Fýtboldan Qatarda ótip jatqan álem chempıonatynyń pleı-off kezeńi taǵy bir sensasııamen aıaqtaldy. 1/8 fınaldyń jetinshi matchynda Marokko Ispanııany (2010 jylǵy álem chempıony) penaltı serııasynda tize búktirip, óz tarıhynda tuńǵysh ret álem birinshiliginiń shırek fınalyna joldama aldy. Al pleı-offtyń sońǵy básekesinde Portýgalııa Krıshtıaný Ronaldýdyń kómeginsiz-aq, Shveısarııanyń tas-talqanyn shyǵardy – 6:1.
Osydan tórt jyl buryn Reseıde uıymdastyrylǵan álem chempıonatynyń toptyq kezeńinde Marokko Ispanııany tobyqtan qaǵyp, pleı-off satysyna shyǵarmaı tastaýy múmkin edi. Alaıda sońǵy mınýttarda Iаgo Aspas tarazy basyn teńestirip, ıspanııalyqtar dop aıyrmasynyń arqasynda ǵana kelesi kezeńge birinshi orynmen shyqqan edi. Al Marokko bolsa, jalǵyz upaımen V tobynda sońǵy orynda qalyp qoıǵan-tyn. Biraq Ispanııa 1/8 fınalda jarys qojaıyndarynan penaltı serııasynda jeńilip, shırek fınaldan tys qalǵan bolatyn.
Ispanııa bıylǵy álem birinshiliginde de tórt jyl burynǵy tarıhyn qaıtalady. Olar alǵash dop aıyrmasymen pleı-off kezeńine shyqqan bolsa, 1/8 fınalda Marokkodan penaltı serııasynan jeńildi. Sóıtip, bul joly da Ispanııa fýtbolshylary shırek fınaldan tys qaldy.
Marokko Qatardaǵy álem chempıonatyn óte joǵary deńgeıde ótkizip jatqanyn aıta ketý kerek. Toptyq kezeńde 2018 jylǵy dodanyń eki júldegeri – Horvatııa men Belgııa jáne 1986 jyldan keıin álemdik mýndıalǵa birinshi ret qatysqan Kanadamen bir topta oınap, jeti upaımen óz tobynda birinshi orynǵa ıe boldy.
Bir qyzyǵy, afrıkalyqtar týrnır bastalardan úsh aı buryn bapker aýystyryp, fýtbol sarapshylary olardy aýtsaıderlerdiń qataryna qosyp qoıǵan-dy. Biraq 47 jastaǵy jattyqtyrýshy Valıd Regragıı az ýaqyttyń ishinde barlyq fýtbolshyny bir maqsatqa jumyldyra aldy. Ádette, mundaı quramalar kútpegen jerde sensasııa jasap jatatyn. Ony chempıonatqa qatysyp jatqan birneshe komanda dáleldep berdi.
Ispanııa bolsa, toptyq kezeńde Kosta-Rıkany iri eseppen jeńip, sońǵy týrda Japonııadan jeńilip, áıteýir jankúıerlerin zeriktire qoıǵan joq edi. Al 1/8 fınaldaǵy Ispanııa – Marokko matchy jankúıerlerdiń ishin ábden pystyrǵany anyq. Árıne, bir komanda 90 mınýt boıy qorǵanyp, ekinshisi qorǵanystyń kiltin taba almaı, deni durys shabýyl uıymdastyra bilmese, ondaı oıynda qandaı bereke bolady deısiz. Aqyry birde-bir gol soǵylmaǵan matchtyń jeńimpazyn oıyn sońyndaǵy penaltı serııasy anyqtap berdi.
Lýıs Enrıke osy matchyń aldyndaǵy baspasóz máslıhatynda fýtbolshylaryna myń ret penaltı tepkizip, fýtbol lotereıasyna ábden daıyndaǵanyn aıtyp edi. Biraq jaýapty sátte «qyzyl fýrııa» fýtbolshylary taǵy da eski ádetine basyp, bul joly Marokkodan jeńildi. Ispanııanyń úsh fýtbolshysy – Karlos Soler, Serhıo Býskets jáne Pablo Sarabııa 11 metrlik núkteden múlt ketse, Týnıstiń jeńisti golyn Madrıdte týyp, kezinde Ispanııa quramasyna kerek bolmaǵan Ashraf Hakımı soqty.
