵa jáne jańa sehtar men tehnologııalyq jelilerdiń qurylysyn salýǵa múmkindik berýde. Osy merzimde 9 joba tolyq júzege asyryldy. Keıingi jyldary bizdiń kompanııa qarjylyq-ekonomıkalyq kórsetkishterdi jaqsartýmen qatar kásiporyndarǵa ekologııa, óndiris qaýipsizdigi baǵdarlamalaryn engizýde de eleýli sharýalardy qolǵa alýda. Kondensasııalyq sýdy tazartý júıesin engizý aınalym sýyn salqyndatý deńgeıin jaqsartty. Qaldyqsyz tehnologııamen jumys isteý óz nátıjesin berýde. Munyń ózi kásiporyn aýmaǵynda uzaq ýaqyttan beri jınalyp qalǵan qaldyqtardy óńdep, kádege jaratýǵa septigin tıgizedi. Osyndaı ıgi sharalardy qolǵa alý nátıjesinde fosfor qoımasynda saqtalǵan qaldyq kólemi edáýir azaıdy. Sary fosfor óndirý kezinde paıda bolatyn pesh gazyn kádege asyrý osy merzimde 6 mıllıon 847 myń tekshe metr tabıǵı gazdy nemese 108 mıllıon 302 myń teńgeni únemdeýge múmkindik berdi. Taıaýda Jańa Jambyl fosfor zaýyty jáne mıneraldy tyńaıt­qysh fılıaldarynda jyljymaly ekologııalyq zerthanalar paıdalanýǵa beriledi. «Qazfosfat» oblys aýmaǵynda keń kólemdi qaıyrymdylyq sharalar júrgizedi jáne demeýshilik jasaıdy. Olardyń arasynda balalar úıi jáne ınternattary, sporttyq sharalar men sporttyq klýbtar bar. Seriktestik 2007-2012 jyldary osy maqsatqa 395 mıllıon teńge jumsady. Bul ıgilikti shara keleshekte de jalǵasyn taba­dy. Bıyl biz «Áleýmettik jaýapkershilik» SA 8000:2001 halyqaralyq standart talaptaryna sáıkes sertıfıkatqa ıe boldyq. Mamandar – bizdiń altyn qory­myz. Kásiporynda bilikti maman­dar daıarlaýǵa jáne olardyń bilik­tilikterin jetildirýge erekshe kóńil bólinedi. Árbir fı­lıal­da kompıýterlik tehnıka, ón­di­ristik jabdyqtardyń maket­teri, oqý quraldarymen jabdyq­talǵan oqý bazasy bar. Buǵan qosa, jumysshylarymyz kelisim­shart arqyly kásiptik lıseıler­de, oqý ortalyqtary jáne joǵa­ry oqý oryndarynda oqıdy. Keli­sim­­shartqa sáıkes oqý aqysyn ká­sip­­oryn tóleıdi. Bul maqsatqa jyl saıyn 30-35 mıllıon teńge bólinedi. Qazir kompanııada 6011 adam jumys isteıdi. О́tken jyly ortasha jalaqy 10,3 paıyzǵa ósirilip, ol 88 myń teńgeni qurady. Barlyq jumysshylar zańda ujymdyq kelisimshartta qarastyrylǵandaı emdik-aldyn alý taǵamymen, arnaıy kıimmen jáne jeke qorǵanysh zattarmen qamtamasyz etilgen. Kompanııada bir jumysshyny ustaýǵa jylyna 1 203 965 teńge jumsalady. Jumysshylarymyzdyń balalary kásiporyn esebinen «Juldyz» saýyqtyrý lagerinde jáne jyl on eki aı «Kóktal» emdeý-saýyqtyrý shıpajaıynda densaýlyqtaryn túzeıdi. Búginde barlyq fılıaldarda turmystyq ǵımarat, jýynatyn, sheshinetin jáne as ishetin bólmeler tolyq kúrdeli jóndeýden ótkizilgen. Kompanııada sheshimin kútken túıindi máseleler de joq emes. Elektr qýaty, tabıǵı gaz jáne «Qazaqstan temir joly» qyzmetteri tarıfteriniń turaqty ósýi qoljetimdi ári básekege qabiletti ónim óndirýge úlken kedergi keltirýde. Jańa Jambyl fosfor zaýyty jylyna 120 myń tonna sary fosfor óndire alady. Alaıda, atalǵan óndiris ónim óndirý úshin energııany óte kóp qajet etedi. Sary fosfordyń bir tonna óniminiń ózindik qunynda elektr qýatynyń baǵasy 38 paıyzdy quraıdy. Máselen, 2009 jyly elektr qýaty jáne ony tasymaldaýdaǵy tarıf – 35, 2010 jyly – 9,5, al, 2014 jyly 2009 jylmen salystyrǵanda 49,5 paıyzǵa ósti. Tarıftiń ósýi munymen toqtalyp qalmaıdy. Tabıǵı gaz tarıfi de jyl saıyn kóterilip keledi. «Qazaqstan temir joly» AQ tarıfteri jyl saıyn aıtarlyqtaı ósip jatqanyna qaramastan, tasymaldaýshy vagondar jańartylyp jatqan joq. Bul baǵyttaǵy tarıf tek ústimizdegi jyly ǵana 15 paıyzǵa kóterildi. Osyndaı qıyndyqtarǵa qaramastan, biz óz ustanymymyzdy nyǵaıtyp, turaqty jańa naryqtardy ıgerýge kúsh salýdamyz. Qazaqstannyń ereksheligine qaraı, teńizge tikeleı shyǵatyn múmkindik joqtyǵynan óz ónimimizdi álemdik naryqtarǵa shyǵarýda eleýli kedergilerdi bastan keshirýdemiz. Úzdiksiz izdenistiń nátıjesinde 2012 jyly AQSh-tyń naryǵyna shyǵyp, úlken kólemdegi sary fosfordy ótkerdik. Ústimizdegi jyldan bastap kompanııa tarıhynda alǵash ret Úndistanǵa fosfor jetkizýdi qolǵa aldyq. Keleshekte Japonııa jáne Latyn Amerıkasy naryqtaryn ıgerýdi kózdeýdemiz. Muqash ESKENDIROV, «Qazfosfat» JShS bas dırektory, Jambyl oblystyq máslıhatynyń depýtaty. Jambyl oblysy.