Týý týraly kýálik alý áýre-sarsańǵa túsiredi dep kim oılaǵan? Júre berseń kóre beretiniń ras eken. Tarazdyq turǵyndar birshama ýaqyttan beri tildeı qaǵazǵa qol jetkize almaı alashapqyn bolyp júr. Qala ákimdigi qujat suraǵandarǵa «blanki joq» degen ýáj aıtyp, olardy keri qaıtaryp jatyr.
Shahar turǵyndarynyń aıtýynsha, týý týraly kýálikti alý keıingi eki aıdyń bederinde aıtarlyqtaı máselege aınalyp ketken. Balalarynyń zańdy qujatyn qolyna túsire almaı shamdanǵan jurt máseleniń jýyq arada ońynan sheshilgenin qalaıdy.
«Ilgeride bul qujat bar bolǵany úsh kúnde beriletin. Aıtalyq, birinshi balama 72 saǵattyń ishinde alǵan bolatynmyn. Al qazir jaǵdaı qıyndap ketkenin kórip otyrmyz. Jaǵdaıdyń osylaı ýshyǵýy shynynda da uıat qoı. Osyndaı olqylyqtyń saldarynan jurt járdemaqyny ala almaı daýryǵyp júr», dedi ótkir máselege qatysty ún qatqan Taraz qalasynyń turǵyny Dáýren Januzaqov.
Yzaǵa býlyqqan kópshiliktiń ishinde AHAT bóliminiń tabaldyryǵyn tozdyryp júrgender de az emes. Solardyń biri – Aryn Beıbarys. Onyń aıtýynsha, ulynyń tıisti qujaty bolmaǵandyqtan emhanaǵa tirkeýdiń ózi muńǵa aınalǵan. Alystan qatynaıtyn azamat oblys ortalyǵynda osyndaı máseleniń týyndaǵanyna narazy.
«Mamandar «sizdiki qańtar aıynda daıyn bolady» degen jaýapty alǵa tartyp otyr. Menińshe, bul durys emes. Biz aıdaladaǵy aq otaý sanalatyn alystaǵy aýylda turyp jatqan joqpyz. Oblys ortalyǵyn meken etip otyrmyz. О́zimizdi «Jańa Qazaqstanda» turyp jatyrmyz dep júrmiz ǵoı. Endeshe mamandar da sol «Jańa Qazaqstan» azamaty retinde eńbek etýi kerek. Bular qashan soǵan laıyqty jumys isteıdi? Osy bir tilim qaǵaz úshin kún qurǵatpaı sandalyp júrýim kerek pe?», deıdi ashýǵa býlyqqan Aryn Beıbarys.
Shahardaǵy AHAT bóliminiń basshylary týyndaǵan máseleniń ótkir ekenin joqqa shyǵaryp otyrǵan joq. Olar týý týraly kýálik tapshylyǵyn sıfrlandyrý júıesine kóshýmen baılanystyryp otyr. Alaıda sıfrlandyrý júıesiniń qaǵaz júzindegi qujatqa qanshalyqty qatysy bar ekenin túsindire alar emes. Aıtýlarynsha, Ádilet mınıstrligi blanki ataýlynyń sanaýly ǵana danasyn jibergen.
«Bul másele ótken kóktem mezgilinen beri týyndaǵan bolatyn. Anyǵyraq aıtar bolsaq, naýryz aıynda bastaldy. Bul endi sıfrlandyrý júıesine kóshýmen baılanysty bolyp otyr. Búgingi tańda tamyz, qyrkúıek, qazan aıynda dúnıege kelgen balalarǵa berip jatyrmyz», deıdi Taraz qalasy ákimdigi AHAT bóliminiń basshysy Baqytnur Tileýbekqyzy máseleniń mánisine úńilip.
Oblystyq ádilet departamentiniń jaýabyna zer salsaq, kýálik berýde kinárat joq sekildi. 2022 jyldyń basynda tıisti departamentten 38 myń dana týý týraly kýálik alynyp, jergilikti atqarýshy organdardyń AHAT bólimderine joldanǵan. Atalǵan káýlikter taraptardyń suranystaryna saı berilgen kórinedi.
Bul máselege qatysty turǵyndardyń ýáji kimdi de bolsa oılandyrmaı qoımaıdy. Halqynyń sany 400 myńǵa jeteqabyl Taraz qalasynda 2021 jyly 11 753 balaǵa tıisti qujaty ýaqtyly berilse, 2022 jyly týý týraly kýálik alǵan perishtelerdiń sany 10 myńǵa jýyqtaǵan. Osy kórsetkishtiń ózi kóp jaǵdaıdan habar berip tursa kerek. Al ýshyqqan másele úshin jaýapkershilikti moınyna kim almaq?
Qysqasy, Tarazdaǵy týý týraly kýálik máselesi jurtshylyqty qatty tolǵandyryp otyrǵany talas týdyrmaıdy. Álbette, jyl ótken saıyn demografııalyq ahýaldyń kórsetkishi artyp keledi. Jergilikti jurtshylyq bul máselede AHAT bóliminiń mamandarymen nemese tıisti departament álde mınıstrlikpen aqyldaspaıtyny da belgili. Sondyqtan jergilikti jerdegi mamandar qujatty artyǵymen alyp qoısa, olardy eshkim qolynan qaqpaıtyn shyǵar... Qalaı alyp qarasaq ta, 72 saǵatta beriletin qujattyń sońynda eki aılap júgirgen halyqtyń ýáji oryndy. О́ıtkeni olar tildeı qujattyń sońynda taban tozdyryp júr.
TARAZ