Portýgalııa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy Fernandý Santýsh Shveısarııamen bolǵan oıynda Krıshtıaný Ronaldýdy qosalqy quramda qaldyryp, onyń ornyna ulttyq qurama deńgeıinde asa tájirıbesi joq «Benfıkanyń» 21 jastaǵy shabýylshysy Gonsalý Ramýshty shyǵarǵany barsha fýtbol mamanyn tańǵaldyrdy. Santýsh shveısarııalyq áriptesi Murat Iаkınge osyndaı úlken tosynsyı daıyndaǵan eken.
Matchqa deıin kópshilik Fernandý Santýshtyń tańdaýyna tosyrqaı qarap, Portýgalııa úshin alańdaǵan edi. Áıtse de, matchtyń esebi Santýshtyń taktıkasy 100 paıyz júzege asqanyn dáleldep berdi. Ol Ronaldýdy alǵashqy mınýttan bastap alańǵa shyǵarmaǵanyna esh ókingen joq. Qaıta qýanyshy basym boldy. Mańyzdy oıynda senim bildirgen shákirti Gonsalý Ramýsh jerge qaratpaı, 67 mınýttyń ishinde bir emes, úsh gol soǵyp, Portýgalııanyń qaharmanyna aınaldy. Sondaı-aq matchtyń 33-mınýtynda esepti eselegen Pepe Portýgalııa quramasy sapynda álem chempıonattarynda gol soqqan eń saqa fýtbolshy atandy. Ekinshi taımda Pıreneı túbegi eliniń ókilderinen Gerreırý (55) men Leaý (90+2) bir-bir márte mergendik tanytsa, Shveısarııanyń jalǵyz golyn 58-mınýtta Akanjı saldy.
Portýgalııa quramasy besinshi golyn soqqannan keıin bas bapker Santýsh úsh gol soqqan Ramýshtyń ornyna Ronaldýdy shyǵardy. 37 jastaǵy fýtbolshy gol soǵýǵa ájeptáýir umtylǵanymen, qanjyǵasyn maılaı almady. 83-mınýtta Krıshtıaný Zommerdiń qaqpasynan sańylaý tapqanymen, bas tóreshi gol oıynnan tys jaǵdaıda soǵyldy dep eseptemeı qoıdy.
Osylaısha, Shveısarııa qaqpasyna alty gol soqqan Portýgalııa 10 jeltoqsan kúni shırek fınalda Marokko quramasymen oınaıtyn boldy. Bul – Marokko úshin álem chempıonatyndaǵy birinshi shırek fınal matchy bolsa, portýgalııalyqtar osymen úshinshi márte ¼ fınal mejesine jetip otyr. Sol kúngi ekinshi matchta 2018 jylǵy álem chempıony Fransııa byltyrǵy Eýropa birinshiliginiń vıse-chempıony Anglııamen jartylaı fınal joldamasyn sarapqa salady. Búginge deıin Fransııa men Anglııa jasyl alańda 31 márte jolyǵyp, sonyń 17-sinde aǵylshyndardyń mereıi ústem bolǵan eken. Toǵyz matchta fransýzdar jeńiske jetse, 5 kezdesý teń eseppen aıaqtalǵan.
Al 9 jeltoqsanǵa josparlanǵan shırek fınaldyń alǵashqy matchynda Nıderland – Argentına, ekinshisinde Horvatııa – Brazılııa quramalary synǵa túsedi. Fýtbol jankúıerleriniń esinde bolsa, Nıderland pen Argentına 2014 jylǵy álem chempıonatynyń jartylaı fınalynda kezdesip, Ońtústik Amerıka qurlyǵynyń ókili match sońyndaǵy penaltı serııasynda jeńiske jetken edi. Endi Lýı van Gal shákirtteri bul oıynda ese qaıtarýdy kózdeıtini anyq. Biraq bas júlde úshin kelgen Messıdiń segiz jyl burynǵy jeńisin qaıtalaǵysy keletini túsinikti.
Brazılııa men Horvatııa álem chempıonattary tarıhynda osymen úshinshi márte kezdeskeli tur. Alǵashqy ekeýi toptyq kezeńi aıasynda ótse, bul joly shırek fınalda joldary túıisti. 2006 jyly Germanııada uıymdastyrylǵan birinshilikte Brazılııa quramasy horvattardy 1:0 esebimen tize búktirgen bolsa, 2014 jyly óz elinde ótken dodada 3:1 esebimen jeńiske jetken edi.