Qazir el turǵyndaryn eńbekpen qamtýǵa arnalǵan memlekettik birneshe joba iske asyp jatyr. Onda jastardyń «eki qolǵa – bir kúrek» tabýyna múmkindik bar.
Kelesi jyldan bastap jastar 2,5 paıyzdyq mólsherlememen nesıe ala alady. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Úkimet jastardyń kásipkerlik yntasyn kóterý jáne qoldaý maqsatynda shaǵyn nesıe berý ádisterin qarastyryp jatyr.
– 2023 jyldyń 1 qańtarynan bastap jastarǵa shaǵyn nesıe beriledi. Onyń paıyzdyq mólsheri 2,5%-dy quraıdy. Qazirgi kezde erejeler jobasy jasalyp, «Ashyq NQA» portalynda jarııalandy. Basty sharty – kepildik múlik bolýǵa tıis. Onyń úı bolýy mindetti emes, baǵalanýy teń basqa da múlik bolýy múmkin. Nesıe mólsheri – 5 mln teńgege deıin. Berilý merzimi – 5 jylǵa deıin. Eger nesıe aýyl sharýashylyǵyna nemese iri qara mal, jylqy asyraýǵa alynsa, onda 7 jylǵa deıin beriledi. Nesıe alǵan jastarǵa 1,5 jylǵa «kanıkýl kezeńi» usynylady, ıaǵnı atalǵan ýaqytta olar aı saıynǵy jarna tóleýden bosatylady, – dedi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Halyqty jumyspen qamtý departamentiniń dırektory Asqar Nııazov.
Shaǵyn nesıe jastardyń kásipkerlik bastamalaryn damytýǵa arnalǵan. Úkimet kelesi jyly oǵan 5,8 myń jas qol jetkizedi dep josparlap otyr.
– Memleket jastardy jumyspen qamtý máselesine erekshe nazar aýdara bastady. Atap aıtsaq, jyl saıyn «Jastar praktıkasy», «Alǵashqy jumys orny», «Jeńildikpen nesıeleý» jáne «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamalary sııaqty jobalardy iske asyrý sheńberinde respýblıka boıynsha 100 myńǵa jýyq jas jumyspen qamtylady. Halyqty eńbekpen qamtýdyń taǵy bir quraly – naryq suranysyna qaraı jastardy qysqa merzimde oqytý. Atalǵan jobanyń aıasynda olar jańa mamandyq meńgerip, oqý aıaqtalǵannan keıin jumysqa ornalasa alady. Jyl basynan beri 35,2 myń adam oqytyldy, – dedi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Oljas Ordabaev.
Jalpy, elde sýbsıdııalanatyn jumys oryndarymen qamtylǵan 161 myńǵa jýyq azamattyń 36 paıyzyn jastar quraıdy. Olarǵa jalaqy memleket tarapynan ishinara nemese tolyqtaı tólenedi. Eger jumys berýshiniń belgilengen talaptaryna saı keletin bolsa, jastar kásiporyndarda jumysqa ornalasa alady. Ol úshin Eńbek bırjasy arqyly qajetti oryndarǵa ótinish berý kerek.
– Qazir sýbsıdııalanatyn jumys oryndarymen qamtylǵan 161 myńǵa jýyq azamattyń 36%-yn jastar quraıdy. Mundaı jumys oryndarynyń negizgi maqsaty – jastardyń naqty mashyqtary men daǵdylaryn ıgerip, odan ári turaqty jumysqa ornalastyrý. Búginde jastardy jumyspen qamtý birneshe baǵyt boıynsha júzege asyrylyp keledi. Olardyń ishinde «Jastar praktıkasy», «Alǵashqy jumys orny», «Urpaqtar kelisimsharty», «Qoǵamdyq jumys» sııaqty jobalar kózdelgen. Bul jobalar jasy 29-dan aspaǵan joǵary oqý ornynyń túlekteri nemese jumys tájirıbesi joq NEET sanatyndaǵy jastardy jumysqa ornalastyrýǵa baǵyttalǵan, – dedi vıse-mınıstr.