Qazirgi álemdegi kitaphanalardyń róli túbegeıli ózgerdi. Buryn kitaphana qorynda saqtalǵan muraǵattarǵa qol jetkizý úshin birshama ýaqyt ketetin. Jańa tehnologııalar kelgeli kitaptar men qujattar elektrondy túrge aýdarylyp, arnaıy jelilerde ornalastyrylatyn boldy. Sóıtip barlyq derekter qory elektrondyq resýrstar tizimine qosyldy.
Mundaı zamanaýı tehnologııalar kitaphanaǵa kelgen oqyrmandardyń ýaqytyn únemdep qana qoımaı, qajetti kitaptarmen qamtamasyz etedi. Bul sondaı-aq kitaphanashylarǵa kitaphana qoımasyndaǵy kez kelgen kitap nemese jýrnaldyń naqty qaı sórede turǵanyn, ony qaı eldiń vırtýaldy kitaphana sóresinen qalaı taýyp alýǵa bolatyndyǵy jaıynda aqparat bere alatyn múmkindigine jol ashty.
Osy turǵyda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń ǵylymı kitaphanasy qazirgi zaman talabyna saı jabdyqtalǵan ári TMD elderi qataryndaǵy ýnıversıtet kitaphanalary arasynda kóshbasshy atanyp otyr. Kitaphana qorynyń sany búginde 2,5 mıllıon danaǵa jetti. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń Ǵylymı kitaphanasy ýnıversıtetpen birge 1934 jyly quryldy. 2012 jyly Shyǵys stıliniń elementterimen úılesip, jańa tehnologııalarmen jáne kommýnıkasııalyq sheshimdermen jabdyqtalǵan jalpy aýdany 17 856,6 sharshy metr bolatyn jańa bes qabatty ǵımaratqa kóshti. Ál-Farabı kitaphanasy jańa tehnologııalardy belsendi meńgerýde. Kitaphanada RFID-tehnologııa negizinde avtomattandyrý júıesi engizilip, nátıjesinde «IRBIS 64» avtomattandyrylǵan kitaphanalyq-aqparattyq júıesi (AKAJ) ıntegrasııalaný jáne ýnıversıtet qyzmetkerleri men bilim alýshylarynyń ýnıversıtettik biryńǵaı ıdentıfıkasııalyq kartalaryn (ID-karta) oqyrman bıletteri retinde paıdalaný máseleleri iske asyryldy. Dástúrli oqyrman formýlıarynyń ornyna barlyq qyzmet kórsetetin bólimsheler úshin biryńǵaı elektrondyq oqyrman formýlıar keldi. Onda qujattar men kitaptardy qaıtarý merzimi, saqtap baqylaý, berilgen ýaqyty týraly barlyq aqparat tolyq kórsetilgen. Osylaısha, oqyrmannyń biryńǵaı bazasy árbir oqý zalynda, abonementte tirkeý kartotekalaryn júrgizý qajettiliginen aryldy, al biryńǵaı formýlıar barlyq qyzmet kórsetý pýnktterinde qaıtarý merzimin baqylaýǵa jáne ádebıetti qaıtarýdy keshiktirýge baılanysty jaǵymsyz jaǵdaılardyń aldyn alýǵa múmkindik berdi. Sonymen qatar oqý zalynda RFID tehnologııalar negizinde jumys isteıtin jáne oqyrmandarǵa tańdalǵan ádebıetti óz betinshe tirkeýge jáne ony úsh kúnge deıin resimdeýge múmkindik beretin ózine ózi qyzmet kórsetý stansalary ornatylǵan.
Sonymen qatar «Planskan A2-300» kóshirý apparattary men planetarlyq skaner ornatylǵan. Onyń kómegimen kitaphana paıdalanýshylary tańdaǵan ádebıettiń qajetti betterin tegin skanerlep, óziniń USB-flesh-jınaqtaǵyshqa jibere alady. Osylaısha, zamanǵa saı jasalǵan betburys, oqytýshylar men stýdentterdiń ǵylymǵa degen qyzyǵýshylyǵyn odan saıyn arttyra túsýine yqpal etedi.
Tolqyn Muqajanova,
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ dosenti, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty,
Ulpan Japsarbaı,
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ magıstranty